Tolstoy'un "Savaş barışı doğurmaz; yalnızca yeni savaşların gerekçelerini hazırlar" sözü bugün her zamankinden daha gerçek.

İşte, Kamboçya–Tayland sınırından gelen çatışma haberleri, belleğimde bir film şeridini geriye sarıyor: The Killing Fields... Türkçedeki adıyla "Ölüm Tarlaları".

O filmde yalnızca bir ülkenin trajedisi değil, öncesi ve sonrasındaki savaşlarda da olduğu gibi insanlığın ortak trajedisi vardı... ABD'nin Vietnam Savaşı'na müdahalesi, çatışmaların Kamboçya'ya taşması, ardından iç savaşın ve Kızıl Kmer rejiminin ülkeyi mezarlığa çevirmesi vardı.

Kamboçya sınırından yeni çatışma haberleri gelmeseydi bu yazıyı İstanbul yerine o yoksul Güney Asya ülkesinin başkenti Phenom Penh'ten (Punom Pen) yazıyor olabilirdim. Zira Türk Hava Yolları'nın (THY) en uzak mesafe uçuşlarından biri olan yeni bir hattın açılış programı vardı. THY'nin Punom Pen'e direkt uçuşları başladı başlamasına ama ülke sınırında yaşanan çatışmalar nedeniyle gazetecilerin Kamboçya'ya gidişi mümkün olmadı.

Türkiye ile Kamboçya arasındaki ticari ve kültürel ilişkiler (henüz) arzu edilen seviyelerde değil.

"Gitmediğin yer senin değildir' sözü mucibince belki de bu direkt uçuşlar sayesinde iki ülke ilişkilerinde 'bereketli' bir döneme kapı aralanacak.

THY'nin Punom Pen adımı yalnızca bir hat açılışı değil, aynı zamanda, kültürlerin birbirine dokunmasının, ekonomilerin yeni bir nefes aralığı bulmasının, uzak görünen coğrafyaların birbirine yaklaşmasının bir sembolü. Bugün Kamboçya semalarına inen bir THY uçağı umut da taşır. Belki bir gün savaşların değil, karşılaşmaların haberi yapılır.

Gel gör ki insanlık bir türlü kendi karanlığıyla yüzleşmeyi öğrenemiyor. İşte, Kamboçya yeniden huzursuzluğun pençesinde...

Bosna'da dün yaşananlar daha hafızalardayken, bugün Gazze'de sivillerin maruz bırakıldığı soykırım, dünyanın yeniden sınavdan kaldığını gösteriyor.

Sudan'ın El-Faşir bölgesinde aylardır süren çatışmalar yüzünden siviller yerinden yurdundan ediliyor. O güzel siyahi masumlar açlık ve güvensizlik sarmalına hapsoluyor. Üllkeden (düşünmesi bile ürperti veren) korkunç insanlık manzaraları kameralara yansıyor.

Ne çok coğrafyada benzer acı ve gözyaşı var.

Kamboçya'da ölüm tarlaları, Srebrenitsa'da sonu gelmeyen toplu mezarlar, Gazze'de masum insanların uğradığı soykırım, Sudan'da dökülen kardeşkanı... Hepsi aynı soruyu haykırıyor: İnsanlık 'ötekine' karşı neden bu denli vahşi?

Tekrar edelim... Tolstoy'un "Savaş barışı doğurmaz; yalnızca yeni savaşların gerekçelerini hazırlar" sözü bugün her zamankinden daha gerçek. Çünkü insanlık ne ekerse onu biçiyor; hırs ekildiğinde nefret biçiliyor, adaletsizlik ekildiğinde yoksulluk büyüyor, sessizlik ekildiğinde zulüm yayılıyor.

Asıl kaybımız ise merhametin azalması, kötülüğün normalleşmesi...

1984'te çekilen Ölüm Tarlaları filmi, yalnızca Kamboçya'ya ait değildi; insanlığın ortak vicdanında yer etmiş simgesel bir haritaydı. O haritada sınırlar yoktu, sadece zulüm gören insan vardı.

"Dünya bir tarlaysa, onu ölümle değil, adaletle, diyalogla ve merhametle yeşertmek elimizde' diyeceğim de... İnsanlığın bu ortak arzusunu hangi silah tüccarı, hangi azgın kapitalist, hangi ırkçı, siyasetçi, hangi soykırımcı Siyonist duyacak?