• $32,2422
  • €35,0481
  • 2508.51
  • 10895.3
22 Şubat 2024 Perşembe 12:43 | Son Güncelleme:

Diyarbakır'dan Hattat Hamit Aytaç'a vefâ

Diyarbakır'dan Hattat Hamit Aytaç'a vefâ

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi 20'inci yüzyılın en mühim hüsn-i hat sanatkârlarından Diyarbakırlı Hattat Hamit Aytaç'ın İzinde Geleneksel Sanatlar Sergisine ev sahipliği yapıyor.

Türk hat sanatının bir önceki asrın en mühim yazı simalarından Hattat Hamit Aytaç'a vefâtından 42 yıl sonra memleketi Diyarbakır'da vefâ gösterilerek Hattat Hamit Aytaç'ın İzinde Geleneksel Sanatlar Sergisi düzenlendi.

Sanat danışmanı İbrahim Ethem Gören'in ve tezhip sanatkârı Özlem Gören'in yazı ve tezhip koleksiyonundan bir seçki mahiyetindeki 99 eser Diyarbakırlı sanatseverlerle buluştu.

21 Şubat Çarşamba günü Diyarbakır Sezai Karakoç Kültür ve Kongre Merkezi'nde Diyarbakır Valisi, Büyükşehir Belediye Başkan V. Ali İhsan Su'nun açılışını yaptığı sergide dört kuşak boyunca Hattat Hamit Aytaç'ın, Hattat Hamit Aytaç'ın talebelerinin, merhumun talebelerinin öğrencilerinin ve onların talebelerinin eserleri hüsn-i hat sanatının dünden bugüne âharlı kâğıt üzerindeki serencamına ışık tuttu.

Hüsn-i hat sanatının ulvî anlamını, estetik neş'esini Diyarbakır'dan İstanbul'a oradan da tüm dünyaya tanıtan hattat Hamit Aytaç, 70 yıllık bereketli sanat hayatında yazı/levha üretiminin yanında hüsn-i hat sanatı öğretimi, Musnaf kitâbeti, sivil ve dini mimari unsurlar için ürettiği tasarımlar/uygulamalar ile 20'inci yüzyılın en mühim yazı ustalarının başında gösteriliyor.

Koleksiyoner, Araştırmacı-Yazar İbrahim Ethem Gören'in ve tezhip sanatçısı Özlem Gören'in aile koleksiyonundan bir seçki özelliğindeki sergide hattat Hamit Aytaç'ın, talebelerinin, talebelerinin öğrencilerinin ve onların öğrencilerinin olmak üzere 4 neslin hüsn-i hat sanatı yolculuğunu izlemek mümkün.

21 Mart Çarşamba günü Sezai Karakoç Kültür ve Kongre Merkezi'nde Diyarbakırlı sanatseverlerle buluştan sergide Osmanlı Cihan Devleti ile günümüz Türkiyesi arasında hüsn-i hat sanatı alanında köprü vazifesi gören Hamit Aytaç'ın göz nurlarına öğrencileri Turan Sevgili'nin, Hüseyin Gündüz'ün, Hüseyin Kutlu'nun, Savaş Çevik'in, Talip Mert'in, Ali Hüsrevoğlu'nun ve Yusuf Sezer'in eserleri eşlik ediyor.

Hattat Hamit Aytaç'ın İzinde Geleneksel Sanatlar sergisinde ayrıca Osmanlı hattatlarından Ömer Faik Efendi'nin, Mehmet Şevki Efendi'nin (zırnık), Ali Haydar Bey'in (naht), İstanbul Kadısı, Galatasaray Sultanisi Müderrisi Mehmed Rıza Bey'in hüsn-i hat levhalarıyla birlikte Hamit Aytaç'ın çağdaşları, 19'uncu ve 20'inci yüzyılın yazı ustaları İsmail Hakkı Altunbezer'in, Hezarfen Necmeddin Okyay'ın, Mustafa Halim Özyazıcı'nın, Kemal Batanay'ın, Ali Alparslan'ın ve Emrullah Demirkaya'nın eserleri bulunuyor.

Yazı tezhiplerinde Özlem Gören'in yanı sıra Belma Hanım'ın, Filiz K. Arık'ın, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Geleneksel Türk Sanatları Bölüm Başkanı Faruk Taşkale'nin, Dr. Hatice Aksu'nun, Serap Bostancı Tuluk'un, Esra Hekim'in ve Özkan Birim'in çalışmaları bezeme sanatının inceliklerini Diyarbakırlıların gündemine taşıyor.

