Sanat, yalnızca estetik tezahürlerin ortaya çıktığı kişisel bir deneyim olmanın ötesinde, toplumların dönüşümüne katkı sunan yumuşak güç unsurudur. Bakın, elin Paris'inde bir müze soygunu aylarca dünya basınının gündeminde yer aldı. Çalınan kraliyet mücevherlerinden çok, hırsızlığın nasıl gerçekleştiğine dair hikâye tüm küresel medyanın ilgisini çekti. Sonuçta ne oldu? Paris'i ve onun ünlü Louvre Müzesi'ni konuşmuş olduk. Hem de ne konuşmak! Paris şehri ve Louvre, milyar dolar harcasa böylesi bir reklâm elde edemezdi. Emin olun, müzenin ziyaretçi sayısı bundan sonra daha da artacaktır.
Tarihi eser zenginliği bakımından bizim müzelerimizin eksiği yok, fazlası var. Ancak en çok ziyaret edilen üç müzemizin gişe gelirlerini toplasak, bir Louvre'ın hasılatına erişemiyoruz. Reklâm mı? Onu da ustalıkla yapıyorlar. Hatırlıyorum: Bir inşaat firması, "Mona Lisa ile aynı odada uyumak ister misiniz?" sloganıyla bir kampanya başlatmıştı. Louvre yönetimiyle anlaşan firma, kendilerinden konut alanlar arasında çekiliş yapacak, kazanan kişi Mona Lisa'nın sergilendiği salonda bir gece konaklayacaktı. Nasıl, etkili bir pazarlama değil mi?
Kilis'te bir yorgan üreticisinin yorganlarında "Çingene Kızı" motifini kullandığını okuyunca doğrusu sevindim. Bilirsiniz; Çingene Kızı mozaiği, Gaziantep'teki Zeugma Antik Kenti'nde bulunan, MS 2. yüzyıla tarihlenen ünlü bir Roma dönemi mozaik parçasıdır. Büyük bir mozaiğin küçük bir bölümü olmasına rağmen, genç kızın gözlerindeki derin ifade sayesinde dünya çapında şöhrete kavuşmuştur. 1990'larda kaçakçılarca yurtdışına kaçırılan bazı parçaların 2018'de ABD'den iade edilmesiyle mozaik yeniden bütünlüğüne kavuşmuş ve bugün Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesi'nin en dikkat çekici eserlerinden biri hâline gelmiştir. Kilis'in kaybolmaya yüz tutmuş geleneksel yorganlarına Çingene Kızı motifinin işlenmesi, hem kaybolmaya yüz tutan bu el sanatını hatırlatmak hem de mozaiğin hatırasını canlı tutmak adına popüler bir iş olacaktır.

KÜLTÜR HARCAMALARIMIZ ARTIŞTA

Bu arada, Türkiye'de kültür harcamaları geçen yıl bir önceki yıla kıyasla yüzde 83,3 artarak 408 milyar 339 milyon 432 bin liraya ulaştı. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre kültür harcamaları içinde genel devlet harcamalarının payı yüzde 49. Yani devlet, sanata yatırım yaptığı gibi kültürel miraslarımızın bakım ve onarımını da üstleniyor. En çarpıcı verilerden biri ise hane halklarının kültür harcamalarının 2024 yılında önceki yıla göre yüzde 91,5 artması. Neredeyse iki katına çıkmış. Bu yıl kültüre 203 milyar 807 milyon 948 bin lira harcamışız; bu harcamaların yüzde 18'ini ise kitap alımları oluşturuyor.

ANDİCAN NERESİ BİLİR MİYİZ?

Önce bir soru... Paris'i, Londra'yı, Roma'yı biliriz de Andican ne yöne düşer bilir miyiz?
Bu yaz tatilcilerimizin önemli bir bölümü Yunan adalarını tercih etti. Komşumuz Yunanistan her ne kadar bu adaları bize karşı silahlandırma yarışına girişse de, toplum nezdinde Yunan halkıyla barışık olduğumuz bir gerçek. Ancak yurt dışına çıkma imkânı olanların rotalarını biraz da Türk dünyası ülkelerine çevirmelerinde büyük yarar var. Emin olun; Özbekistan, Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan gibi ülkeler ziyaretçilerine doğa ve tarih açısından çok şey vadediyor.
Hazır konu açılmışken hatırlatalım: Semerkant ve Buhara gibi efsanevi şehirleri bünyesinde barındıran Özbekistan'ın Andican şehri, 2026 Türk Dünyası Kültür Başkenti ilan edildi. Madem yurt dışı tercih edilecek; neden 2026 tatil planı Andican'a yapılmasın? Kaldı ki, Türk dünyasının kapıları bize o kadar da "yurt dışı" sayılmaz; aksine, köklerimizi bulacağımız yerdir.