Geçtiğimiz yıl NATO Liderler Zirvesi 14 Haziran 2021 tarihinde Brüksel'de yapıldı. Zirve sonrası yayınlanan bildiride Çin ile rekabet edileceği, İran'ın dengede tutulacağı, Rusya ile de hesaplaşılacağı ifade edilmişti. Öyle de oldu zaten. Şimdi gelelim bu seneki zirveye. Bu seneki NATO Liderler zirvesi sonrasında normal olarak; Rusya ve Çin'e karşı NATO'nun ne yapmayı planladığı, olası bir çatışmada üye ülkelerin nasıl davranması gerektiği ve ne tür askeri hazırlıkların yapılacağı konuşulması gerekirken bunların yerine dünya Türkiye'yi konuşuyor. Bu çelişkili durumu biraz incelemek gerekir.

27 Haziran 2022 tarihi itibariyle manzara; İsveç ve Finlandiya Türkiye'nin taleplerini karşılamayacaklar, Türkiye de buna karşılık veto kartını kullanmaya devam edecek, Avrupa bu durumdan rahatsız ve Amerika için NATO'nun kuzeye doğru genişlemesi Türkiye tarafından engelleniyor şeklindeydi. Ancak durum şu an çok farklı bir noktaya taşınmış gibi görünüyor. Aslında bugüne gelinmesindeki en önemli aşama 19 Haziran 2022 tarihinde Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın ve Dışişleri Bakan Yardımcısı Sedat Önal başkanlığındaki heyetin Brüksel'e gitmesiyle gerçekleştirildi. Üyelik konusu gündeme geldiğinden itibaren Brüksel'deki görüşmeye kadar Avrupa ve ABD'nin telkiniyle Türkiye'yi sadece sözlü vaatlerle ikna edebileceklerini düşünen İsveç ve Finlandiya'nın artık lafla peynir gemisinin yürümeyeceğini anladıkları önemli bir toplantıdır 19 Haziran'daki toplantı. Sonuçta Türk Dışişlerinin kendilerine verdiği yol haritasına uygun olarak davranacaklarının teyidi olarak 28 Haziran'da Madrid'de Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın nezaretinde üçlü mutabakat üç devletin dış işleri bakanları nezdinde imzalanarak yürürlüğe girdi. Hayırlı olsun. Türkiye böylece NATO'nun bütünlüğünü ve genişlemesini destekleyen ama güvenlik kaygıları konusunda yine kolektif güvenlik örgütü olan NATO'nun kendi yanında olmasını talep eden bir statüye yükseldi. Ve bir anda Türkiye ile ilgili bütün olumsuz algılar olumlu bir şekle dönüştü.

İmzalanan anlaşmaya bakacak olursak 10 maddelik mutabakatta başta terör olmak üzere Türkiye'nin Avrupa'dan beklentilerini içeren pek çok husus yer almaktadır. Genel olarak baktığımızda bu anlaşmanın Türkiye'ye daha büyük kazanımların kapılarını açan ve aynı zamanda kendi içinde de önemli kazanımlar barındıran bir mutabakat olduğu söylenebilir. PKK'nın yanında PYD ve FETÖ'nün ilk defa uluslararası bir anlaşmaya girmiş olması da çok önemli bir adımdır. Suçluların iadesinin AB müktesebatı çerçevesinde gerçekleştirilecek olması, bundan sonra diğer Avrupa ülkeleriyle aynı mekanizmanın işletilmesinin de önünü açacaktır. Ayrıca Türkiye'nin taviz vermesi söz konusu bile değil. Tam tersine bu iki ülke yazılı taahhütlerini yerine getirmezlerse NATO'ya giremeyeceklerini artık çok iyi biliyorlar. Türkiye her durumda bu iki ülkenin üyeliklerini veto edebileceği gibi geçici veya daimî olarak üyelik sürecini askıya alabilir.

28 Haziran'da imzalanan mutabakat metninin Türk-ABD ilişkileri üzerinde adeta bir manivela etkisi oluşturduğu gözlemleniyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ABD başkanı J.Biden'le bir saat on dakikalık görüşmesi esnasında hem ABD Genelkurmay Başkanlığı Pentagon'dan hem de Beyaz Saray'dan gelen "Türkiye'ye F-16 verilmesini destekliyoruz" açıklaması bunun en önemli göstergelerinden biridir. Ukrayna'dan tahıl koridorunun açılması, Suriye ve Ege'deki sorunların görüşülmesi tam da bu kritik zamanda ABD ve Batıyla yeni bir ilişki biçiminin geliştirilmeye çalışıldığı şeklinde yorumlanabilir.

Rusya açısından duruma bakıldığında son yıllarda giderek gelişme gösteren Türk-Rus ilişkileri bu zirve sonrasında olumsuz bir duruma dönmeyecektir. Zaten Rusya'nın bu konuda Türkiye'ye yönelik olumsuz herhangi bir açıklaması da olmadı. Yani Türkiye ile Rusya arasındaki güçlü ilişkiler mevcut durumunu muhafaza edecek gibi görünüyor. Türkiye'nin başından beri başarıyla yürüttüğü denge eksenli Aktif Tarafsızlık Politikasının dünyamızın hızla daha büyük kırılmalara doğru sürüklendiği bu dönemde ne kadar önemli olduğunu bir kez daha anlamış olduk. Hem doğu hem de batı ekseninde kazançlarımızı devam ettirirken bizimle husumeti olanları elimine edebilmek bu başarılı politikanın sonucudur. Sonuçta Türkiye'nin eksen kayması değil eksenlerin Türkiye'de birleşmesi gerçekleşmekte. Bu arada İsrail ile normalleşmeye başlayan ilişkilerin bir sonucu olarak ABD'deki Yahudi lobisinin geçmişe göre Rum ve Ermeni lobileriyle beraber hareket etmemesi, bize destek olmasalar bile tarafsız kalmaları da Türkiye'nin başarılı dış politikasının sonucudur. Ukrayna'ya ilave olarak İsveç ve Finlandiya örneğinde olduğu gibi dünyadaki siyasal ve sosyal kırılmaların ortaya çıkarabileceği fırsatlar kapımızı çalmaktadır. İçeride milli birlik ve bütünlüğümüz sağlam kaldıkça küresel krizler bizlere sadece fırsat sunar. Bunun da en birinci şartı Siyasal İstikrardır. Bugüne kadarki kazanımların devam edebilmesi adına 2023 seçimleri ülkemizin aydınlık geleceğinde bir milat olabilir.