Rusya’nın Ukrayna’dan vazgeçmesinin kolay kolay gerçekleşmeyeceği ortaya çıkmakta. Zaten daha evvel bu sütunda bu gerçeği dile getirmiş ve Rusya’nın askeri üretiminin yüzde 40 kadarının Ukrayna’da üretildiğini ve vazgeçilmez olduğunu belirtmiştik. Diğer taraftan da bazı ABD ortağı Batı ülkeleri de yan çizmekte. Bunların başında da Merkel’in Almanya’sı var. Merkel hafta sonunda ABD’de idi ve kendi şirketlerinin Ukrayna’da Rusya’ya karşı ağır tedbirler alınmasına karşı olduğunu bildirmek için ABD’ye gitmişti. Ne sonuca vardıkları henüz belli olmadı.
THe Economist’e göre son yıllarda ve özellikle Obama döneminde, ABD askeri müdahale konusunda aşırı doz çekimser hale geldi. Hatta ABD askeri harcamalarını iyice azalttı. Ama aslında bu ABD askeri güç üstünlüğünü kaybetti demekten çok uzak.

Bütçenin % 35'i yurt dışına

ABD 2014 yılı için 600 milyar dolarlık bir bütçe ayırmış bulunuyor. Bu bütçenin 84 milyonu da ülke dışında operasyonların finansmanı için ayrılmış. ABD’nin askeri harcamaları azalmakla beraber gene de global askeri harcamanın yüzde 35 kadarı. ABD’nin temel müttefiklerinin askeri harcamalarının da yüzde 25 kadar olduğunu eklersek askeri harcama çoğunluğu ABD ve müttefiklerinin elinde. Buna karşılık potansiyel Rus ve Çin ortaklığının toplam askeri harcaması ABD’nin askeri harcamasının yarısından az. Ama askeri üretim maliyetleri de ABD’den daha düşük. Diğer taraftan ABD’nin askeri gücü mesela Çin’den daha deneyimli. Çin silahlı kuvvetlerinin kendi değerlendirmeleri ABD’nin askeri gücüne 2050 yılına kadar yaklaşamayacakları. Bu arada Çin ve Rusya’nın gerçek dostu ülke de pek yok.
Ama ABD’nin müttefikleri çok sayıda ve dünyanın her tarafına yaygın olduğundan da ABD askeri gücünü daha fazla ortalığa yaymaya mecbur, bu da bir dezavantaj. Üstelik Afganistan ve Irak’ta uzun süren askeri ABD operasyonu da ABD’nin teknolojik değişmeye daha fazla fon ayıramamasına neden olmuş. Ve son ekonomik krizde ortaya çıkan finansal sorunlar da son 12 yıldaki askeri mücadelenin açtığı gediği kapatmayı zorlaştırıyor. Bu nedenle Pentagon son 10 yılda kabaca 1 trilyon dolar askeri harcama indirimi yapmış. Bu da reel bir hesapla yüzde 30 üstünde bir kümülatif harcama kesintisi demek. Diğer taraftan da personel harcamaları da enflasyon nedeni ile son on yılda yüzde 59 kadar arttığından, personel sayısının sadece yüzde 3 kadar daha artmasına rağmen, operasyonel masraflar ve bakım masrafları sadece reel yüzde 34 artabilmiş. Bu da ABD ile olası düşmanları arasındaki güç farkının azalmasına katkı yapmakta.

BAE askeri harcamada başı çekiyor

Medyadaki verilere göre, ABD son on yılda askeri harcamasını yüzde 12 artırmış, 600 milyar doların üstüne çıkartmıştı. Müttefikleri ise 400 milyar dolara çıkan bir harcama düzeyine varmışlardı. Ama Birleşik Arap Emirlikleri yüzde 170, Türkiye yüzde 108, Avustralya yüzde 118, Fransa yüzde 48, Japonya yüzde 45, Almanya yüzde 42, ve Suudi Arabistan yüzde 18 askeri harcama artışı yaparken, İtalya yüzde 2.5, İngiltere yüzde 26 ve askeri harcama azalması gerçekleştirmişlerdi.
Buna karşılık Çin ve Rusya’nın toplam askeri harcaması son on yılda 300 milyar doların biraz altına gelmiş ama Rusya yüzde 13 ve Çin yüzde 85 askeri harcama artışı gerçekleştirmişlerdi. ABD’de son PEW anketinde sonuçlara göre ABD vatandaşlarının yüzde 52 kadarı ülkenin sadece “kendi işine bakması” ve başkaları için savaşlara girişmemesi düşüncesindeler. ABD vatandaşlarının sadece yüzde 6 kadarı ise ABD’nin Ukrayna’da askeri müdahale yapmasına taraftar. Bu da Ukrayna için zor bir durum. Bakalım NATO ne yapabilecek?