İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi 2015 yılı Nobel Ekonomi Ödülü’nü ABD Princeton Üniversitesi Profesörlerinden Angus Deaton’a “Tüketim, Fakirlik ve Refah” konularındaki analizleri ve eserleri için verdi.

Angus Deaton hem İngiltere hem de ABD vatandaşı. 1954 Edinburgh doğumlu olan Deaton doktorasını 1974 yılında Cambridge Üniversitesi’nden almış, 1983 yılından bu yana ise ABD’de New Jersey’de Princeton Üniversitesi’nde Ekonomi ve Uluslararası ilişkiler hocası olarak çalışmakta.
Deaton toplumlarda refahı arttıracak ve fakirliği azaltabilecek ekonomi politikaları geliştirilebilmek için öncelikle kişilerin tüketim tercihlerinin anlaşılması gerektiğini düşünüyor. Kişilerin tüketim tercihlerini detaylı şekilde inceleyen Deaton (mikroekonomik yaklaşım ), diğer taraftan da (makroekonomik bakışla) özetlediği toplam sonuçları birleştirerek Mikroekonomi, Makroekonomi ve de Kalkınma Ekonomisi alanlarında bakışları değiştirmiş.
Deaton’ın Nobel Ödülü’ne layık görülmesi üç temel sorun çerçevesindeki önemli çalışmaları etken olmuş.
Birincisi, Deaton, tüketiciler çeşitli mal ve ürünlere harcamalarını nasıl dağıtmakta sorusunu sormuş. Bu soru gerçek tüketim desenlerini anlayabilmek ve gelecekte tahmin edebilmek için gerekli. Aynı zamanda politika reformlarının ve tüketim vergilerindeki değişimlerin çeşitli tüketici gruplarının refahını nasıl etkilediğini anlayabilmek için gerekli. Deaton 1980 yılında başladığı ilk çalışmalarında, her ürünün talebinin tahmin edilebilmesi için, tüm malların talebinin tüm malların fiyatlarına ve tüketicilerin bireysel gelirlerine nasıl bağlı olduğunu araştırmış. Oluşturduğu metodoloji bugün hem akademik dünyada hem de pratik politika değerlendirmelerinde standart yaklaşım haline gelmiş bulunuyor.
İkincisi, Deaton çalışmalarında toplumun gelirinin ne kadarı harcanıyor ve ne kadarı tasarruf ediliyor sorusunu sormuş. Sermaye birikimi ve “business cycle” denen olgularda gelir ile tüketim arasındaki ilişkinin katkısını da incelemiş. 1990 civarında yaptığı araştırmalarda ve yazdığı makalelerde ise o dönemdeki tüketim teorisinin toplam tüketim ve toplam gelirden başlayarak gelir ile tüketim ilişkisini incelemesinin mümkün olmadığı sonucuna varmış. Bu nedenle de ancak bireysel verilerin, tüketim, tasarruf ve gelir konusunda gerçek sonuçlara ulaşabileceği tezini gündeme getirmiş.
Üçüncüsü, son zamanlardaki araştırmalarında ise refah ve fakirlik konuları incelenirken ancak bireysel hane halkı tüketimi verilerinin ekonomik kalkınmanın arkasındaki mekanizmaları ortaya çıkarabileceğini ortaya atmış. Çalışmaları zaman dilimleri içinde ve farklı coğrafyalarda örneğin gelir ile kalori alma arasındaki ilişkilerin veya aile içindeki insan ilişkilerinin ve ayırımcılıkların nasıl etki ettiğini de anlamaya çalışmış. Deaton’un bu çalışmalarda hane halkı araştırmalarını ön plana çıkarması, makroekonomik bakılan kalkınma ekonomisini de teorik yaklaşımdan makro bakıştan çıkartıp, bireysel verilere dayanan mikroekonomik bir araştırma alanına çevirmiş.
Sonuçta Deaton ekonomideki sosyal içerikli incelemelerin makroekonomik değil mikroekonomik ve pratik yaklaşımlarla yapılması gereğini gündeme getirmiş ve kabul ettirmiş kişi olarak Nobel Ödülü’ne layık görülmüş.