• $8,513
  • €10,2702
  • 498.973
  • 1441.33
13 Mart 2015 Cuma

Cari açıktaki toparlanma hızlandı

Hem ekonomik aktivitedeki yavaşlama hem de döviz kurlarındaki oynamalar sonucunda ödemeler dengesinde toparlanma devam ediyor. Yılın ilk ayında cari açık 2 milyar dolar oldu ve beklentilerin üzerinde toparlandı. Geçen yılın aynı ayında bu rakam 5 milyar dolar olmuştu. Böylece yıllık cari açık da son beş yılın en düşük seviyesine indi.

On iki aylık hareketli toplam rakamlarına göre yıllık cari açık 42.9 milyar dolar ve bu rakam en son 2010 sonunda aşılmıştı. GSYH oranı olarak ise 2011’de yüzde 10, 2013’te de yüzde 8 oranlarına yaklaşan cari açık yüzde 6’nın altına inmiş durumda. Aşağıdaki tabloda cari açıkta son bir yıldır devam eden toparlanma özetleniyor:

Yukarıda da değindiğimiz gibi cari açıktaki toparlanma büyük oranda iç talep ve ekonomik aktivitedeki azalma ve döviz kurlarındaki hareketlerin doğrudan ithalat üzerindeki etkisi sayesinde gerçekleşiyor. Küresel piyasalarda enerji ve emtia fiyatlarında görülen düşüşler de kuşkusuz ithalat maliyetini azaltmakta etkili. Benzer şekilde Rusya ile ihracat, turizm ve bavul ticaretindeki azalma da tabloyu olumsuz etkiliyor.
Ancak aralık ayından bu yana Türk lirasının yüzde 20 oranında değer kaybetmesi enerji ve hammadde fiyatlarındaki bu düşüşün iç piyasaya ve üretime pozitif etkisini sınırlıyor. Büyüme durgun. Yani cari açık önümüzdeki dönemde de azalmaya devam edecek. Ancak ekonomik aktivitede durgunluğun uzun sürmesi cari açığı azaltsa bile çok olumlu bir tablo olmayacak.
Finansman tarafına da bakacak olursak, ocak ayında doğrudan yatırım girişlerinin 1.8 milyar dolara ulaşması oldukça olumlu. Aylık cari açığın neredeyse tamamı uzun vadeli doğrudan yatırım girişleriyle finanse edilmiş durumda. Ancak yıllık toplamda net doğrudan yatırım girişinin hâlâ 6 milyar dolar civarında olması yani az olması ciddi bir sıkıntı. Grafikte de görüldüğü üzere, yıllık cari açığın sadece yüzde 14’ü uzun vadeli doğrudan yatırım girişleriyle finanse ediliyor.
Kısa vadeli finansman hareketlerinde portföy yatırımları girişi ocak ayında net 1.6 milyar dolar olurken borçlanma kalemlerinde 4.3 milyar dolarlık net borçlanma gerçekleşmiş. Bu borçlanmanın neredeyse tamamı bankacılık sektörünün mevduat hareketleri dâhil, net borçlanması yoluyla olmuş. Kaynağı belli olmayan döviz hareketlerinde, yani net hata ve noksan kaleminde görülen 1.5 milyar dolarlık çıkış sonrasında ocak ayında görülen finansman fazlası nedeniyle resmi rezervler 4 milyar dolar artmış. Şubat ve mart aylarındaki müdahaleler bu hareketlere dahil değil.

<p>Tarihçi-Yazar Koray Şerbetçi bu hafta Kestirmeden Tarih  programında Kudüs özel bölümüyle karşını

Medeniyetlerin aynası Kudüs… Kadim şehre kim ne getirdi?

NASA Mars'ın 3 boyutlu görüntülerini yayınladı

Düştüğü dere yatağında 5 gün mahsur kaldı

Mersin sahilinde bulundu! Sahil güvenlik hemen çalışma başlattı