Araştırmacı-Yazar İbrahim Ethem Gören, klasik sanatlar sergisinde hüsn-i hat sanatının sülüs, nesih, sülüs-nesih, iri nesih, muhakkak, reyhânî, ta'lik, celî ta'lik, celî şîkeste tâ'lik, dîvâni, celî dîvani, kûfi, mâkılî ve sünbülî yazı nevileriyle âharlı kâğıtların üzerine is mürekkebiyle kaleme alınan âyet-i kerîme, hadis-i şerif, esmâ-i hüsnâ, hilye-i şerîfe, Lafza-i Celâl, İsm-i Nebî, kibârı kelâm, beyit, mısrâ-i berceste, şahıs-Hazret-i Pîr isimleriyle birlikte meşklerin, karalamaların ve mezar kitâbelerinin bulunduğunu belirtiyor.

21 Mart Perşembe gününe kadar Sezai Karakoç Kültür ve Kongre Merkezi'nde sanatseverlerin ilgisine açık kalacak koleksiyon sergisinin ziyaretçilerine etkinliğin sergi kataloğu takdim edilecek.

HATTAT HAMİT AYTAÇ

1891-1982

1891 yılında Diyarbakır'da doğdu. Asıl adı Mûsâ Azmi'dir. Babası hattat Âdem-i Âmidî'nin torunlarından Zülfikar Ağa, annesi Müntehâ Hanım'dır. Sıbyan mektebini, askerî rüşdiyeyi ve idâdîyi Diyarbakır'da bitirmiştir. Askerî rüşdiyede Yüzbaşı Hilmi Bey'den sülüs, Vâhid Efendi'den de rik'a meşketmiştir. Hilmi Bey ve Vahit Efendi'den Romen ve Gotik, Esad Efendi ve Kolağası Ahmed Hilmi Efendi'den ise sülüs ve nesih dersleri almıştır. İdâdî yıllarında akrabası hattat Abdüsselâm Efendi'den sülüs ve celîsinin inceliklerini öğrenmiştir.

1908'de İstanbul'da önce Mekteb-i Kudât'a ardından hocalarının etkisiyle Sanâyi-i Nefîse Mektebi'ne kaydolmasına rağmen tamamlamaya muvaffak olamamıştır. Bu sıralarda babasının ölümü üzerine geçimini sağlamak için Gülşen-i Maârif Mektebi'nde hat ve resim hocası olarak çalışmaya başlamıştır. Aynı zamanda Hacı Nazif Bey'den celî sülüs, Reîsülhattâtîn Kâmil Akdik ile Neyzen Emin Yazıcı efendilerden sülüs ve nesih yazılarında istifade etmiştir. Tuğrakeş İsmail Hakkı Bey'den tuğra çekme tekniğini, Mehmed Esad Yesârî'den ta'lik hattının inceliklerini öğrenmiştir. Celî sülüste Mustafa Râkım ve Sâmi efendiler yolunda mükemmel bir sanat çizgisi ortaya koymuştur.

Bazı matbaalarda hattat olarak çalıştıktan sonra hocası Mehmed Nazif Efendi'nin vefâtı üzerine tayin edildiği Erkân-ı Harbiyye-i Umûmiyye Matbaası'nda Mehmed Emin Efendi ile birlikte hattat olarak çalışmıştır. Bir süre resmî memuriyeti ile hattatlığı birlikte yürüttükten sonra resmî görevinden ayrılıp kendini tamamen hattatlığa vermiştir.

1928 harf inkılâbından sonra atölyesini matbaa haline getirmiştir. Çinkografi, kartvizit basımı gibi işlerin yanında hat ile ilgili gelen özel istekleri karşılamaya devam etmiştir. 19 Mayıs 1982'deki vefâtına kadar eserler vermeye ve talebe yetiştirmeye devam etmiştir.

Kendisi uzun yaşamında velûd bir sanatkar olması ile mâruftur. Kabri Karacaahmet Mezarlığı'nda Şeyh Hamdullah'ın mezarının yakınındadır.

