• $7,3485
  • €8,8923
  • 409.917
  • 1528.82
23 Ocak 2021 Cumartesi 07:00 | Son Güncelleme:

Emine Erdoğan: Atasözleri dünyanın bilgelik kaynaklarıdır

Emine Erdoğan: Atasözleri dünyanın bilgelik kaynaklarıdır
- GÜLCAN TEZCAN / gulcantezcann@gmail.com

18 Afrika ülkesinin atasözleri, o ülkelerin sefireleri tarafından derlendi. Cumhurbaşkanlığı himayelerinde ve Dışişleri Bakanlığımız koordinasyonunda yürütülen “Afrika Kültür Evi” uluslararası projesinin bir yayını olan Afrika Atasözleri Seçkisi kitabının ilk cildi tanıtıldı. Kitabın tanıtımında konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan, “Atasözleri tüm dünyanın bilgelik kaynaklarıdır. Onların gelişip büyüdüğü beşik, insanlık deneyimidir.” diye konuştu.

Cumhurbaşkanlığı himayelerinde ve Dışişleri Bakanlığının koordinasyonunda yürütülen “Afrika Kültür Evi” uluslararası projesinin bir yayını olan Afrika Atasözleri Seçkisi kitabının birinci cildi yayınlandı. Bu önemli kültürel çalışma '24 Ocak Dünya Afrika ve Afro-Kökenli Kültür Günü' dolayısıyla Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi'nde düzenlenen programla kamuoyuna tanıtıldı. Programda konuşan Emine Erdoğan, 2005'te başlatılan Afrika açılımından bu yana Türkiye-Afrika ilişkilerin güçlenerek arttığını, TİKA, Yunus Emre Enstitüsü, Maarif Vakfı, Kızılay, Yurtdışı Türkler ve Akraba Toplulukları Başkanlığı gibi kurumların kıtaya dostluk eli uzattığını hatırlattı. Erdoğan, "Afrika bize, kapısı çalınacak bir akraba kadar yakındır. Afrika'yı bir bütün olarak seviyoruz ve ne mutlu ki aynı sevgiyi baktığımız her çehrede görüyoruz" dedi.

Yıllar içinde Afrikalı dostlarla muhabbetlerinin büyüdüğüne şahitlik etmenin son derece heyecan verici olduğunu söyleyen Erdoğan, bu dostluktan doğan sinerjinin güzel projelere dönüşmesinin çok anlamlı olduğunu dile getirdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın neredeyse tüm Afrika seyahatlerine eşlik ettiğini kaydeden Erdoğan, "Hüzne boğulmuş kalplerin ve gözyaşının hiçbir tercümana ihtiyaç bırakmayan evrenselliğini gördüm. Çocuk, her yerde çocuktu. Bir annenin gözündeki endişe, dünyanın her yerinde aynıydı. Her bir seyahatin, benim için ayrı bir hatırası var. Şu günlerde onları kayda geçirmeye çalışıyorum. Hatta evlere kapandığımız salgın günlerinde bu seyahatleri bir hatırata dönüştürme denemesi dahi yaptım. Belki önümüzdeki aylarda yayımlanır, sizlerle de paylaşma imkânı bulabilirim" dedi.

Afrika'ya gönül gözleriyle baktığını ve gün gittikçe kuvvetlenen bu duygusal bağın güzel projelere dönüştüğünü belirten Erdoğan, "Ankara Hamamönü'nde 2016 yılında kurduğumuz Afrika El Sanatları Pazarı ve Kültür Evi bu projelerin ilkiydi. Afrika Evi'nin temeli Afrikalı kadınlarla dayanışma arzumuza dayanıyor. Alın teri, göz nuru sömürülen Afrikalı kadınlar için adil bir pazar anlayışıyla kuruldu. 18 Afrika ülkesinden, Dışişleri Bakanlığımızın koordinasyonu ile getirilen ürünlerin satışı burada yapılıyor. Elde edilen gelir olduğu gibi sahiplerine gönderiliyor. İnşallah, en kısa zamanda bu projemizi tüm kıta için yaygınlaştırmayı ümit ediyoruz" ifadesini kullandı.

