• $8,058
  • €9,6752
  • 460.376
  • 1408.14
08 Ocak 2011 Cumartesi 02:16 | Son Güncelleme:

Frida-Diego-Troçki Fırtınalı aşkların kahramanları Pera'da buluşuyor

Frida-Diego-Troçki Fırtınalı aşkların kahramanları Pera'da buluşuyor

Pera Müzesi'ndeki sergi gizli aşkın kahramanlarını İstanbul'da buluşturdu. Sergiyi gezenlere Mexico City'deki 'Mavi Ev'in sahibi Frida ile Büyükada'daki beyaz köşkün sürgün misafiri Troçki'nin hatıraları eşlik ediyor.

Suna ve İnan Kıraç Vakfı Pera Müzesi bugünlerde sanatseverlerin nefesini kesen bir sergiye ev sahipliği yapıyor: Gelman Koleksiyonu'ndan Frida Kahlo ve Diego Rivera Sergisi. 20. yüzyılın kült isimlerinden Frida Kahlo ile bir dargın bir barışık yaşadığı eşi Diego Rivera'nın fırça darbelerine gizlenmiş aşkları, hayal kırıklıkları, ihanetleri, idealleri, Meksika dışında pek de sergilenmeyen 40 seçkin eserde İstanbullu sanatseverlerin dikkatli gözlerine sunuluyor.
Ancak bu büyüleyici sergi İstanbul'da farklı bir ruha da bürünüyor. Zira gizli bir aşkın kahramanlarının Mexico City'de ayrılan ruhları, belki de İstanbul'da, bu sergiyle kavuşuyor. Frida ve yasak aşkı Troçki'den bahsediyorum. Meksikalı ünlü ressam Frida Kahlo ve Rus devriminin önde gelen isimlerinden Lev Troçki'den...
Tam 74 yıl önce Mexico City'de yaşanan aşkın ev sahibi Frida'dır. Bugün müze olan 'Mavi Ev'inde ağırlamıştır Troçki'yi. Kızıl Ordu'nun kurucusu Troçki, Stalin tarafından sürgüne gönderildiğinden, kalacak yer aradığı günlerde, Diego Rivera'nın Meksika Cumhurbaşkanı'ndan aldığı özel izinle Meksika'ya gelip, Frida'nın evine yerleşmişti.
İşte ne olduysa o günlerde olmuş, zaten eşi Diego ile inişli çıkışlı bir evlilik yaşayan Frida gönlünü Troçki'ye kaptırmıştı. Çevresinde 'Zeki ve çapkın' olarak tanınan Troçki de Frida'dan gelen sinyalleri geri çevirmeyince aralarında bir ilişki başlayıvermişti. Ta ki Troçki'nin eşi bu ilişkiyi fark edip Frida'yla konuşuncaya kadar. Frida ilişkiyi bitirmişti bitirmesine ama ya bu aşkın izleri...
İlişkileri bittikten üç yıl sonra (1940) Troçki bir suikast sonucu Meksika'da, Stalin'in ajanı Ressam Siqueiros tarafından başına keser vurularak öldürüldüğünde ilk sorgulananlardan birisiydi Frida.
İşte o Frida'nın eserleri şimdi İstanbul'da, Pera'da ve bu kez ev sahibi Troçki. Zira kült ressamın ve kocası Diego Rivera'nın paha biçilmez eserlerinin sergilendiği Pera Müzesi'nin bulunduğu Beyoğlu, Ekim Devrimi'nin teorisyeni Troçki'nin sürgün olarak İstanbul'da ilk günlerini geçirdiği semttir. Sonraki yıllarda Büyükada'da, Arap İzzet Paşa Köşkü'nde yaşamış, köşk yanınca Con Paşa Köşkü'nün müştemilatına, oradan da Moda'ya taşınmıştır Troçki. 'Rus İhtilali Tarihi' ve 'Hayatım' isimli kitaplarını Büyükada, Nizam Caddesi 54 numaralı Arap İzzet Paşa köşkünde yazmış, balıkçılarla dost olmuş, neredeyse her sabah balık avına çıkacak kadar benimsemiştir bu şehri.

