• $8,5064
  • €10,2806
  • 499.523
  • 1441.33
05 Mart 2011 Cumartesi

Enflasyonda düşüş kalıcı mı?

Enflasyondaki düşüş şubat ayında da devam etti ve tüketici fiyatlarında son 41 yılın en düşük düzeyine geriledi. Tüketici fiyatları şubat ayında ortalama yüzde 0.7 oranında arttı. Ancak geçen yılın aynı ayında ortalama artış yüzde 1.4 olduğundan yıllık enflasyon yüzde 4.9'dan 4.2'ye geriledi. Bu oranlar ve enflasyondaki rekor düşüş aslında piyasa beklentileri ile uyumluydu. Ancak enflasyon verilerin detayları aynı oranda umut verici değil

Öncelikle üretici fiyatlarına dikkat çekmek gerekiyor. Üretici fiyatlarında aylık bazda yüzde 1.72'lik artış, yıllık enflasyonu yüzde 10.9 seviyesine yükseltti. Üretici fiyatlarında enflasyonun kasım ayından bu yana yükseliş trendinde olduğunu da belirtmemiz gerekiyor. Üretici fiyatlarındaki bu artışların bir süre sonra birebir olmasa da tüketici fiyatlarına yansıması beklenir.

Aslında üretici fiyatlarında yüzde 2.2 oranında artmış olan tarım grubuna paralel olarak tüketici fiyatlarının detayında, enflasyonda en yüksek ağırlığa sahip olan gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyatların ortalama yüzde 2.5 oranında arttığını görüyoruz. Ancak geçen yılın aynı ayında bu grupta artış yüzde 5 olduğu için, yani yüksek baz etkisi nedeniyle, bu yılki artışın etkisi hissedilmedi. Gıda grubunda kasım ve aralık aylarında fiyat artış oranı negatifti. Ocak ve şubat aylarında ise yeniden pozitif ve yüksek sayılabilecek artış oranları gördük. Yüksek baz etkisinin devreden çıkması toplam enflasyonu yeniden yükseltecektir. Aslında gıda grubunda son iki ayda görülen yükselişlerin de küresel fiyatlarla uyumlu olduğunu belirtmemiz gerekiyor.
Tabloda harcama grupları itibarıyla yıllık enflasyona olan katkıların son beş yılda izlediği seyir özetleniyor (katkı eşittir pay çarpı artış oranı):

Harcama grupları ve yıllık enflasyona katkılar (pay X yüzde artış)
Gıda-alkolsüz içecekler (27%) 1.9 1.9 1.2
Konut (16%) 1.0 0.8 0.7
BİRİNCİ GRUP (43%) 2.9 2.7 1.9
Ulaştırma (15%) 0.9 0.7 0.9
Otel, lokanta ve kafeler (6%) 0.5 0.6 0.5
Ev eşyası (7%) 0.2 0.2 0.3
Çeşitli mal ve hizmetler (4%) 0.2 0.2 0.3
Sağlık (2%) 0.0 0.0 0.0
İKİNCİ GRUP (34%) 1.9 1.8 2.0
Alkol-tütün mamulleri (6%) 1.3 0.1 -0.1
Giyim-ayakkabı (7%) 0.3 0.4 0.4
İletişim-Haberleşme (5%) -0.2 -0.1 -0.1
Kültür ve eğlence(3%) -0.1 -0.1 -0.1
Eğitim (2%) 0.1 0.1 0.1
ÜÇÜNCÜ GRUP (23%) 1.5 0.4 0.3
Toplam yıllık enflasyon 6.4 4.9 4.2
Tabloda da görüleceği üzere, son iki ayda enflasyonun rekor seviyelere düşmesinin gerisinde önemli oranda alkol ve tütün mamulleri grubunun katkısının toplam 1.4 puan azalması var. Bu gruptaki fiyatlarının çoğunlukla vergi uygulamaları sonucu arttığı biliniyor. Aynı zamanda, seçim öncesi dönemlerde bu vergilerin ertelendiğini, dolayısıyla da bu grubun katkısının seçim öncesi dönemlerde minimum seviyeye indiğini görüyoruz. Daha önceki seçim dönemlerinde (2007 ve 2009) aynı paralelde gelişmeler izlemiştik. Bu yıl da aynı durumun tekrarlanması durumunda, seçimlerden sonra bu grupta önemli vergi ayarlamaları ve fiyat artışları sürpriz olmayacaktır.
Yukarıda belirttiğimiz faktörlere ek olarak, küresel enerji, emtia ve gıda fiyatlarında görülen artışlar, TL'deki değer kaybının orta ve uzun vadede enflasyonu yukarı çekecek olması, içeride gıda sektöründe görülen dalgalanmalar önümüzdeki dönemde enflasyon açısından tedirgin edici bir görüntü sunuyor. Bu çerçevede Merkez Bankası'nın uyguladığı politikanın detayları daha da önemli hale geliyor.
Ancak enflasyonda küresel faktörlerden kaynaklanan yükseliş ve dalgalanmalara karşı Merkez Bankası'nın da fazla seçeneği bulunmuyor. Bu nedenle de piyasa genelinde enflasyonda yıl sonu hedefi olan yüzde 5.5 seviyesinin tutturulmasının zor olduğu görüşü hakim. Ortadoğu ve Kuzey Afrika'daki gelişmelerin özellikle petrol fiyatları üzerindeki olumsuz etkilerin uzun sürme olasılığı da bu endişeleri destekler nitelikte. Bütün bu belirsizliklere rağmen bir tahmin yapmamız gerekirse, enflasyonun yıl sonunda yüzde 7-8 aralığına yükselmesinin sürpriz sayılmayacağını söyleyebiliriz.


<p>Tarihçi-Yazar Koray Şerbetçi bu hafta Kestirmeden Tarih  programında Kudüs özel bölümüyle karşını

Medeniyetlerin aynası Kudüs… Kadim şehre kim ne getirdi?

NASA Mars'ın 3 boyutlu görüntülerini yayınladı

Düştüğü dere yatağında 5 gün mahsur kaldı

Mersin sahilinde bulundu! Sahil güvenlik hemen çalışma başlattı