Üç gün önce İngiltere başbakanı Boris Johnson'un Ukrayna'nın başkenti Kiev'de Zelenski'yle görüşmesi ve Kiev sokaklarında elini kolunu sallaya sallaya yürümesi aslında İngiltere'nin Rusya'ya meydan okumasıdır. Bu olayı sadece politik yönüyle incelemek hatalı olur. Çünkü yapılan görüşmenin hem zamanlama hem de meydana gelen gelişmeler bakımından siyasi mesajların ötesinde anlam ve içeriğe sahip olduğunu söyleyebilirim.

UKRAYNA ARTIK AVRUPA İÇİN VAROLUŞSAL BİR SORUN HALİNE GELDİ

Rusya'nın Ukrayna'yı işgal girişimi sonrasında başta göç ve insani kriz olmak üzere ortaya çıkan sorunların Avrupa'yı istikrarsızlaştırabilme ihtimali Avrupa'nın uykularını kaçırıyor. O yüzden Ukrayna başlangıçta Avrupa için Rusya'nın enerjisini tüketeceği, güç kaybedeceği bir bataklı olarak görülürken şimdilerde kendileri için bir beka sahası haline dönüşmüş durumda. Artık ABD ile Avrupa arasında Ukrayna konusunda bazı nüanslar olduğunu söyleyebilirim.

ABD Ukrayna'da savaşın uzamasını isterken, Avrupa Rusya'yla hesaplaşmak istiyor ve bunun için daha fazla hazırlık yapıyor. ABD destekli Avrupa Ukrayna'ya tanklar, S-300 dahil yüksek irtifa hava savunma sistemleri, helikopterler gönderiyor. İlave olarak 108 adet Mikoyan MiG-29 Fulcrum uçağı Ukrayna'ya verilmek üzere hazır bekletiliyor. Yani aslında Avrupa Ukrayna'da Rusya'ya karşı hazırlanıyor. Sadece resmi üniformalı asker göndermediler. Ancak bu göndermeyecekleri anlamına da gelmiyor. Bunun da bir sınırı var. Ve bu sınır muhtemelen Dinyeper hattı olacak gibi görünüyor.

Zira bir taraftan Ukrayna'ya silah yığılırken diğer taraftan Avrupa'da hızla silahlanmaya başladı. Özellikle Estonya-Polonya-Yunanistan hattı adeta cephaneliğe dönmüş durumda. Bu hat sadece Ukrayna'yı kapsamıyor aynı zamanda bütün Rusya'ya karşı savunma cephesi oluşturuyor. Ama nihayetinde bu çok yönlü hazırlıkların hem ABD hem de Avrupa için ortak siyasi amacının Putin'i devirmek, Rusya ve Çin ortaklığına son vermek olduğu söylenebilir.

RUSLARIN ZAFER PLANI

Rusya başlangıçta hiç beklemediği dirençle karşılaşınca bütün Ukrayna'yı ele geçirmek planından vazgeçmek zorunda kaldı. Ama Putin'e bir zafer de lazım. Eli boş dönmek veya özellikle iç kamuoyunu ikna edemeyecek küçük şeyler işe yaramaz. Bu nedenle Ruslar yeni bir stratejiye yöneldiler. Buna imha operasyonu da diyebiliriz. Kiev dahil kuzeydeki birliklerini güneye yani Donbass bölgesine kaydırdılar. Dolayısıyla Donbass bölgesinde askeri tabirle sıklet merkezi oluşturdular. Ancak sadece Donbass'ın hatta Donbass-Kırım hattının elde bulundurulması, kontrol altına alınması Rusya'ya bir zafer getirmez. Ancak Donbass alanında Rus kuvvetlerine karşı savunma yapan yaklaşık 50 bin Ukraynalı askerin esir alınması veya öldürülmesi Azak denizinin kontrolüyle birlikte düşünüldüğünde evet Rusya'ya bir zafer getirebilir. Çünkü Ukrayna buna dayanamaz. Avrupa'da dayanamaz. Aynı ikinci Dünya Savaşında olduğu gibi... Ruslar burada başarılı olursa Dinyeper hattını da geçerek Avrupa sınırına bayrak dikeceklerdir. O zaman Avrupa kendi askerlerini Ruslarla savaştırmak zorunda kalabilir. Bu nedenle savaş Donbass bölgesinde düğümlenmiş durumda. İşte Avrupa Rusların bu planına karşı özellikle Donbass bölgesinde mahdut hedefli karşı taarruzlar yapmak için Ukrayna ordusunu hazırlıyor.

Donbass bölgesindeki şiddetli Rus taarruzlarından dolayı baskı altına girebilecek Ukrayna askeri gücünü korumak için bu mahdut hedefli karşı taarruzlar düşünülüyor olabilir. Ruslar doğudan süpürme şeklinde cephe taarruzları icra ederken aynı zamanda Harkov istikametinde güneye doğru bir çevirme harekâtı da icra edebilirler. Böylece Ukrayna kuvvetlerinin batıdan gerilerini keserek tam bir imha (ölüm) bölgesi oluşturmayı amaçlıyor olabilirler. Sonuçta her iki taraf da daha şiddetli bir savaş için hazırlanıyor. Ruslar kazanırsa Avrupa'yı etkisi altına alır, ABD destekli Avrupa kazanırsa Putin'in siyasi kariyeri riske girer ve Kırım dahil Rus işgali altındaki pek çok yer Rusların elinden çıkabilir.

TEK SEÇENEK TÜRKİYE

Bütün bu gelişmeler ışığında tarafların birlerini daha büyük risk altına sokacak şekilde savaşmak yerine özellikle Rusların mevcut kazanımlarını diplomasi masasında pekiştirecek barış görüşmelerine bir an önce başlamaları en rasyonel hareket tarzıdır.

Böylece rasyonel olmayan Ukrayna'yı işgal hareket tarzının daha rasyonel bir şekle dönüştürülmesi de mümkün olabilir. Ayrıca NATO üyesi Türkiye'nin "Aktif Tarafsızlık" politikası doğrultusunda BM misyonlarıyla beraber Ukrayna'da barış gücü inisiyatifi alabilecek olması savaş sürecinin sonlanmasına büyük katkı sağlayacaktır. Bence Rusya ve Sayın Putin içinde Türkiye'nin de bulunduğu bu rasyonel seçeneği savaşa tercih etmelidir.