• $8,2004
  • €9,7632
  • 457.239
  • 1393.24
17 Şubat 2015 Salı

Venezüella çok zorda!

Venezüella’nın nüfusu 29 milyon, kişi başı geliri de 2013 verileriyle 14 bin dolar. Venezüella 2000-2012 arasında 13 yılda tarihinin en büyük petrol patlamasını yaşamış ve 800 milyar dolarlık petrol geliri elde etmişti. Venezüella dünyanın en çok petrol rezervi olan ülke. Ancak bu dönemden önceki 13 yıldaki petrol gelirinin reel bir hesapla tam 2.5 misli olan bu gelir, “21’inci Yüzyıl Sosyalizmi” için harcanmıştı.

Devrimden 16 yıl sonra ve Chavez’in ölümünden tam iki yıl sonra, Chavez’in devrimi bugün iyice sallanmakta. Hem sistem çöktü, hem de petrol fiyatı düştü, gelir yetmez oldu ! Öyle ki bugün Venezüella’da bakkala veya süpermarketlere giden bir kişi rejimin, hem döviz hem de para sıkıntısı çekmesi nedeni ile birkaç yüz kişilik kuyruklarda saatlerce beklemek zorunda . En basit temel maddeler de bulunamıyor. Örneğin aşırı kıtlık çekilen temel maddeler süt, un, şampuan gibi şeyler ve de özellikle ilaç gibi ihtiyaç maddeleri artık raflarda hiç yok.

1.200 özel şirkete el kondu

Venezüella yıllardır parayı kalkınma için değil, hep siyasi hedefler için harcadı. Chavez aslında içeride hayır yaptı ve fakirlere için düşük maliyetli konut sağladı. Ama diğer taraftan da petrolün önemli bir kısmını Küba dahil sekiz Karaipler ülkesine nerede ise bedava vererek, kendine yandaş ülkeler yarattı. Ama petrol gelirinin önemli bir kısmı da çalındı. Ülke içinde çok düşük fiyatla satılan petrol kaçak yoldan ihraç edildi. Yapılan hesaplara göre her yıl kabaca 2.5 milyar dolarlık petrol Kolombiya ve Brezilya’ya kaçırılarak satıldı. Buna da göz yumuldu. Diğer taraftan yandaş kişiler devlet işlerine alındı. 1200 kadar özel şirkete de el kondu. Arasında demir çelik üretenler ve de temizlik ürünleri imal edenler de olan bu şirketler devlete geçtiğinden beri kar edemez durumda ve devlet sübvansiyonuna her gün muhtaç. Sonuçta Venezüella ithalata bağımlı hale geldi.
Ülkede üç ayrı döviz kuru var. Önemli ithalat bir dolar eşit 6.30 Bolivar’dan ithal ediliyor. Ancak diğer ithalat bir dolar eşit 50 Bolivar kurundan yapılıyordu. Karaborsa kuru ise bugünlerde 180 Bolivar ‘a geldi.
Petrol fiyatının düşmesinden önce de ülkede sefalet mevcuttu. Hükümet ve petrol şirketi PDVSA borç nedeniyle çok zordalar ve ülkenin kamu bütçesi açığı / GSYİH sayısı yüzde 20, yani nerede ise Yunanistan’ın iki misli. 2014'te ülke yüzde 4 civarında daraldı. 2015 beklentisi ise yüzde 6 civarında daralma. Enflasyon yüzde 64 civarında. Ama karaborsa kur bakılırsa bu rakamın birkaç misli olduğu düşünülebilir. Petrol geliri yıllık 35 milyar dolara düştü. Vatandaşların üçte biri artık aşırı fakirlik yaşamakta. Kamu 2015 içinde 10.3 milyar dolar borç geri ödemesi yapacak. Ülkenin döviz rezervleri ise 21.4 milyar dolara indi. Reytingi yüzde 20’ye düşmüş olan Başkan Maduro tüm ocak ayını yurtdışında kredi bulmak için dolanarak geçirdi. 2015 Ekim'de 5 milyar dolar borç geri ödemesi var. Borç ödenmezse petrol şirketinin yurtdışındaki tesislerine el konulabilir.

Seçim kaybetme riski artıyor

Bu arada devlet iyice otoriter hatta totaliter hale gelmiş bulunuyor. Ordunun silahları polis tarafından kullanılmaya başlandı. Medyada El Nacional adlı gazete hariç büyüklerin hepsine el konuldu. El Nacional çalışan sayısını 1100’den 350’ye, satışını da 110 binden 50 bine indirmek zorunda kaldı.
Bu arada Chavez’in 10 yıl kişisel güvenlik uzmanlığını yapmış olan Leamsy Dalazar önce ortadan kayboldu, sonra da ABD’de ortaya çıktı ve Parlamento Başkanı Diosdado’nun, askeri uyuşturucu satış kartelinin başı olduğunu açıkladı.
Bu yıl da parlamento seçimleri var ve ilk defa 'Chavismo' ciddi şekilde, seçim kaybetme riski taşıyor.

<p>Koronavirüs salgınının uzun süredir kontrolden çıkmış olduğu ABD'de son durum ne? Aşılama süreci

ABD'de koronavirüs salgınında son durum

Beşiktaş, Erzurum'a ayak bastı

Zonguldak'ta dereden akan çamurlu su denizin rengini değiştirdi

Nisan ayında yağan kar Domaniç Dağları'nı beyaza bürüdü