Yunan ekonomisi bilindiği gibi çok zor bir durumda. GSYİH sayısı 2007 düzeyinden yüzde 25-30 arası düşmüş durumda. İşsizlik oranı da yüzde 25 düzeyini aşmış ve ülke de yorgun ! Yunanistan ile Avrupalı ortakları pazarlık sürecinin sonuna doğru gitmekteler. Pazartesi günü de çok önemli bir toplantı günü. Çözüm çıkabilir! Ama eğer anlaşma olmazsa Yunanistan nakitsiz kalacak. Borç ödeyemeyecek ve iflasın eşiğine gelecek. Banka sistemi batabilir ve Grexit, yani euro sisteminden çıkma gündeme gelebilecek. Ama borçlulukları ne boyutta?

2014 yılının üçüncü çeyreği sonunda Yunan hane halkı, şirketleri ve kamu sektörü tarafından yabancılara olan borçlar 520 milyar dolar kadardı. Aslında 2009 yılında 600 milyar dolar olan yabancılara borç azaldı, ama kompozisyonu da değişti. Kamunun borcu (Merkez Bankası + Hükümet) yüzde 60 oranından biraz düşükken şimdi yüzde 75 oranına yükseldi. Peki Yunanistan’dan alacaklı olanlar kimler?

Aslında büyük bir sorun değil

BIS kısa adlı Bank for International Settlements yani Merkez bankalarının uluslar arası takas bankasının verilerine göre Yunanistan’ın yabancı bankalara borcu 2008 yılındaki 300 milyar dolardan iyice azalmış, sadece 46 milyar dolara inmiş. Üstelik bu 46 milyar dolar bir iki ülkeye değil birçok ülke bankasına dağılmış olan bir borç, ve bu nedenle ödenmese veya ödenmesi gecikse de uluslar arası bir felaket yaratmaz. Almanya Bankaları ve Britanya bankaları 13’er milyar dolar alacaklılar, Amerikan bankaları ise sadece 10 milyar dolar alacaklı. Bu 46 milyara, çok küçük olan sigorta şirketleri gibi diğer finansal şirketlerin alacakları dahil değil. Görüldüğü gibi yabancı bankaların alacakları büyük bir sorun değil.
Ancak esas alacaklılar kim? Bu sorunun cevabı resmi kurumlar! Yunanistan iki defa kurtarma operasyonu yaşadı. EFSF kısa adlı Avrupa Birliği Finansal Stabilite Kurumu ülkeye 145 milyar euro kredi vermiş. (Bugünkü kurlarda 165 milyar dolar) Eğer Yunanistan borç geri ödeyemeyecek duruma gelirse EFSF’nin borçlarını garanti eden ülkeler borcu yüklenecekler. IMF ise Yunanistan’a 48 milyar euroluk kredi açmış. Avrupa Merkez Bankası da kredi verenler arasında! Tam miktarı bilinmiyor fakat çok fazla değil. Yukarıdaki analiz ve sayılara bakıldığında Yunanistan’ın Euro tek para sisteminden çıkması gündeme gelirse durum idare edilebilir bir boyutta. Yabancı bankalara değil de kamu tarafı sayılacak kurumlara borç olması sorunu yönetilebilir hale getiriyor.
Tabii Yunanistan’ın başına sistemden çıkış gelirse bunun Portekiz’e bulaşması sorun yaratmasa da ilaveten İspanya ve İtalya’ya da bulaşması büyük sorun olur. Çünkü Portekiz’in borcu da kabaca 500 milyar dolar civarında yani Yunanistan’a eşit. Ama Portekiz’in yabancı bankalara borcu 73 milyar dolar ve çoğu da İspanyol bankalarına.

Sorun Avrupa'yı batırmaz

Fakat krizin İspanya ve İtalya’ya hiç bulaşmaması gerek. Çünkü İspanya’nın yabancı bankalara borcu azaldı ama gene de şu anda 500 milyar dolar yabancı bankalara borcu var. İspanyanın toplam borcu ise 2 trilyon dolar civarında. Yani çok fazla. İspanya’nın Fransız bankalarına borcu 130 milyar dolar ve Alman bankalarına borcu da 109 milyar dolar kadar.
İtalya’nın toplam borcu ise 2.5 trilyon dolar kadar. İtalya en çok borçlu ülke. Fransız bankalarının İtalya’dan 332 milyar dolar ve Alman bankalarının da İtalya’dan 130 milyar dolar alacakları mevcut.
Özet şu: Şanssız gelişmeler olur ve Yunanistan tek başına veya Yunanistan ve Portekiz beraber batarsa Yunanistan ve de Portekiz vatandaşları hırpalanır ama sorun Avrupa’yı batırmaz. Ama İtalya ve İspanyanın her türlü sorunun dışında kalması zorunlu, çünkü tersi gerçekleşirse bütün Avrupa el ele tekrar batar!