• $13,5513
  • €15,1222
  • 777.583
  • 1983.18
9 Ocak 2022 Pazar 07:01 | Son Güncelleme:

Kot kumlamayı yasaklatıp işçilerin kaderini değiştirdi

Kot kumlamayı yasaklatıp işçilerin kaderini değiştirdi
- ÖZGÜL ÖZTÜRK

15 yaşında çocuk işçi olarak çalışmaya başladığı kot kumlama işinde akciğerinin yüzde 46.2'sini kaybeden Bego Demir, Türkiye ve dünyada verdiği mücadeleyle tekstil işçilerinin kaderini değiştirdi. Bego Demir, yakında temiz giysi üretimiyle dünyaya açılıyor.

Abdulhalim Demir, nam-ı diğer Bego... Henüz 15 yaşındayken geçimini sağlamak için Bingöl'den İstanbul'a göç etmek zorunda kalan Bego Demir, Güngören'deki bir kot kumlama atölyesinde çalışırken maruz kaldığı silika tozu nedeniyle akciğerlerinin yüzde 46.2'sini kaybetti. Sağlıksız çalışma şartları nedeniyle yakalandığı silikozis hastalığından pekçok arkadaşını da kaybeden Demir, kot kumlama işçileri için dünya çapında bir mücadeleye başladı. 2008 yılında Kot Kumlama İşçileri Dayanışma Komitesi'ni kuran Demir, yürüttüğü mücadele sayesinde, 2009 yılında Türkiye'de kot kumlama işini yasaklattı. Meslek hastalığı listesine alınan silikozisin tedavisi ücretsiz verilmeye başlandı. Ayrıca 2011 yılında bütün silikozis hastalarına emeklilik hakkı tanındı.

TEMİZ ÜRETİME BAŞLADI

2011'de tekstil işçileri için küresel çapta mücadele yürüten Temiz Giysi Ağı'na (Clean Clothes Campaign) dahil olan Bego Demir, Avrupa'daki moda markalarını ziyaret ederek kot kumlamanın zararlarını anlatınca, 100'den fazla marka, tedarik zincirlerinde kot kumlama ürünleri bulundurmayacaklarını ilan etti. Herhangi bir tedavisi olmayan ve ilerlemesi durumunda 6 ay içinde hastanın ölümüne neden olan silikozise yakalandığını öğrendiğinde büyük bir travma yaşadığını dile getiren Bego Demir, "Leylekler yuvada besleyebileceğinden fazla yavrusu olunca, yetiştirebileceği kadar yavruyu yuvada bırakıp fazla olanları aşağı atar. Benim Bingöl'den İstanbul'a gelişim de böyle oldu. Bu nedenle bu sorunu yaşayan işçilerin sesi olmak istedim" diyor. 2018'de Temiz Giysi Ağı'nın Türkiye ayağını kurarak kot kumlama işçileri için başlattığı mücadeleyi tekstil sektörünün tamamını ele alacak şekilde genişleten Demir, tekstil sektörünü "temiz giysi" üretmeye teşvik etmek için kendi ismiyle bir marka da kurdu. Bego Jeans, kısa sürede AB'de sürdürülebilirlikte etki yaratan ilk 30 marka arasına girdi. Şu anda Avrupa'dan ürünlerine yoğun talep aldıklarını ifade eden Bego Demir, markanın Avrupa satış hakları için iki yabancı firmayla görüştüklerini söyledi.

126 çalışan hayatını kaybetti

İstatistiklere göre 1987 ile 2005 yılları arasında kot kumlama işinde 8-10 bin işçi çalıştı. Halen kayıtlı 2000 silikozis hastası var ve bunların 126'sı hayatını kaybetti. 10 yıl dayanan denim kumaşların ömrü kumlama ve taşlama yapılarak 1 yıla iniyor.

Atıl giysileri üretime kazandırıyor

Esenler Giyimkent'teki atölyede çevreye ve insana saygılı, geri dönüştürlebilir 17 çeşit denim üreten Bego Jeans, ürünlerini Taksim ve Karaköy'deki iki mağazası aracılığıyla tüketicilerle buluşturuyor. Şu sıralar ünlü Modacı Zeynep Tosun'la ileri dönüşebilir ürünler projesini hayata geçiren Bego Demir, İnsanların eski giysilerini alıp kotla harmanlayarak yeni ürünlere dönüştürüyor. Tüm markaların bu şekilde üretim yapmasını teşvik etmekiçin 'Temiz Moda Hareketi'ni başlattıklarını dile getiren Bego Demir, "Amacım tüketicileri hızlı moda markalarından uzaklaştırıp, böyle ürünler geliştiren markalara yöneltmek. Böylece dünyada bir akım başlatıp sektörü dönüştürmek" diyor. Bego Jeans bugüne kadar 10 yatırımcıdan 500 bin TL can suyu yatırımı aldı.

Atölyeler blokchainle denetlenecek

Şu anda 17 farklı kurumla tekstilin denetimini blokchain'le yapan bir Avrupa Birliği projesi üzerine çalıştıklarını anlatan Bego Demir şunları söyledi: "İngiltere'deki WolverHampton ve Shefield Üniversitesi işbirliğiyle yapılacak projenin inovasyon tarafını Bego Jeans olarak biz üstleneceğiz. 12 milyon euro'luk bu projeyle tekstil atölyelerindeki üretim ve çalışma şartlarını doğrudan işçilerden elde edeceğimiz geri bildirimlerle ortaya çıkaracağız."

  • kumlama
  • işçi
Fransız dergiden Türkiye özel dosyası: Tüm yönleriyle genişledi
Fransız dergiden Türkiye özel dosyası: Tüm yönleriyle genişledi

Fransız dergiden Türkiye özel dosyası: Tüm yönleriyle genişledi

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Camisi açıldı... Başkan Erdoğan kurdeleyi kesti
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Camisi açıldı... Başkan Erdoğan kurdeleyi kesti

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Camisi açıldı... Başkan Erdoğan kurdeleyi kesti

Tarım ve Orman Bakanı Pakdemirli duyurdu... Ödemeler hesaplara yatmaya başlıyor
Tarım ve Orman Bakanı Pakdemirli duyurdu... Ödemeler hesaplara yatmaya başlıyor

Tarım ve Orman Bakanı Pakdemirli duyurdu... Ödemeler hesaplara yatmaya başlıyor

<p> </p>

Karda yaşanan kazaları 'Görmelisin'

Öksürüğe karşı birebir! İşte mucize karışım

Rus mühendis garajında yaptı! Tam bir canavar

iPhone'a iOS 15.4 ile gelecek özellikler belli oldu