Maliye Bakanlığı temmuz-ağustos dönemine ilişkin Merkezi Yönetim bütçe gerçekleşme rakamlarını açıkladı. Buna göre geçen yılın ilk sekiz ayında 0.2 milyar TL fazla veren bütçe bu yılın aynı döneminde 2.7 milyar TL açık verdi. Geçen yılın ilk sekiz ayında 38 milyar TL olan faiz dışı denge rakamı da 30.9 milyar TL’de kaldı.

Aşağıdaki tabloda bütçe tablosunun detayları mevcut.

Bütçenin gelirler tarafına baktığımızda toplam gelirlerin nominal olarak yüzde 8.9 oranında arttığını görüyoruz. Bu oran enflasyon oranına yakın. Bu nedenle, reel bazda gelirlerin değişmediğini söyleyebiliriz. Enflasyon endeksini dikkate alarak yaptığımız hesaplamalarda toplam bütçe gelirlerinin ilk sekiz ayda reel bazda yüzde 0.1 (yani binde 1) oranında arttığını görüyoruz. Ancak gelirlerin detaylarında bu artışın vergi dışı gelirlerden kaynaklandığını, vergi gelirlerinin nominal yüzde 7.6 oranında artarken reel olarak yüzde 1.2 oranında azaldığını görüyoruz.
Reel vergi gelirlerindeki azalma ekonomideki büyüme temposunun yavaşlaması ile doğrudan ilişkili bir durum. Aynı şekilde, azalan ithalat nedeniyle de vergi gelirlerinde bir azalma söz konusu. Aşağıdaki grafikte vergi gelirlerindeki nominal ve reel değişimin seyri özetleniyor:

Grafikte de görüldüğü üzere, ağustos ayında dikkat çeken gelişme, yıl başından bu yana reel olarak azalan vergi gelirlerinin ağustos ayında reel yüzde 9 artması. Ancak bu artış bir aylık bir gelişme de olabilir, yeni bir trend başlangıcı da olabilir. Bunu önümüzdeki aylarda göreceğiz.
Harcamalar tarafında ise, faiz giderlerinin ilk sekiz ayda 37.7 milyar TL’den 33.6 milyara gerilediğini, yani reel bazda yüzde 18 oranında azaldığını görüyoruz. Faiz dışı harcamalar ise hem gelirlerden hem de enflasyondan hızlı artmış. Yani faiz dışı harcamalardaki artış, faiz giderlerindeki düşüşün etkisini devre dışı bırakmış. Ortalama olarak faiz dışı harcamalar nominal yüzde 13.6, reel yüzde 4.4 oranında artmış. Uzun vadede faiz dışı harcamaların gelirlerden hızlı artması bütçede bozulmaya yol açabilir. Ancak şu anda böyle bir durumdan söz etmek gerekmiyor. Aynı zamanda özel kesim talebinde hem yatırım hem tüketim talebinin daraldığı bir ortamda kamunun harcamaları artırması çok da beklenmedik ve olağandışı bir durum değil. Özetle, bütçede hedeflere aykırı bir durum şu anda yok.