Hattat Hamid Aytaç hat sanatının bu topraklarda olduğu kadar kardeş coğrafyalarda da neş'et etmesini temin eden mühim bir yazı siması olmuştur. Hattat Hamid Bey bereketli ömründe binlerce yazı kaleme almasının yanı sıra onlarca talebe yetiştirerek Anadolu coğrafyasını yazı yurdu haline getirmiştir. Hamit Bey'e rahmeti vesile kılarak icazet verdiği talebelerinin isimlerine müşfikâne nazar edelim: Haşim Muhammed el-Bağdâdî (d. 1917-ö. 1973), Muhammed Sâlih el-Musûlî (d. 1894-ö. 1975, Hâzim Azvü Mecîd (d. 1933-ö. 2005, Yusuf Zennûn (d. 1931-ö. 2020, Mustafa Bekir Pekten (d.1913-ö.1998), Ali Rüştü Oran (d. 1925-ö. 1998), Ahmet Fatih Andı (d. 1930-ö 2021), Hasan Çelebi (d. 1937), Hüseyin Tâhâ (d. 1934), Mahmûd Saîd el-Hevvârî (d. 1939-ö. 2010), Refet Kavukçu (d. 1930), Şemma' el-Halebî, Mehdî el-Cubûrî (d. 1928-ö. 2015), Abdülkerîm Hüseyin er-Ramazan (d. 1939), Sâdık Ali ed-Dûrî (d. 1942), Hüseyin Kutlu (d. 1949), Mervânü'l-Harbî (d. 1954-ö. 2018), Ferah Adnan Ahmed İzzet (d. 1962), Cennet Adnan Ahmed İzzet (d. 1965), Abdülganî Abdülaziz el-Ânî (d. 1938), Saim Özel (d. 1937-ö. 2005), Salah Şirzâd (d. 1948), Ammar Abdülgınâ er-Rifâî (d. 1954), Eyâd el-Hüseynî (d. 1956), Abbas Hüseyin et-Tâî (d. 1945), Muhammed Fahreddin Bilgiç (d. 1928-ö. 2013), Abdullah Rıza (d. 1935-ö. 2014), Turan Sevgili (d. 1947), Ali Hâmid er-Râvî er-Rifâî (d. 1944-ö. 2011), Abdurrezzâk el-Hamdânî (d. 1957), Fuad Başar (d. 1953), Tâlib Ahmed Bekir el-Azzâvî (d. 1948), Bâsim Zennûn (d. 1946), Hüseyin Öksüz (d. 1944), Yusuf Sezer (d. 1961), Talip Mert (d. 1953), Cemaleddin Demirok (d. 1964), Ali Hüsrevoğlu (d. 1956), Mustafa Acet (d. 1921-ö. 1990), Yusuf Ergün (d. 1956-ö. 1985), Ziya Aydın, Ahmed Ziya İbrahim Kurucu, Maçiko Nagata, Abdulvahab Avanoğlu, Şahab Arunç (d.1910-ö.1991) ve Hüseyin Gündüz (d.1961).

En önemli eserleri ise Allah lafızlarını tevâfuklu olarak yazdığı Kur'ân-ı Kerimi ve Hasan Rızâ Efendi'nin mushaf-ı şerifini esas alarak yazdığı Kur'ân-ı Kerim'dir. Bunlar ile birlikte sayısız Kur'an cüzü, en'âm-ı şerif, Yâsîn-i Şerif, dua ve evrâd yanında, hilye, kıta, murakka' vb. levha boyutlarında eseri bulunmaktadır.

Şişli, Söğütlüçeşme camileri ve Sirkeci Hobyar Mescidi'ndeki yazıları, İstanbul Eyüp Camii'nin kubbe yazıları, Ankara Kocatepe Camii'nin yazıları ile birçok cami yazısına imza atmıştır.

  • Diyarbakır
  • Hattat Hamit Aytaç
  • Geleneksel Sanatlar Sergisi
Selçuk Bayraktar: Dünyaya örnek bir operasyon
Selçuk Bayraktar: Dünyaya örnek bir operasyon

Selçuk Bayraktar: Dünyaya örnek bir operasyon

Türkiye ve Çin güçlerini birleştiriyor... Mutabakat Zaptı imzalandı
Türkiye ve Çin güçlerini birleştiriyor... Mutabakat Zaptı imzalandı

Türkiye ve Çin güçlerini birleştiriyor... Mutabakat Zaptı imzalandı

Borsa İstanbul'dan tarihi rekor! 11 bin puanı aştı
Borsa İstanbul'dan tarihi rekor! 11 bin puanı aştı

Borsa İstanbul'dan tarihi rekor! 11 bin puanı aştı