Sorunun nedeni, İstanbul'da düzenlenen Yeditepe Bienali'ne ait bir sergide yer alan uyarı levhasındaki şaşırtıcı ifade...

Şöyle deniliyor:

"Dikkat! İçerideki ses ve ışık düzeni devamlı ve geçici duyma ve görme bozukluğuna yol açabilir. Kalp, epilepsi ve panik atak hastalarının dikkatli olması gerekir."

Dikkat buyurun, duyma ve görme organlarının alacağı hasar 'geçici' olabileceği gibi 'devamlı' (kalıcı) da olabilirmiş...

Böyle bir ihtimal olabilir mi?

Hangi sergi "devamlı" görme ve duyma bozukluğunu göze almaya değer...

Uyarıdaki abeslik (dilerim) sadece Türkçe ifade hatasından ibaret olsun.

Yoksa biri çıksa ve sergi yüzünden kalıcı görme ve duyma problemi yaşasa bunun hesabını kim verebilir. 'Ama biz uyarmıştık' demekle yetinilebilir mi?

Dahası böyle sonuçlar doğurabilecek bir sergiye kim, nasıl müsade edebilir?

Dediğim gibi, umarım, sadece bir ifade hatası olsun!

Hafta sonunu değerlendirmek üzere Cumhurbaşkanlığı himayesinde, Fatih Belediyesi ve Klasik Türk Sanatları Vakfı işbirliğiyle 3'üncüsü düzenlenen Yeditepe Bienali'nin Nur-u Osmaniye Cami mahzeni ve Sirkeci Garı ambarlarındaki sergilerini gezdim.

Sergi vesilesiyle Nur-u Osmaniye'nin altındaki mahzeni görmek kadar, belli belirsiz loşlukta sunulan sanat eserleri izlemek de heyecan vericiydi.

Buna benzer bir tecrübeyi 'Karanlıkta Diyalog Müzesi'ni gezerken Frankfurt'ta yaşamıştım. Zifiri karanlıkta, sadece sesleri izleyerek ve nesnelere dokunarak gezilen ve körlerin dünyayı nasıl algıladığını deneyimlemeyi sağlayan ilginç bir müzeydi.

Nur-u Osmaniye'deki sergi alanı o denli zifiri karanlık olmasa da kimi ziyaretçilerin önünü görebilmek için cep telefonlarının ışığından yararlandıklarına şahit oldum. Oysa işin esprisi karanlıkta yolunu bulmaktı...

Bu yılki Bienal 'Gölge Varsa Işık da Var' başlığıyla gerçekleşiyor.

Gerçekten de gölgeler ve sisler içinde gezilen sergiler insanın duyma ve görme yetilerinin daha çok farkına varılmasını sağlıyor.

Mahzende yüksekçe bir yerden akan su şırıltıları, belli belirsiz ışık huzmeleri altında parıldayan sanat eserleri insana heyecan verici bir gizem vaat ediyor.

Bir diğer sergi mekânı olan tarihi Sirkeci Garı Ambarlarında ise buhar makineleri ile oluşturulmuş sisler içinde, loş bir ortam karşılıyor izleyenleri.

(Yalnız buradaki sergilerde astımı olanların hakikaten dikkatli olması gerekiyor.)

Burada da aynı şekilde ışık ve gölgeden yararlanılarak oluşturulan yerleştirmeler yer alıyor.

Bunların arasında en dikkat çekenlerden biri Dilek Yerlikaya imzalı 'Ay Yüzlüler'...

Mehtaplı gecelerin ziyası olan ay, tahayyül ve tasavvur dünyasında edebiyat, sanat, duygular ve sezgilerle ilişkilendirilir. Türk edebiyatında kadın 'Ay yüzlü' sevgilidir mesela...

Dilek Yerlikaya'nın eserinde de kadın suretleri ve o suretlerden duvara yansıyan hilal şeklindeki ışık tasarımları mevcut.

Hilalden dolunaya doğru evirilen ışık tasarımları, insanın gençlik çağından olgunluk evresine uzanışını temsil ediyor.

Ne yazık ki Nur-u Osmaniye'deki eserlerle alakalı herhangi bir bilgi notu görmedim. Sirkeci'de ise Türkçe açıklamalar mevcut.

Ama sizce de bir eksiklik yok mu?

Nur-u Osmaniye ve Sirkeci turist yoğunluğu olan bölgeler. Dolayısıyla uluslararası nitelik taşıyan bir Bienalde yabancı ziyaretçilere eserler hakkında bilgi sunacak bir ortam oluşturulmalı diye düşünüyorum.

Epeyce loş ortamlarda gerçekleşen sanat gezimizi bitirip yeniden gün ışığına çıkarken hafifçe gözlerim kamaşmadı değil ama sergi girişinde yer alan uyarılarda olduğu üzere (çok şükür) geçici ya da 'kalıcı' türden bir duyma kaybı yaşamadık ama o 'kalıcı' kelimesini neden oraya koyduklarını hala anlayabilmiş değilim.

Çünkü kalıcı bir duyma sorununa yol açacak bir sergiye (insan sağlığını tehlikeye sokacağı için) zaten izin verilemez diye düşünüyorum.

Dediğim gibi, söz konusu ifade, 'Türkçe anlatım' hatasından ibaret olmalı diye düşünüyor ve uyarı levhalarının düzeltilmesini teklif ediyorum.

Sergi çıkışında eserlerin bir kataloğu var mı diye bakındım etrafa (görevlilere de sordum) ama yoktu.

Bu da bir eksiklik... Belki yetişmemiştir, ilerleyen günlerde hazır olacaktır diye kendi kendimi teselli ederek, her şeye rağmen Yeditepe Bienali'nden güzel duygularla ayrıldım.

3. Uluslararası Yeditepe Bienali'ne 30 farklı ülkeden 263 sanatçı katılıyor toplamda.

Benim gittiğim iki mekânın dışında bir de Yedikule Hisarı var. Orada daha ziyade geleneksel eserlerin ağırlıkta olduğunu biliyoruz.

Bienalin küratörlerinden Fatih Ömeroğlu'nun da belirttiği üzere hepimiz güneşin altında, aynı ışıktan faydalanarak yaşıyoruz ama her birimizin gölgesi farklı düşüyor. Bienaldeki sanatçıların hepsi de aynı ışıktan, aynı temadan besleniyor ama hepsinin gölgeleri farklı şekilde yansıyor.

Bu yüzden farklı, insanı düşünmeye, tefekkür etmeye davet eden bir sanat ortamı yaratıyor Yeditepe Bienali... Üstelik bu güzel deneyimler ücretsiz.

18 Haziran'a kadar açık kalacak etkinlik mekânlarını ziyaret etmek isteyenler bienalin web sayfasından ya da kapı girişlerinden kayıt oluşturabiliyor.