Türk hat sanatının gelmiş geçmiş en etkili sanatkarı kimdir diye sorulsa, büyük olasılıkla Şeyh Hamdullah ismi ilk sıraya konulacaktır.

Bu soruya ilaveten, ‘Türk sanatının en kıymetli şaheseri nedir’ diye sorulacak olsa, belki de ‘Şeyh Hamdullah’ın el yazması Mushaf-ı Şerifi’ diye cevap verilebilir.

Sultan 2. Bayezid’in tilaveti için özel olarak yazılan bu Mushaf, klasik hat sanatında daha önce örneğine pek rastlanılmayan hareketli nesih hatla yazılmış ve böylece okumada kolaylık sağlanmıştır.

Şeyh Hamdullah’ın geliştirdiği bu kitabet üslubu, daha zonraki zamanlarda nesih hatla mushaf yazma geleneğini başlatmıştır.

Fatih Sultan Mehmed ve Sultan II. Bayezid dönemlerinin büyük hattatı Şeyh Hamdullah’ın vefatının üzerinden beş aşır geçti.

Kendisi Osmanlı hat ekolünün bir numaralı ustası olarak biliniyor.

‘Hattatların kutbu’, ‘Hattatların kıblesi’ unvanlarıyla anılıyor.

Amasyalı Sarıkadızâdeler ailesinden Sühreverdiyye şeyhi Mustafa Dede’nin oğlu olarak dünyaya gelen Şeyh Hamdullah, Amasya’da uzun yıllar Sancak beyi olan Şehzade Bayezid'in dostluğunu kazandı ve onun hat hocalığını yaptı.

Yine Amasya yıllarında, Fatih Sultan Mehmed’in hususi kütüphanesi için bazı eserler istinsah etti.

Şeyh Hamdullah, 1481’de tahta çıkan 2. Bayezid’in daveti üzerine ailesiyle birlikte İstanbul’a gitti ve en güzel eserlerini sarayda görevlendirildikten sonra vermeye başladı.

Eserlerinin ketebesinde ‘kâtibü’s-sultân Bâyezîd Han’ unvanını kullanan Şeyh Hamdullah, 1512’de Bayezid’in tahttan feragat etmesinin ve tahta oğlu I. Selim’in geçmesinin ardından inzivaya çekildi.

‘Hattatların Kutbu’, uzun ömründe olağanüstü değerde eserler yazdı, hat sanatına yeni açılımlar getirdi, ölümünden sonra bile hattatlık dünyasına önderlik etmiş oldu.

İşte bu büyük sanatkarın ve çağdaşlarının eserlerini görebilmek için iyi bir fırsat var elimizde.

İstanbul’daki Sakıp Sabancı Müzesi’nde (Atlı Köşk) açılan “Ölümünün 500. Yılında Şeyh Hamdullah” sergisinden bahsediyoruz.

15. yüzyılın ikinci yarısı ve 16. yüzyılın ilk yarısında üretilmiş nadir el yazması kitaplar, Kuran-ı Kerim nüshaları, kıtalar ve albümlerden oluşan sergide yer alan eserler yerli yabancı pek çok koleksiyondan derlenerek bir araya getirildi.

Hat sanatına meftun olanlar; yolunuzu mutlaka Atlı Köşk’e düşürün.

KAZAZKER MUSTAFA İZZET DİJİTAL SERGİDE

Klasik sanatseverlerin es geçemeyecekleri bir başka sergi ise ‘Kazasker Mustafa İzzet Dijital Sergisi.’

Sergi, Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nin 7,5 metre çapındaki hat levhalarından Washington Anıtı'ndaki mermer Osmanlı kitabesine kadar dünyanın dört bir yanında birçok eserde imzası bulunan Kazasker Mustafa İzzet Efendi anısına hazırlandı.

19. yüzyıl Osmanlı hat sanatının ve musikisinin büyük isimlerinden İzzet Efendi (1801-1876), sülüs ve nesih yazılarında zamanının öncüsü olarak biliniyor.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından hazırlanan sergi Marmara Üniversitesi Sultanahmet Yerleşkesi'nde 31 Aralık’a kadar gezilebilecek.