• $12,5998
  • €14,2295
  • 728.184
  • 1779.85
9 Ocak 2013 Çarşamba

Türkiye'de her 10 kazadan 9'u taşeron işlerde oluyor

Zonguldak'ta önceki gün yaşanan maden faciasında yaşamını yitiren 8 işçi taşeron çalışanıydı. İstatistiklere göre iş kazalarının yüzde 90'ı taşeron işlerde oluyor. Şu an kamuda 600 bin, özel sektörde ise 450 binden fazla taşeron çalışanı var

Taşeron sistemi ülkemizde son yıllarda oldukça fazla şekilde kullanılmakta. 600 bini aşkın kamuda, 450 bin de özel sektörde taşeron çalışanı var. Taşeron istihdamı daha çok belediyelerde, inşaat işlerinde yoğunlaşmış durumda. Sağlık Bakanlığı da en çok taşeron işçisine sahip kamu kurumu. Taşeron çalışanları genellikle temizlik, güvenlik ve tamamlayıcı işlerde çalıştırılmakta.
ZONGULDAK'ta dün yaşanan elim kazada hayatını kaybeden 8 işçinin tamamı da taşeron çalışanıydı. Ülkemizde yaşanan iş kazalarının neredeyse yüzde 90'ı taşerona ait işlerde meydana geliyor. Şu sıralar Çalışma Bakanlığı taşeron yasası hazırlıklarını yapmakta. Taşeron sistemine ilişkin yasal zemin ilk olarak 1936 yılındaki İş Yasası ile ortaya çıktı, ancak bu sistem geçen zaman içerisinde günün koşullarına uygun olarak geliştirilemedi. En son olarak 2003 yılında çıkarılan 4857 sayılı İş Yasası'na konuyla ilgili hükümler ilave edildi. Ne var ki, taşeron istihdamı alanında ortaya çıkan sorunlara çözüm bulunamadı.
TÜRKİYE'de taşeron yanında çalışan işçilerin sorunları sağlık ve güvenlikleri dışında da oldukça fazla. Başta kıdem tazminatı olmak üzere, yıllık ücretli izin, sendikal haklar, ücretin zamanında ve yerinde ödenmemesiyle ilgili birçok sorun bulunmakta. Taşeron yanında çalışıp da, kıdem tazminatı alabilen ya da yıllık ücretli izin kullanabilen çalışan neredeyse yok gibi.
DİĞER yandan özel sektör dışında kamuda da taşeron kullanımı ciddi boyutlara ulaştı. Kamu idarelerince kullanılan taşeronların çalıştırdıkları işçi sayısı 600 bini aşmış durumda. Ancak burada sorun, bu sayıya ulaşan taşeron istihdamı nedeniyle, taşeronların ödemedikleri yasal hakları devletin ödemek zorunda kalması.

'Temizlikçi' gösterilen üretimde çalışamaz
BU noktada önemli bir konu da 'muvazaa' konusu. Yani asıl işin dışındaki işleri yapması gereken taşeron işçilerine o işyerindeki asıl işlerin de yaptırılması. Örneğin, bir fabrikada temizlik işi yapması gereken taşeron işçisinin üretimde de kullanılması gibi. Eğer böyle bir durum tespit edilirse yapılan iş 'muvazaalı' sayılıyor ve işverene ceza kesiliyor. İşte işçiye ödenmeyen haklar ve tespit edilen muvazaalı durumlar nedeniyle, alt işverenlik uygulaması kamu maliyesini zor durumda bırakmaya başladı. Nitekim bu tespiti bizzat Çalışma Bakanı Faruk Çelik yaptı. Kamu işyerlerinin dışında özel sektör ise taşeron sisteminin devam etmesi için bu tip cezaları ödemekte.

İşçi istemiyor, patronlar devam diyor
TAŞERON uygulamasının ülke için bir ihtiyaç olduğu Çalışma Bakanlığı'nca her seferinde ifade edilmekte. Bu nedenle bu konuda müstakil, İş Yasası'ndan bağımsız bir yasa çalışmasına başlandı. Aslında şimdiye kadar bu yasa hazırlığının bitmesi gerekiyordu. Ne var ki, Sendikalar Yasası öncelik aldı, bu yasanın çıkması için uğraşıldı, taşeron yasa hazırlıkları geri planda kaldı. Şimdi taşeron yasası için çalışmalar hızlandı, Bakanlık sosyal taraflardan yasayla ilgili görüşlerini aldı. İşçi tarafı aslında taşeron sisteminin olduğu gibi kalkmasından yana, devlet ve işverenler ise birtakım değişiklikler ile taşeron sisteminin devamını savunmakta.

Yeni Taşeron Yasası'nın ipuçları
HAZIRLANAN tasarıda taşeron uygulamasına ilişkin sorun alanları ve çözüm konuları altı başlık altında toplanmış:
l TAŞERON İSTİHDAMI tanımı yeniden yapılıyor: Asıl iş ve yardımcı iş ayrımına dikkat çekilecek. Taşeronların sadece yardımcı işlerde iş alması söz konusu olacak.
l ÇALIŞANIN KORUNMASI: Asıl işverenin taşeron işçilerin haklarından da sorumlu olması daha belirgin hale getirilecek. Asıl işveren işçilerinin, taşeron tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz denmekte.
l TAM VE ZAMANINDA ÜCRET: Asıl işveren taşeronun ödediği ücretleri görecek, yeri geldiğinde ücret ödeme pusulalarını taşerondan isteyecek. Bu konuda asıl işveren taşeronu denetleyecek.
l YILLIK İZİN: Taşeron işçisinin aynı işyerinde çalışmaya devam etmesi halinde işverenin değişmesi durumunda bile işçinin çalıştığı tüm süreler dikkate alınarak, yıllık ücretli izin hakkı korunacak.
l SENDİKAL HAKLAR: Taşeron işçileri de sendikal örgütlenme hakkına sahip. Ancak, 6356 sayılı yeni Sendikalar ve Toplu Sözleşme Yasası ile sendika üyeliğine ilişkin getirilen kolaylıklar, örgütlenmeyi daha da kolaylaştıracak.
l İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ: Taşeronun bu konuda yerine getirmesi gereken tüm yükümlülüklerden aynı zamanda asıl işveren de sorumlu olacak. Asıl işveren taşeronu bu konuda denetleyecek...

<p class='MsoNormal'>Aykut  Enişte 2 filmiyle seyirci tarafından tanınıp benimsenen Mekin Sezer, iki

Gişeci'de Aykut Enişte 2 sohbetleri... Bölüm 3: Mekin Sezer

Kedi ile köpeğin şaşırtan dostluğu

Omicron varyantının semptomları açıklandı

Zor şartlarda mangal kömürü üretip ailelerinin geçimlerini sağlıyorlar