Bir yıl önce Gaziantep Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Adil Sani Konukoğlu’nu ziyarete giderken taksici “Antep’in dokusu değişti” diye dert yanıyordu. Adil Sani Konukoğlu da sohbetimizde “Suriyelilere iş yaratmak zorundayız. Yoksa…” diyordu.

Yoksa vuku buluyor.
Bir adli olay, Suriyeli kiracının ev sahibini bıçaklaması üzerine provokatörler sahneye çıkıyor, rast geldikleri Suriyelileri dövüyor, arabalarını, mallarını taşlıyor. Kilis’te çocukların kavgası büyüyor, büyükler bıçakları çekiyor.
Adli olaya karışan Suriyeli de, provokatörler de hak ettikleri cezayı almalı. Ancak düşünün ki, hiç suçunuz yokken olaylar yatışsın diye bir kez de geçici evinizden ‘sürülüyorsunuz’, kamplara.
Ekonomik çözüm üretilmediği sürece, empati yeteneği olanların yapacağı tek şey var, mağdur Suriyelilere de, kayıtsız çalışan Suriyeliler nedeniyle mağdur olan Türklere de hak vermek.
Adil Sani Konukoğlu’nu dün aradım. “Hükümetin farklı çözüm yollarını değerlendirdiğini biliyoruz, ancak henüz net bir şey yok. Bu insanların topluma kazandırılması lazım, en azından her ailenin bir ferdini, işyerlerinde toplam çalışanın yüzde 15’ini geçmemek kaydıyla istihdam etmek gerekiyor. Çalışabilsinler ki, evinin kirasını, günlük harcamalarını karşılayabilsin” diyor.
Türkiye’nin kendi işsizliği varken, Suriyelilere iş yaratmak yine öfke seline neden olmayacak mı?
Konukoğlu şu yanıtı veriyor: “Suriyeliler de kayıt altında çalışırsa işveren aynı maliyet olduğu için Türk veya Suriyeli arasında tercih yapabilir. Aksi halde Türk işçiyi asgari ücretle işe alıyorlar, Suriyeliyi kayıt dışı 400 lira maliyetle. Esas kayıt dışı çalıştırıldığı için, Suriyeli Türk işçinin elinden işini alıyor.”

Avrupalı bakıyor

Mülteciler ile ilgili çalışma yapan örgütlerin saptamaları var: Suriye’de bugün olaylar bıçak gibi kesilse bile gelenlerin dönüşü en az 6-7 ay sürer. Üç yıldır misafirimiz olanlar demek ki daha bir süre daha Türkiye’de yaşamaya devam edecek. İş Suriyelilerle de bitmiyor, kapı komşumuz Irak da yangın yeri, Ezidiler, Türkler kapımızda. Türkiye yüce gönüllülük yapıyor ve kapımıza her geleni buyur ediyor. İnsani duyguları olanın asla aksini düşünmesi bile mümkün değil. Ancak biraz da Avrupa’yı insanlığa davet etmeliyiz.Yaşanılan dram sadece Türkiye’nin sorunu olmamalı.
Adil Sani Konukoğlu, “Avrupalı gelip bakıyor ve gidiyor” diyor. Doğru. Avrupa ülkeleri mültecileri kabul edeceğini açıkladığında ‘sayı’ koşulu koydu. En fazla 25-26 bin insan kabul ediyor.

Denetim zorunlu

Gaziantep başta olmak üzere Suriyelilerin yoğun yaşadığı şehirlerde hoşnutsuzluğun iki ana nedeni gösteriliyor. Kiraların hızla artması ve Suriyelilerin ucuz iş gücü olması.
Evinden yurdundan olmuş insanlar her halde rayicin üstünde kira ödemeye hevesli değil. Açgözlü ev sahiplerinin denetlenmesi gerekiyor.
Asgari ücretin yani asgari yaşam koşullarını sağlayabilecek maaşın altında çalışmaya mecbur bırakılmalarını da Suriyelilerin talep edecek hali yok.
Deniyor ki, Suriyeli işçi çalıştıran işverenler arasında doğru düzgün kayıt altına alınmaları için devlete başvuran yok. O zaman o işverenlerin denetlenmesi gerekiyor.