• $9,5989
  • €11,1764
  • 557.245
  • 1470.47
1 Ocak 2014 Çarşamba

İyimser olmak zor!

Türkiye oldum olası yüksek tasarrufu olan bir ülke değil. Göç ve kentleşme de tasarruf düzeyini kötü etkileyen faktörler oldu. Ama son krizde Batı ülkelerinde yapılan parasal genişleme nakit sermayenin ve tasarrufun kendi ülkelerinde kullanılamaması sonucu gelişmiş ülkelerden gelişen ülkelere doğru aktı. Türkiye de bu akıştan nasibini aldı. 2009 yılında kriz ülkemize ulaştı ama sermaye hareketleri de ülkemize bol kepçe fon getirdi. Banka sistemini ve kamu maliyesini 2001 krizi sonrasında düzeltmiş olduğumuz için kriz ülkemizde uzun süre kalamadı. Gelen sermayeyi kullanarak ve iç talebi artırarak 2010 yılında yüzde 9.5 ve 2011 yılında yüzde 8.5 büyüdük. Bu da cari dengede GSYİH oranı olarak yüzde 10 düzeyine varan rekor bir cari açık yarattı. Bu nedenle 2012 yılında yüzde 3 büyümeye inmeyi planladık ama fren sert tuttu, yüzde 2.2 büyümeye düştük, fakat cari denge açığı da önemli boyutta azaldı.

Sermaye hareketi tersine döndü

2013 yılında “Gelen, gider!” sözü gündeme geldi. Ülkemizde sermaye hareketi tersine döndü. Büyüme tam canlanmaya başlamışken mayıs ayından itibaren FED krizi korkusu yaşamaya ve yıl sonunda da iç siyasi kavgaya başladık. 2013 yılı büyümesi aslında iyi gidiyordu. Yüzde 4 büyüme cepte sayılabilir. Ama tasarruf açığımızın büyümüş olması cari denge sorununu hemen büyütebiliyor. Bu nedenle zaten üç tane seçimi peş peşe yaşayacağımıza göre edepli davranmak zorundayız. Aşağıdaki grafik global parasal genişlemenin kaynaklarını ülke bazında gösteriyor.
Karşılaştırmalı Para Tabanı Genişlemesi (2008 eşittir 100)

Dünyada ne kadar para yaratıldığının büyüklükleri başlangıcın misli olarak gösterilmekte. 2008 yılı baz alınmış ve 100 değeri verilmiş. En üstteki grafik çizgisi İngiliz Merkez Bankası’nın para tabanı genişlemesini gösteriyor ve başlangıcın 5 misline yükselmiş. İngiltere küçük bir ekonomi ama katsayı olarak en çok likidite yaratan ülke olmuş. İkinci ABD ve FED’in para tabanı genişlemesi ise başlangıçtakinin 4.5 misline gelmiş. Üçüncü konumda Japonya’nın parasal genişlemesi var. O da zaman içinde 300 değerine yükselmeyi planlıyor (kesikli çizgi). En az genişleme yaratan ise Almanya’nın frenlediği Avrupa; en az para yaratan, en uzun zamandır sürünen ve hâlâ toparlanamayan da onlar.

Çoğumuzda spekülatör ruhu var

Şimdi ülkemize gelen sermayenin çıkış dönemi gelmiş bulunuyor. Aslında ülkemizden henüz çok çıkış da olmadı. Fakat yerli vatandaşlar da bol miktarda döviz talebi yarattılar. Çoğumuzda spekülatör ruhu var. Döviz kurlarını yükseltmeye kendimiz büyük katkı yaptık. Tabii bunun sonuçlarına da zaman içinde katlanacağız.
2013 büyümesi en az yüzde 4 olur. Ama 2014 yılında büyüme biraz yavaşlar, enflasyon biraz yükselir, işsizlik yeniden artmaya başlar, kur dış ticarete biraz fayda sağlasa da reel sektörde sorun yaratır. Dolar tutmanın, döviz spekülasyonu yapmanın, kur karı peşinde koşmanın aslında zaman içinde kendimize zarar vereceğini hâlâ öğrenememişiz. Siyasetçilerimiz de zamansız kavga ve seçimler öncesi itişmenin zararını görmemekte ısrarlılar. Cezayı tümümüz yakında ödeyeceğiz!
Grafik gösteriyor. Parasal genişleme büyük. Likidite çabuk geri çekilemez. Birkaç yıllık sürece hazır olalım! Bu arada üç tane seçimimiz var. Bu arada kemer sıkmak zorundayız!

<p>Futbol, sahaları aşıp evlerimizdeki televizyonlara, günlük  aktivitelere ve tabi ki son olarak oy

Neden PES Atarız?

Eren-13 operasyonları kapsamında 4 terörist etkisiz hale getirildi

Kuraklık nedeniyle Van Gölü'nde yeni adacıklar ortaya çıktı

NBA tarihinin en iyi 75 oyuncusu açıklandı! İşte listede yer alan isimler