İstanbul Şehir Tiyatroları'nda Engin Alkan rejisiyle izlediğim (2014) Vişne Bahçesi'ni bu kez Kocaeli Şehir Tiyatroları'ndan Mehmet Birkiye yönetmenliğinde izledim.

Aradan dokuz yıl geçmiş.

Eski 'Vişne'nin tadı damağımdayken acaba Mehmet Birkiye'nin vişne hasadı nasıl olacaktı?

Bilirsiniz, 19, yüzyıl Rus gerçekçiliğinin önde gelen kalemi Anton Çehov'un oyunu, tiyatro dünyasının klasikleri arasındadır.

Vişne Bahçesi, sınıfların yeniden belirlendiği, aristokratlardan yeni zenginlere sermayenin el değiştirdiği 1900'lerin başında sınıflar arasındaki psikolojik çatışmayı etkileyici üslupla ele alır.

Bir zamanlar yaşanan sefahatin, sahip olunan kudretin, eski güzel günlerin, anıların ellerinden kayıp gidişini çaresizce izleyen bir aristokrat ailesinin yaşadığı çöküşe sempatiyle bakan ama bir yandan da yeni düzenle birlikte gelecek güzel günlerden söz eden bir oyun Vişne Bahçesi.

Bugün yerinde yeller esen komünizm, bir zamanlar, 'ideal sistem' olarak kitlelere empoze edilmekteydi.

1917 Rus devrimi, 25 Ekim'de St. Petersburg'da başlar.

Bir gün sonra Moskova Sanat Tiyatrosu, Moskova'da Vişne Bahçesi'ni sahneleyecektir.

Şehir gergin oyuncular tedirgindir.

Devrimin karşı olduğu sınıfın acıları, çaresizlikleri ile dolu bir oyun nasıl karşılanacaktır?

Beklenenin aksine oyun büyük bir coşku ile kucaklanır.

Devrim, eski hayat ile yeni hayat arasında bir kırmızıçizgi çeker ve Vişne Bahçesi eski hayatın ölümü demektir.

Bu kabul, Vişne Bahçesi'nin yıldızını parlatır; oyun yeni rejimin de onay verdiği bir eser olarak yoluna devam eder.

Dediğim gibi, İstanbul Şehir Tiyatroları'nda izlediğim oyunun hüzünlü ve trajik tadı hala damağımda.

Ne var ki, Kocaeli Şehir Tiyatroları'nca sahnelenen Vişne Bahçesi'nde aynı tadı bulamadım.

İstanbul Atatürk Kültür Merkezi'nde izlediğim oyunda bir kere (belki teknik aksaklıktan dolayı) ses problemi vardı.

Diyalogların yarısını duyamadım; zaten hızlı konuşan oyuncuların sesi 'sinek vızıltısı'ndan hallice salona yansıyordu; belki de kulaklarım paslandı bilemiyorum.

Kostüm ve sahne tasarımını oyun atmosferinin ruhuna biraz yabancı ve kuru buldum.

Tabi bir tercih ve tarz meselesi; bir oyun çıplak dekorla da oynanabilir, bu yüzden yargılayamam.

Ancak, sahneye geliş ve gidişlerde oyuncuların yürürken uyguladıkları birtakım koreografi hareketlerine anlam veremediğimi ilave etmek isterim.

Sonuç olarak 'nerede o eski 'Vişne' tadı' demekten kendimi alamadım.