Ülkemizde 1991 yılında seçim ortamında verilen vaadlerle seçim sonrasında emeklilik sisteminde mevcut üç parametreden (kadın/erkek için 20/25 yıl çalışmış olmak, 50/55 yaşında olmak ve en az 5 bin iş günü prim ödemiş olmak) yaş limiti kaldırılmış ve erken emekliliğe izin verilmişti. Güya istihdam yaratılacaktı. Bu önlemin faturası ülkemizde bugün ortalama emeklinin 46 yaşında olması oldu. 15 yaşındaki hayat beklentisinin ise 77 yılı aşmakta olduğu ortamda kabaca 30 yıl emeklilik ortaya çıkıp, büyük bir kuşaklar arası haksızlık ile erken emeklilerin faturası genç çalışanlara yüklenmeye başlanmıştı. Daha sonraki yıllarda da 1999 yılından başlayarak emeklilik sistemi reformu sol görüş tarafından yıllarca frenlendi. Anayasa üzerinden tartışmalarla engellenen sosyal güvenlik sistemi reformu ülkeye yüzlerce milyar dolarlık delik açtı. İlk yaş sınırı indiriminden yirmi yıl geçti ve ülkemizde bugün hala GSYİH oranı olarak yüzde 4-5 arasında, 35-40 milyar dolar yıllık sosyal güvenlik sistemi açığı mevcut ve bu açık daha en az 30-40 yıl daha devam edecek. Bütçe denktir dediğiniz zaman peşinen 35-40 milyar doları bulduktan ve ödedikten sonra bütçe denkleşebiliyor. Bu ileride, genç çalışanları soymak demektir. Sosyal güvenlik sistemi reformları  oyuncak değildir. Ama siyasiler bunu anlamaz.
Şimdi gelelim Avrupa'ya. Sarkozy berbat bir siyasetçi idi. Ancak bana sorarsanız yaptığı bir tek olumlu şey vardı. 2010 yılında Fransa'da emeklilik yaşını  60 yaştan 62 yaşına yükseltmişti.
Ancak Sarkozy yerine iş başına gelen Hollande geçtiğimiz hafta emeklilik yaşını yeniden 62'den 60 yaşına düşürecek bir kanunu gündeme getirdi. Böylece 18- 19 yaşında işe giren bir genç, 41 yıl çalıştıktan 60 yaşında emekli olabilecekti. Uluslararası medyaya göre bu adım Fransa'nın  gelecek yılki bütçesine 1 milyar euro ek delik açacak ve bu 2017'de yıllık 3 milyar euroya yükselecekti.
Bu yeni kanun çerçevesinde de Fransa'da emeklilik süresi ortalama 20 yıla bile çıkabilecek. Sarkozy'nin yaptığı tek olumlu iş olan emeklilik yaşını 62 yaşa çıkartmak ise 2018 yılında Fransa'nın sosyal güvenlik sistemi açığını sıfırlayacaktı. Hollande'ın bugün sendikalar tarafından alkışlanan yaş indirimi büyük olasılıkla ilerdeki yıllarda vergilerin yükseltilmesi ve ek işsizlik ile sonuçlanacak .
İsveç, Danimarka ve Polonya gibi ülkeler devletin emeklilik açıklarını kapatması için her yıl kamusal bir fona ödeme yapıyorlar. Yaşlanan nüfus. krizde büyüme ve reel faiz düştükçe de, devletin emeklilik fonu açığı daha da artıyor.
Hollanda ve İngiltere gibi ülkelerde mevcut olan, çalışanlar ve şirketler tarafından fonlanan  'defined benefit' denen türden emeklilik sigortasında ise reel faizlerin düşmüş olması büyük sorun yaratıyor. Şirketlerin emeklilik fonları ile ilgili nakit açığı yüzde 13 civarında.
Diğer taraftan Avrupa'da birçok ülkelde bireylerin emeklilik durumunun zorlaşacağı trendler oluşuyor. Hele zorunlu veya kısmen çalışanlar tarafından ödenen 'defined contribution' türü bireysel emeklilik fonları gündeme geldikçe, düşen finansal getiri sorunu, birikimleri yemeye başlıyor. Bu da ülkelerin tasarruf eğilimini düşürüyor.
Sonuçta şu anda Avrupa'da pek konuşulmayan ve patlamaya hazır kenarda duran bir bomba mevcut. Aşağıda çeşitli Avrupa ülkelerinin kamusal emeklilik fonu borçlarının toplamı tablo halinde veriliyor. Bu fonlar klasik kamu borç tablolarında gözükmüyor.