BU YAZIYI SPİKERDEN DİNLEMEK İÇİN TIKLAYIN

Ukrayna’da işler giderek karışıyor ve öyle görünüyor ki daha da karışacak. Birkaç konuda özet bilgi aktarmanın tam zamanı.

Ukrayna’nın doğusunda Rusya’nın 50 bin düzeyine yakın askeri var. Bu 270 bin kişilik bütün Rus ordusunun önemli bir kısmı demek. Buna karşılık Ukrayna’nın kendi askeri gücü tamı tamına 77 bin kişi. Ama bir de Dahiliye Bakanlığı’nın paramiliter denen kuvvetleri var. Bu arada kabaca bir milyona kadar çıkabilecek askerlik yapmış ve şu anda harekete geçirilebilir yedek asker sayısı da ortaya çıkabilir.

Rusya, ordusuna, çok fazla ve giderek artan para harcıyor. 2013 yılında 88 milyar dolarlık bütçesi var. Bu bütçe ancak ABD ve Çin tarafından rekabet görebilir. Ama Rusya 2008 yılındaki Gürcistan operasyonunda gözüken zafiyetleri ortadan kaldırmak için giderek artan askeri harcama yapmakta. Ukrayna’nın askeri harcaması ise geçen yıl verileri ile sadece 2.4 milyar dolar kadarmış. Üstelik askerleri de Rus tankları ve silahlarını kullanıyorlar. Ukrayna ordusunun 36 askeri uçağı Kırım’da yerde duruyor. 90 tane kadar da ülkenin batısında bulunan çoğu Mig uçağı var. Ama Rusya’nın uçak ve füze gücü o kadar fazla ki, Ukrayna ciddi bir savaşta kendisi tek başına Rusya ile baş edemez. Sonuçta Rusya Ukrayna için ciddi bir savaşa girerse başta ABD ve Avrupa olmak üzere NATO da savaşa tam güç ile katılmak zorunda kalır!

Uzlaşmanın yürümeyeceği ortada

İkinci önemli nokta geçtiğiniz hafta Cenevre’de ABD, Avrupa, Rusya ve Ukrayna Dışişleri Bakanları arasında yapıldığını düşündüğümüz uzlaşmanın gerçekte yürümeyeceği de hafta sonuna girilirken yani bir iki günde ortaya çıktı. Toplantıdan doğu ve güneyde devlet binalarını işgal edenlerin Ukrayna tarafından binalardan çıkarılması ve sakinleştirilmesi ama silah da kullanılmaması kararı alınmıştı ve bu tüm Avrupa’ya rahat bir nefes aldırmıştı. Bu arada Cenevre toplantısı sonunda ABD Dışişleri Bakanı Kerry, gene de uzlaşmaya rağmen Rusya Ukrayna içindeki Rus taraftarlarını kışkırtmaya devam ederse çok ciddi askeri ve ağır ekonomik etkiler yapacak önlemleri de alırız tehdidini de savurmuştu. Ancak hafta sonunda medyaya yansıyan gerçekler uzlaşma kararının Ukrayna’daki Rusya taraftarları tarafından ciddiye alınmadığını ve uygulanmadığını gösterdi. Donetsk’te bir basın toplantısı yapan Rusya taraftarı Ukrayna vatandaşlarından oluşan “çeteler”, kendilerinin Cenevre’deki görüşmelere alınmadığını ve bu nedenle de orada alınan kararları tanımadıklarını ve direnmeye de devam edeceklerini gündeme getirdiler. İşgale devam etmekteler ve binalardan çıkmaya ve protestoları bitirmeye hiç niyetleri olmadığını da kuvvetle sergiliyorlar. Tabii kimse Rusya’nın uzak duracağını da düşünmüyor ve el altından kışkırtma yaptığını da biliyor.

Rusya ülkeden 2013 yılından bu yana giderek artan sermaye çıkışı nedeniyle durgunluk yaşayacak hale geldi. Hafta sonunda Financial Times gazetesi manşet haberi ile büyük Japonya bankalarının başta Sumitomo Mitsui ve Bank of Tokyo Mitsubishi olmak üzere Rusya’dan geri çekilmeye başladıklarını gündeme getirdi. Sonuçta Rusya’nın bono piyasasında borçlanması bu yıl yüzde 74 daraldı. Bu yıl sadece Gazporm ve Sberbank toplamda iki adet birer milyar dolarlık borçlanma yapabilmişlerdi, geçen yıl aynı zaman diliminde ise dokuz adet ve toplamı 13.1 milyar dolar olan borçlanma gerçekleşmişti. Bence olasılığı giderek artan ekonomik savaş “açık askeri savaştan” şu anda daha etkili ve Rusya’yı yaralayarak frenleyebilecek esas önlem gibi duruyor. Ama bu gelişmeler de Türkiye açısından ekonomik riskleri de büyütüyor.