2015'ten miras kalan sorunlar 2016'da da dünyayı etkileyecek. ABD’de faiz artışı ve doların değerlenmesi, Avrupa’daki zayıf ekonomi, Çin’in yavaşlaması ve bu nedenle emtia satışları azalan bazı gelişen ülkelerin yaşadığı durgunluk ve çöküş... Tabii bir de Ortadoğu’da kargaşanın devamı 2016’da da tepemizde olacak. Ancak Türkiye açısından bakıldığında Rusya-Türkiye sorunu ülkemizin en büyük problemi. Biz de 2016 yılının analizine Rus sorununun durumu ile başlıyoruz.

Rusya hem siyaseten hem de ekonomik olarak kendi içinde çok sorunlu. Düşürülen uçağı bahane ederek vatandaşlarını resmen uyutmaya çalışıyor.

Ciddi bir resesyon içinde

Rus ekonomisi 2015 yılında yüzde eksi 3.7 reel büyüme yaşıyor; yani ciddi bir resesyon içinde. Petrol fiyatlarının düşmesi ve Batı’nın koyduğu sınırlamalar geçtiğimiz günlerde ekim ayında, Putin’in toplumuna “Krizin en kötüsü geçti, ileriye ümitli bakın” nutkunu atmasına rağmen, ülkenin içinde genel kabul gören analiz, 2016 yılının da 2015 benzeri bir resesyon yani daralma ile geçeceğini gösteriyor.
2015 yılının son gününde petrol fiyatı varil başına 36 dolar düzeyine indi. Suudi Arabistan da bir yandan kendi ülkesinde ağır ekonomik önlemler alırken, OPEC üyesi olarak petrol arzını arttırmayacağını dün bir kez daha açıkladı.
Rusya’nın petrol geliri yarıya inerken, Rusya’nın döviz varlıkları da hızla azalmaya başladı. Yılbaşına girilirken Moskova’da ruble bir dolar eşit 73 ruble olarak alınıp satılmakta idi. Yani 2015 yılında ruble, yılbaşından bu yana, eski değer kayıplarına ilaveten yüzde 26 değer kaybetmişti.
Rus ekonomi Bakanı Ulyakov durumu özetliyor: "Rusya, petrol fiyatlarının önümüzdeki birkaç yılda bile yükselmeyeceği durumuna hazırlık yapmalı!”

Yüzde 39'u resmen perişan

Rusya’da reel yani enflasyondan ayıklanmış ücretler 2015 yılının ilk 11 ayında yüzde 9.2 düşmüş. Devletin kendi piyasa araştırma şirketi verilerinde de vatandaşların yüzde 39 kadarı gıda veya giyim eşyası alamayacak durumdalar, yani perişanlar.
Unutulmamalı ki hükümetin toplam gelirinin yarıdan fazlası petrol ve doğalgazdan gelmekte. Rusya Merkez bankası petrol fiyatları 2016 yılında da 50 doların altında kalırsa, daralmanın yüzde 1 civarına çıkabileceğini ama petrol fiyatları 35 dolar civarında kalırsa da yüzde 2 ile 3 arasında daralma gerçekleşeceğini açıkladı. Enerji Bakanı A.Novak ve Ekonomi Bakanı A. Ulyukayev devlet televizyonundan yaptıkları konuşmalarda halkı iyice kemer sıkmaya davet ediyorlar. Ama her şeye rağmen Rus halkı Putin’e yüzde 80 oranında popülarite değeri veriyorlar. Son iki ayda kamyoncular ile çıkan hükümet çekişmesinde, kamuya ait anket şirketinin geçen hafta yaptığı incelemede, Putin yüzde 35 ve kamyoncular ve TIR’cılar ise halktan yüzde 65 destek görmüşler.
Rusya nakit ve döviz sıkıntısı çekmeye de başladı. Dün medyaya yansıyan haberde, Rus Devlet Şirketi Norilsk Nickel Sibirya’daki yeni ve çok zengin bakır madeninin yüzde 13 hissesini 100 milyon dolara Çin yatırımcı şirketlerine satmış. Rus şirketi Norilsk, dünyanın en büyük nikel üreticisi ve Dünyanın üçüncü büyük maden şirketi. Onların Çin parasına muhtaç olmaları, Rusya’nın içinde yaşadığı finansal baskıyı açıkça ortaya koyuyor. Rus döviz rezervleri de, piyasaya göre, pek resmen konuşulmasa da, yarının altına inmiş durumda imiş.
Sorunlar devam ederse Rus halkı sadece gelir düşüşü değil, bir de işsizlik sıkıntısı çekebilir. Özetle sonunda Rusya Türkiye’den daha fazla kayba uğrayabilir.