TÜİK haziran istihdam ve işsizlik verilerini açıkladı. Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi “betam “ ise salt daha az dalgalanan tarım dışı istihdamını analiz eder. Aşağıda Dr. S.Gürsel, Dr. Z.İmamoğlu ve Ayşenur Acar tarafından hazırlanan analizin özetini aktarıyoruz.

TÜİK’in açıkladığı “yıllık” işgücü verilerine göre Haziran 2014 döneminde, bir önceki yılın aynı dönemine göre tarım dışı işgücü1 milyon 288 bin (yüzde 5,9), tarım dışı istihdam 904 bin kişi (yüzde 4,6), tarım dışı işsiz sayısı ise yıllık 384 bin artmıştır. Yıllık değişimler tarım dışı istihdamdaki artışın tarım dışı işgücüne kıyasla yavaşladığını göstermektedir. Bu nedenle son iki dönemdir tarım dışı işgücü 1 milyonun üzerinde artarken tarım dışı istihdam artışları 1 milyonun altında kalmakta ve işsiz sayısında artışlar gözlenmektedir. Veriler reel ekonomik büyümede görülen yavaşlamanın işgücü piyasasına yansıdığına işaret etmektedir.

Yükseliş devam edecek

Araştırmacıların kullandığı “mevsim etkilerinden arındırılmış aylık verilere” dönülürse haziran döneminde mayıs dönemiyle kıyaslandığında tarım dışı işgücü 104 bin artarak 23 milyon 124 bin olmuştur. Tarım dışı istihdam ise 24 binlik bir azalışla 20 milyon 349 bine ulaşmıştır. Böylelikle tarım dışı işsiz sayısı 128 bin artmış, tarım dışı işsizlik oranı Haziran 2014 döneminde Mayıs 2014 dönemine kıyasla 0,5 yüzde puan artarak yüzde 12 seviyesine ulaşmıştır. Tarım dışı işsizliğin Ocak 2011'den beri ilk defa yüzde 12 seviyesine çıkmış olması dikkat çekici bir gelişmedir. Tarım dışı işsizlik oranı 2009 krizinde tepe noktası olan yüzde 16,9'a ulaşmış ardından hızlı bir şekilde yüzde 10-11 aralığına gerilemişti. İşsizliğin iki dönem üst üste hızla artarak bu aralığın üzerine çıkmış olması endişe yaratmaktadır. Nitekim Betam'ın işsizlik tahmin modeli bir sonraki temmuz döneminde de artışın devam edeceğini öngörmektedir.
Betam'ın Kariyer.net verilerine dayanan tahmin modeli mayıs ve haziran döneminde de işsizliğin artacağını tahmin etmişti, her iki dönemde de işsizlikte yüksek artışlar meydana geldi. Tahmin modelinde kullanılan Kariyer.net'in verilerinden “ilan başına başvuru sayısı” aşağıdaki şekilde gösterilmektedir.
Mevsimsellikten arındırılmış sektörel verilere göre Haziran 2014 döneminde hizmetler hariç tüm sektörlerde istihdam kayıpları görülmüştür. Son üç dönemdir azalış gösteren inşaat istihdamı Haziran 2014 döneminde de 54 bin kişi azalmıştır. Benzer şekilde, mayıs döneminde sınırlı bir azalış gösteren sanayi istihdamı bu dönemde 32 bin kişi azalmıştır. Hizmetler istihdamı ise bir önceki döneme kıyasla 62 bin artmıştır. Ancak hizmet istihamı artışı sanayi ve inşaattaki kayıpları telafi etmekte yeterli olamamış ve tarım dışı istihdam 24 bin düşmüştür. Ekonomik yavaşlamanın etkisini özellikle sanayi ve inşaat sektörlerinde hissettirdiği görülmektedir.