Dünyanın petrol kaynağı olan ülkelerinin arasında, “mutlu ülke” diyebileceğimiz kaç ülke var acaba? Petrol kaynağı bol ülkelerden Libya mı, Suudi Arabistan mı, Irak mı, İran mı, Brezilya mı? Benim bildiğim bir tek Norveç var, petrolü olan ülkeler arasında petrol gelirini tüm vatandaşlar arasında eşit olarak dağıtan ve büyük bir petrol geliri stoku da biriktirerek, petrolün biteceği günlere peşinen hazırlık yapmış olan. Başka bu tür ülke de pek yok!

Öbür ekstremde ise petrol gelirini Güney Amerika’da ideoloji yaymak için israf eden Venezüella, petrol gelirinin çarçur edilmesinin ve ülkenin batırılmasının en güzel örneği. Venezüella dünyanın toprağın altında en çok petrol rezervi olan ülkesi. Ülke petrolü çıkartarak ülkeye petrol fiyatlarının yüksek olduğu dönemde 90 milyar dolara bile çıkabilecek petrol geliri üretmekte idi.
Ama zaman içinde bu petrol gelirinin en az yarısı vatandaşlara (çoklukla yandaş olanlarına) bedava gibi verilen petrol ve gıdaya gidiyor veya da komşu ülkelere ideolojik yaklaşım ödülü olarak dağıtılan petrol olarak ülkeye refah getiremeyecek hale geliyordu . Üstelik Chavez ölüp, Maduro küçük bir oy farkıyla başa geçip ülkeyi felakete sürükleyince , ülke Çin’den 20-25 milyar dolar borç almaya mecbur kalmış ve yeni petrol fiyatları ile çıkartılıp satılabilen petrol miktarı da 25-30 milyar dolara düşmüştü.
Tabii ülke ekonomisi bu gelişmelere dayanamazdı. Venezüella 2015 yılının yüzde 4.2 daralma yani eksi büyümeyle kapatacak. 2015 yılı resmi enflasyonu yüzde 68.5 (Aralık 2014 resmen açıklanan son veri ) . Resmi 2015 enflasyon beklentisi ise yüzde 76.2. Bu ülke resmen batmakta. Çünkü gerçek enflasyon aslında çok farklı! Ülkede gerçek enflasyon resmi sayıların çok üstünde, 2014 sonunda piyasa enflasyonu yüzde 120 idi, 2015 yılında da yılında ise yüzde 200 olur tahmini yapılıyor. Ama devlet artık enflasyon istatistiği yayımlamayı bıraktı.
Ülkenin 2015 cari denge/GSYİH oranı petrole rağmen eksi yüzde 1.8 yani açık olarak bekleniyor. Çünkü ülkede kullanılan gıdanın üçte ikisi ithal ediliyor. Ülkenin bütçe açığı / GSYİH oranı ise yüzde 16.5. Yunanistan’dan yüksek! Bu bütçe açığı da çoklukla büyük oranda kağıt para basarak karşılanıyor. Bu da ülkenin enflasyonunu ve de karaborsa döviz kurunu tarihsel rekora yükseltmiş bulunuyor. Bu durumda da fiyatlar resmen düşük tutulduğu için de, alışveriş karaborsa fiyatlardan yapılıyor.
Ülkenin döviz rezervi ve altın toplamı 25 milyar dolar iken 15 milyar dolara inmiş durumda. Bir dolar resmi kur olarak 6.3 Bolivar ama karaborsa kur resmi kurun tam 100 misli kadar, yani karaborsada kur 630 Bolivar dolar başına değerine gelmiş bulunuyor. Dolar satan da pek yok.
Birçok kimse devlet tarafından nerede ise sıfır fiyatla verilen petrolü arabalarına doldurup, komşu Kolombiya’da karaborsada satarak geçiniyorlar. Aralık ayında da seçim var ve hükümet anketlerde kaybedecek gibi gözüküyor.
Bu yazar Venezüella verileri ve gelişmelerini neden izlemeye başlamıştı? Ülkemizdeki bir Venezüella Diplomatı, dostu Soner Yalçın kanalı ile “Venezüella’nın ekonomik sorunu yoktur, ülke bir cennettir” tezini medyaya ve bu arada da özellikle de bana göndermişti. O gün bugün ben gerçekleri peş peşe dizdikçe ne Venezüellalı diplomat, ne Soner Yalçın bir tek satır yazamadılar, “arazi oldular”, itiraz edemediler ! Çünkü ülke gerçekten battı! Yazık, insanlar acı çekiyor!