Bu yazı 2013 yılının son günü basılacak. 2014 Ocak ayının ilk günlerinde de 2014 için beklentileri gündeme getireceğiz. Ancak 2013 yılının ikinci yarısında iç ve dış gelişmeler ekonomimiz açısından pozitif olmadı. Türkiye aslında 2013 yılında yüzde 4 civarında büyüyecek ve hem de tüm Avrupa, Almanya dahil, yerlerde sürünürken. Cari denge açığı da GSYİH oranı olarak yüzde 7.2 civarında veya hafifçe üstünde gerçekleşecek. Ama sorunlarımız var!
2013 yılının ilk iki çeyreğinde büyümeye pozitif katkı yapan kamu, üçüncü çeyrekte hem yatırım hem de tüketim harcamalarını kısmıştı. Özel tüketim ise 2013 yılının ilk üç çeyreğinde canlanmıştı. Ama özel yatırım ilk iki çeyrekte büyümeye negatif etki yaptıktan sonra üçüncü çeyrekte pozitif katkıya geçerken ABD Merkez Bankası’nın politika değişikliğine yakalandı.
Bu ortamda global değerlendirmelerde “kırılgan beşli” diye bir kavram gündeme geldi. Brezilya, Hindistan, Endonezya, Türkiye ve G.Afrika bu kırılgan beşliyi oluşturuyor. Dünya Gazetesi’nde dün bu konu detaylı bir şekilde işlendi.
ABD sorununun gündeme geldiği mayıs ayından sonra Brezilya faizini yüzde 10 değerine kadar yükseltti. Brezilya parası Real yılbaşından bu yana dolara karşı yüzde 15 değer kaybetti.
Endonezya politika faizini yüzde 2 kadar yükselterek yüzde 7.75 yaparken yılbaşından bu yana parası Rupi de dolar karşısında yüzde 27 kadar değer kaybetti.

Türk Lirası %17.2 değer kaybetti
Hindistan Merkez Bankası faizi yarım puan kadar artırdı ama altın ithalatını vergiye tabi tutarak altın ithalatını kıstı, parası Rupi de dolar karşısında yüzde 12.4 değer kaybetti.
Türkiye ise politika faizini çok değiştirmedi, sadece koridor sisteminin üst limitini yüzde 7.75 değerine yükeltti, hem kur hem de faiz için politika girişimleri yaptı, Türk parası da yılın bütününde dolar karşısında yüzde 17.2 değer kaybetti.
Güney Afrika ise politika faizini yüzde 5 civarında uzun zamandır sabit tuttu, parası Rand da dolara karşı yüzde 12.2 değer kaybetti.

Kırılgan beşlinin durumunu anlamak için bir de CDS denen (credit default swap) yani finansal varlıklarda borç ödenmemesine karşı sigorta primi denebilecek büyüklüklere bakıldığı zaman, kur açısından en riskli olmayan Türkiye, CDS primi bazında en riskli görülen ülke oldu.
Son yedi ayda Türkiye’nin CDS primi bazında risklilik değerlendirmesiyle yüzde 99 kötüleşti. Bizden sonra Brezilya risk primi yüzde 69 kötüleşmeyle ikinci gelen ülke oldu. G.Afrika ise yüzde 44 risklilik değerlendirmesi artışıyla üçüncü oldu.
Kur değişmeleri ve CDS kötüleşmeleri ülkemizi daha riskli yaptığına göre acilen siyasi gerilimi azaltmak ve ABD para politikası değişikliğine karşı önlem almak gerekli. Bana sorarsanız en çok kur riskini taşıyanlar orta ve küçük boy KOBİ şirketler. Bu tür şirketlerin döviz riski olanlarının kur riskinden mümkün olduğu kadar kurtulmak için önlem almaları gerekiyor.