EFSANE PERA'DA
Biri sanat, diğeri siyaset tarihine adlarını altın harflerle yazdırmış aşıkların gizli ilişkisi, sergiyi gezenlere bir farklı bakış açısı sunabilir. Sergideki 40 seçkin eserin Meksika'nın ulusal kültür varlıkları envanterine kayıtlı olduğunu ve Meksika dışında çok az sergilendiğini de unutmamak gerek. Rengarenk Meksika kostümleri içinde bir kadın... Kalın kaşları alnında birleşmiş, zayıf bir minik beden ve daima hüzünlü bakan gözler. 'Rüyaları asla resmetmedim, canlandırdıklarım benim gerçeklerimdi' diyen Frida Kahlo'nun gerçeği neydi?
Pera Müzesi'ndeki sergide gözümüze takılan fırça darbelerini daha iyi anlayabilmek için Frida'nın yaşadıklarını hatırlamamız gerekir.
Ünlü ressamın asıl doğum yılı 1907'dir. Ama o kuvvetli siyasi görüşleri nedeniyle sonraki yıllarda doğum tarihini Meksika Devrimi'nin başlangıç yılı olan 1910'a çevirmişti. 1914'te geçirdiği çocuk felci yüzünden bir bacağı diğerinden kısa kalmıştır Frida'nın. İyi bir öğrencidir. Üniversiteye hazırlanmak için girdiği Ulusal Hazırlık Okulu'nun toplantı salonunda, sonradan evleneceği 'Meksikalı Michalangelo' olarak tanınan ressam Diego Rivera'yı 'Yaratılış' isimli tablosunu yaparken izlemiştir.
18 yaşındayken geçirdiği trafik kazasıyla hayatının akışı değişir. Kaza anında bir demir, bedenini neredeyse deler geçer ve Frida uzun tedavi döneminde yatağa bağımlı kalır. Bu aynı zamanda, bugün eserleriyle milyonlarca kişiyi büyüleyen ressam Frida'nın doğumudur da. Zira o günlerde Frida yatağının tavanındaki aynaya bakarak oto-portreler yapmaya başlamıştır. Sonraki yıllarda resimlerinde o kadar ustalaşmıştır ki, Pablo Picasso, 'Biz onun gibi insan yüzleri çizmeyi bilmiyoruz' demiştir.
Frida neler yaşamadı ki: Hayranı olduğu Diego Rivera ile evlendi. Bu evlilik o dönemde 'Bir fille bir güvercinin birleşmesi' olarak değerlendirilmişti. Komünist Parti'ye üye oldu. Resimleri ilgi görmeye başlayınca New York'a gidip bir süre orada yaşadı. Diego'yla ilişkileri fırtınalı sürüyordu. 'Efsanevi aşıklar' da onlardı, 'Düşman aşıklar' da... Birbirlerinin sanatına duydukları hayranlık aralarındaki çekimi sürekli canlı ve şiddetli tutuyordu. Ama çatışmaları da, kavgaları da hatta ihanetleri de aynı şiddetle yaşanıyordu. Bir an geldi, Diego'nun çapkınlıklarına artık dayanamadığından boşandı. Bu arada kendini yeni ilişkiler içinde buldu. Sağlığı sürekli bozuktu. Sayısız belkemiği ameliyatı geçirdi. Bir dargın bir barışık ilişkileri sırasında her ikisi de başkalarıyla ilişki yaşarlar ama boşandıktan bir yıl sonra birbirlerinden kopamayacaklarını anlayarak ikinci kez evlenirler.
Hayatının büyük bir bölümünü geçirdiği 'La Casa Azul'da yani 'Mavi Ev'de, 13 Temmuz 1954'te öldüğünde ardında her gün büyüyen bir efsane bırakmıştır.

Troçki'nin beyaz köşkü
Sürgündeki dört buçuk yılını Büyükada'daki Arap İzzet Paşa Köşkü'nde geçiren Lev Troçki, köşkte yangın çıkınca birkaç sokak aşağıdaki bir müştemilata taşınmıştı. Troçki, Ada'daki günlerini çoğu zaman balık avlayarak geçirmişti.

Kaçırmamak gerek
Frida ve Diego gibi efsanevi sanatçıların sergisi kadar, 20 Mart'a kadar sürecek olan sergi süresince gerçekleştirilecek söyleşiler de kaçırılmayacak kadar değerli. Bunlardan birisi Cristina Kahlo'nun konuşmacı olarak katıldığı... 19 Şubat Cumartesi günkü söyleşiye katılacak olan Cristina Kahlo, Frida'nın kardeşi Cristina'nın torunu.

FÜGEN ÜNAL ŞEN
fugens@gmail.com

<p>Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Yunanistan Dışişleri Bakanı Nikos Dendias ile görüşmesinde ger

Dendias provokasyon için mi geldi?

Milli Savunma Bakanlığı fotoğrafları paylaştı

''Baharın müjdecisi'' leylekler Bingöl'e renk kattı

Bozuk parayla öyle bir şey yaptı ki görenleri hayrete düşürdü