• $7,534
  • €9,0157
  • 409.86
  • 1538.04
26 Kasım 2010 Cuma

Çin'in gücü metal fırtına yaratıyor

Çin aslında birçok cephede savaşta. Kuzey Kore-Güney Kore itişmesinde Çin zaten taraf. ABD ile hırlaşmalar var. Çin Japonya ile de sürekli itişiyor. Zaten Dalay Lama'yı da uzun süredir hırpalıyorlardı, tabii Nobel Barış Ödülü törenindeki  tutumları da oldukça ilginç. Ancak bir de rare earth denen konuda ekonomik kavgaları var.  

YENİ KAVGA ÇIKIYOR
Uzun zamandır rare earth konulu  tartışma Batı medyasında yeralıyordu. Konuyu pek bilmiyordum. Sonunda bir bilene sordum! Galiba dünya yeni bir stratejik ekonomik çekişme ile daha karşı karşıya. Orta ve Doğu Avrupa, nasıl enerji olarak Rusya'ya bağımlıysa, benzeri bir bağımlılık durumu da, bu defa tüm dünya ile Çin arasında bir doğal kaynak ile  ilgili olarak geçerli. Nadir toprak (rare earth) elementleri (kısaca NTE) olarak adlandırılan kimyasallar, bugün renkli televizyondan, çevreci hibrit otomobil üretimine, gözlük camlarının parlatılmasından, soğutucularda kadar uygulama buluyor. NTE'ler toplam 17 tane. Keşfedilmeleri 1800'lü yıllardan 1900'lu yılların başına kadar süre giden elementler belirli bölgelerde toplanmış.

En büyük rezervler iç Moğolistan ve Güney Çin'de. ABD'de, Kaliforniya'da Mountain Pass bölgesi, Hindistan, Brezilya ve  Güney Afrika da kullanılabilir rezervlerin bulunduğu yerler. Güney Grönland'da da küçük rezervler mevcut. 1960-1990 yılları arasında Mountain Pass rezervleriyle Amerika üretimde hak”m oldu. Bugün dünyanın % 97 üretimi Çin'de. İşçiliğin düşük olması, Asya'da elektronik eşya üretiminin gelişmesi ve çevre kurallarının ABD kadar sıkı olmaması sonucunda, Çin dünya piyasasına hakim olmuş. Yıllar boyunca dünyanın NTE ihtiyacı yılda 40.000 ton civarındaydı. 1 Eylül 2009'da Çin ihracat miktarını 35.000 tona düşüreceğini ilan etti. 19 Ekim 2010 tarihinde ise bir Ticaret Bakanlığı yetkilisi ihracatın tekrar % 30 düşürüleceğini açıkladı.

ABD, uzun süredir hakimiyetini devam ettirdiği, NTE teknolojisindeki üstünlüğünü kaybetme durumuna düştü. ABD ve Avrupa'dan Asya'ya ulaşan NTE teknolojisi, Çin'in üretimdeki üstünlüğü ile birleşince, Çin ileri teknolojide tüm diğer ülkelerin önüne geçecek oldu.
ABD'nin Çin'e bağımlılığı, savunma uygulamalarında NTE kullanımı ile eşzamanlı gelişti. Füze yönetim sistemleri, satelit güç kaynakları ve haberleşme sistemleri hep NTE teknolojisiyle ilişkiliydi. Ekonomisi, teknik üretime dayalı malların ihracatı üzerine kurulu  Almanya da hızla bu konuda Çin'e bağımlılığı hissetmeye başladı.

NTE'lerin ithalatında karşılaşılan kısıtlamalar Alman endüstri üretimini de zora soktu. Üretimin bir kısmı dururken en büyük sıkıntıya girenlerse otomotiv ve rüzgar türbini üreticileri oldu. Geçen ay Japonya ile Çin arasında ortaya çıkan bir açık deniz  ihtilafında Çin Japonya'ya  tüm NTE sevkıyatını durdurarak Japonlar tarafından tutuklanan Çinli kaptanın serbest bırakılmasını sağladı. Böylece Çin ilk defa bu alandaki gücünü politik olarak da kullanmış oldu.


Bağımlılık en az 3 yıl sürer
ABD, Japonya ve Almanya, geç de olsa Çin baskısını azaltmak için önlemler alıyor. En kısa vadeli önlem hurdaya ayrılan teknolojik parçalardan NTE geri kazanılması. Özellikle Japonya ve Almanya bu konuda çalışmalarını yoğunlaştırıyor. ABD ise Mountain Pass rezervlerini yeniden devreye sokmak için yatırıma başladı. Ancak rezervlerin üretime geçmesinin en az iki yıl süreceği tahmin ediliyor. Burada üretime başlandığında yılda 40.000 ton NTE elde edilebilecek. Avustralya önümüzdeki üç yılda her biri yılda 22.000 ton oksit üretebilecek iki madeni devreye sokacak. Güney Afrika'da yıllık 20.000 ton üretim yapacak madenin yeniden faaliyete geçmesi için çalışmalar başladı. Jeologların en ümitli olduğu bölge ise Grönland. Burada yılda 130.000 ton üreten Çin'e yaklaşan miktarda, yılda 100.000 ton NTE oksit üretilebileceği tahmin ediliyor. Herşeye rağmen Çin'e bağımlılığın gene de en az üç yıl süreceğine kesin gözle bakılıyor.

<p>Ermenistan üzerindeki küresel güç mücadelesinin uzun süreceğini söyleyen Altınbaş Üniversitesi Öğ

Ermenistan'daki durum kimi, nasıl etkileyecek?

Kahramanmaraş'ta 3 mahalle karantinaya alındı

Türkiye'deki yaban hayatı fotokapana yakalandı

Güneş patlamalarının kaynağı ilk kez belirledi