Son dönemde Türkiye sınırına yaklaşan İran füzeleriyle ilgili yaşanan üç ayrı olay kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Özellikle bu füzelerin Doğu Akdeniz'de bulunan NATO bünyesindeki ABD savaş gemilerinden atılan önleme füzeleriyle imha edilmesi, bazı mecralarda Türkiye'nin hava savunmasının olmadığı ya da Türkiye hava sahasının NATO tarafından korunduğu yönünde propagandalara yol açtı. Oysa gerçek tablo bu söylemleri yansıtmıyor.

Türkiye'nin hava kalkanı: Çelik Kubbe

Türkiye uzun süredir "Çelik Kubbe" olarak bilinen lazer ve elektronik harp sistemlerini de içeren çok katmanlı ve çok boyutlu bir hava savunma mimarisi kurmuş durumda. Çelik Kubbe içerisinde aktif olarak görev yapan çok sayıda milli ve yerli alçak irtifa, orta irtifa hava savunma silahlarının yanı sıra yüksek irtifa hava savunma sistemi Siper Blok-1 bataryaları da bulunuyor. Özellikle güney sınır hattında konuşlandırılan bu bataryalar yaklaşık 150 kilometre menzile ve 30 kilometre dikey irtifa kapasitesine sahip. Bu sistemler Patriot seviyesinde bir menzile sahip olmakla birlikte teknolojik olarak daha gelişmiş vuruş hassasiyeti sunuyor. Türkiye'nin hava savunma mimarisinin bir diğer ayağını 700 km mesafeden hava hareketlerini takip edebilen milli radar sistemleri oluşturuyor. Ayrıca 25 km irtifa kabiliyetindeki F-16 savaş uçaklarımız üzerinde bulunan 200 km menzilli Gökdoğan havadan havaya füzeleri Türk hava sahasına yönelebilecek bütün tehditleri vurabilecek kapasitede.

S-400 tartışması neden yanlış?

Son olayların ardından gündeme getirilen bir diğer soru da "Türkiye'de bulunan S-400 sistemleri neden İran'dan gelen füzeleri vurmadı?" oldu. Ancak bu soru teknik açıdan doğru bir soru değildir. Türkiye'nin hava savunma mimarisinde hangi sistemin hangi hedefi vuracağı milli komuta kontrol yazılımı tarafından belirleniyor. HAKİM-100 komuta kontrol sistemi, radar ağlarından ve diğer sensörlerden gelen verileri analiz ederek tehdidin türünü, hızını, yönünü ve olası hedefini belirliyor. Bu değerlendirmeden sonra sistem, tehdit için en uygun hava savunma bataryasını veya uçağı ya da SİHA'ları otomatik olarak seçiyor. Bu nedenle "S-400 neden vurmadı?" şeklindeki tartışmalar askerî açıdan anlamlı değildir.

Bölgeyi gören radar ağı

Türkiye'nin radar ve erken uyarı kabiliyetinin önemini gösteren bazı dikkat çekici olaylar da yaşandı. Açık kaynak bilgilerine göre 13 Haziran 2025 tarihinde Türk hava sahasına yönelen İsrail'e ait F-35 savaş uçakları daha Suriye hava sahası üzerindeyken tespit edildi ve F-16'lardan oluşan alarm ve önleme uçaklarımız havalandı. İsrail uçakları tespit edildiklerini anlayınca Türkiye hava sahasına girmeden İran hava sahasına yöneldi. Bir diğer dikkat çekici olay ise 9 Eylül 2025 tarihinde İsrail uçaklarının Katar'ın başkenti Doha'da bulunan Hamas heyetini hedef alan saldırı hazırlığı Türkiye'nin radar sistemleri tarafından tespit edilerek yaklaşık sekiz dakika önce Katar'daki Hamas heyetine bildirildi ve heyet saldırıdan kurtuldu. Bu iki olay Türkiye'nin bölgedeki hava hareketlerini geniş bir coğrafyada izleyebildiğini gösteren önemli örneklerdir. Dolayısıyla Suriye ve Katar'daki hareketleri takip edebilen Türkiye'nin İran'daki füzeleri takip edemeyeceğini düşünmek büyük bir hata olur.

Peki füzeleri neden NATO vurdu?

Bu durumu teknik değil stratejik bir tercih olarak değerlendirmek gerekir. ABD ile İran arasında yaşanan çatışma ortamında Türkiye'nin doğrudan angaje olmaması ve gelen tehditlerin NATO unsurları tarafından önlenmesi, devlet aklıyla alınmış bir karardır. Türkiye böylece savaşın tarafı olmadan kendi hava sahasını güvence altına aldığı gibi İran'dan gelen füzeleri ABD'ye vurdurmak suretiyle savaşın dışında kalmayı da sürdürmüş oluyor. Dolayısıyla yaşanan olayları "Türkiye'nin hava savunması yok" şeklinde yorumlamak gerçeği yansıtmadığı gibi iyi niyetle de bağdaşmıyor. Türkiye bugün hem radar ağları hem komuta kontrol sistemleri hem de çok katmanlı hava savunma unsurlarıyla kendi hava sahasını koruyabilecek kabiliyete fazlasıyla sahiptir. Hiç kimsenin Türkiye'yi bu konuda bir zaaf içerisindeymiş gibi göstermeye hakkı yoktur. Eğer NATO olmasaydı Türkiye bu füzeleri çok fena vururdu benden söylemesi.