Türkiye, yeni ve sivil bir anayasa arayışı içine girmiş durumda. Ama karşısında oldukça ciddi bir direnç var. En ilginç olanı ise, direnç gösteren bu güruhun daha düne kadar 1982 Anayasası'nı yerden yere vuranlardan oluşması.

İsterseniz o günlere dönelim...

Türkiye'nin başında, 12 Eylül 1980 Darbesi ile gelip yönetimi gasp eden Milli Güvenlik Konseyi vardı. O'nun arkasında kimlerin olduğu ise tartışmalı. Bu soruya cevap vermek için, darbenin hemen ardından Washington'da "Bizim çocuklar başardı" diyenleri hatırlamak lazım!

İşte bugün Türkiye'nin yönetildiği ve tartışılan 1982 Anayasası'nı, silah zoruyla ülkenin tepesine çöken o darbe yönetimi yaptı. Kırk yıl geriye doğru gidildiğinde, "Harika bu anayasa" diyene hiç rastlamadım. Siyasi yelpazenin en sağından soluna kadar herkes tarafından yerden yere vuruldu...

Ama ne olduysa oldu, dün bu anayasayı en çok eleştirenler, şimdi O'nun için göğüslerini siper etmeye başladı.

Şimdi o günlere dönelim. Talimatlı Anayasa'nın nasıl ortaya çıktığına bakalım...

160 kişilik bir Danışma Meclisi kuruldu. Bunun 40'ı, Türkiye'yi yöneten Kenan Evren başkanlığında kuvvet komutanlarından oluşan Milli Güvenlik Konseyi tarafından bizzat atandı. 120'si de illerde valiler tarafından belirlenen 3 aday içinden yine o Konsey tarafından seçildi.

Orhan Aldıkaçtı başkanlığında 15 üyeli bir Anayasa Komisyonu oluşturuldu. Bu komisyon 8 ay boyunca yeni anayasa üzerinde çalıştı...

Neleri tartıştılar biliyor musunuz?..

Yeni anayasaya "serseri" tanımının konulup konulmaması üzerinde bile kafa yordular. Hatta serserinin tanımı bile yapıldı:

"İşsiz güçsüz, iş bulunsa da çalışmayan."

Sonunda bir metin ortaya çıktı. Danışma Meclisi'ne sunuldu, kabul edildi. Milli Güvenlik Konseyi tarafından da onaylandı. Sıra geldi bu anayasa metninin vatandaşa kabul ettirilmesine.

Orada da bir cinlik yapıldı. Şeffafa yakın zarflar ile iki renkli oy pusulaları hazırlandı. Beyaz kabul, koyu renkli olan ise ret oyuydu. Sandık başına gittim, ilk oyumu da o gün kullandım.

İnsanlarda tedirginlik vardı. Çünkü ortalıkta sandık başına gitmeyenlerin bile cezalandırılacağı haberleri dolaşıyordu. Vatandaş da "Bakın, evet oyu veriyorum" dercesine, pusulaları oy kullanma kabininden çıkıp herkesin göreceği şekilde zarflara yerleştiriyordu.

Ben de hayır oyunu elime alıp, sallaya sallaya, göstere göstere zarfa yerleştirdim. Oy kullandığım Kavaklıdere İlkokulu'nda nasıl bir korku havasının hâkim olduğunu anlatamam! Çok kişi yanımdan kaçtı.

İşte 1982 Anayasası, böyle bir ortamda yüzde 91.37 kabul ve yüzde 8.63 ret oyu ile kabul edildi.

O gün bu gündür tartışıyoruz...

Biliyor musunuz, geçmişte 1982 Anayasası'nı en çok eleştiren parti CHP idi. TBMM zabıtlarını açıp bakın. Bu yolda çeşitli direnişler bile yaptı. Aradan yıllar geçti, bu defa da değişimi engellemek için takoz işlevine soyundu.

Bugün aynı işlevi devam ettiriyor...

Oysa samimi olsalar, bir araya gelseler... Gerekirse sert tartışmalar yapsalar, sonuçta bir metin ortaya çıksa, Türkiye de bu darbe anayasasından kurtulsa...

Fena mı olur?

Olmaz, ama bunun için samimiyet gerekir!