SÖZLER ÇOĞALIYOR KALBE VARAMIYOR

Erdoğan, geçen yıl Afrika büyükelçilerinin eşleri tarafından seçilen Afrika yemekleri tariflerinden oluşan bir kitabın yayımlandığını hatırlatarak, şunları kaydetti:

"Bugün hayata geçmesinden büyük bir heyecan duyduğum yeni bir kitabı tanıtıyoruz. 'Afrika Atasözleri Kitabı', kıtanın tüm tecrübesinin lisana nakşolunmuş özetidir. Bu kitabın, atasözlerinin muhafızı ve taşıyıcısı yaşlıların mirasına sahip çıktığına inanıyorum. Bildiğiniz gibi, Afrika kıtası iki bini aşkın dilin evi. Kitabımızın bu ilk cildinde, 18 Afrika ülkesinin atasözleri, o ülkelerin sefireleri tarafından derlendi. Atasözleri, sözlü halk kültürünün en önemli kaynaklarından biridir. Doğdukları coğrafyaya ait olsalar da aslında tüm dünyanın bilgelik kaynaklarıdır. Onların gelişip büyüdüğü beşik, insanlık deneyimidir. Bir toplumun atasözleri, o toplumun görüp geçirdikleri ile ilgili birçok şey anlatır bize. Aktarılan bu tecrübe, birçok yanlışa şifa olur."

Atasözlerinin doğumlarının, neredeyse yok denecek kadar azaldığına dikkat çeken Erdoğan, "Teknolojinin yan etkilerinden şehirleşmeye kadar birçok etken, sözlü halk kültürünü erozyona uğratıyor. Tabii hâl böyle olunca, bu kültürün korunması ve geleceğe taşınabilmesi büyük bir önem taşıyor. Çünkü bilhassa günümüzün teknolojik iletişim anlayışı, aslında en büyük iletişimsizliği meydana getiriyor. Sözler çoğalıyor, bir başkasına ulaşma hızı artıyor ama kalbe varamadan yok olup gidiyor" dedi.

AFRİKA, 21. YÜZYILIN EN PARLAK YILDIZI OLACAK

Erdoğan, Afrika'ya dair geliştirdikleri projelerin çerçevesinin gün geçtikçe genişlediğini dile getirerek "Buradaki gençlerimiz bu güzel ilişkilerin meyvesidir. Yurtdışı Türkler ve Akraba Toplulukları Başkanlığımızın misafirleri olarak Türkiye'de burslu eğitim alıyorlar. Bu öğrencilerin sayısı, son 10 yılda 20 kat arttı. 2020 yılında 54 ülkeden 50 bin başvuru oldu. Bugün yaptıkları gösteri için de her birine teşekkür ediyorum. Bu, dostluğumuzun, kardeşliğimizin ve candan muhabbetimizin bir ifadesidir. İnşallah, tüm dünya olarak salgını bir an önce atlatıp bildiğimiz normale geri döndüğümüzde, projelerimize daha da hız katarak devam edeceğiz. Afrika'nın, 21. yüzyılın en parlak yıldızı olacağına dair inancım tam. Biz de bu yolculukta, başta kadınlar ve çocuklar olmak üzere, tüm Afrikalı kardeşlerimizle birlikteyiz" diye konuştu.

PROF.DR. SUNA TİMUR AĞILDERE: KUZEY AFRİKA’DA ORTAK ATASÖZLERİMİZ VAR

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dekanı Akdeniz Havzası ve Afrika Medeniyetleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Afrika Atasözleri Seçkisinin editörlüğünü üstlendiniz. Temel hedefi nedir bu çalışmanın?

Afrika Atasözleri Seçkisi kitabının temel hedefi, beş yüzyıla dayanan tarihi ve kültürel ilişkilerimizin bulunduğu, dünyanın ikinci büyük kıtası Afrika’nın 54 ülkesinin iki binin üzerinde farklı dil ve topluluğunun sözlü kültür geleneğini ve düşünce yapısının ülkemizde daha yakından tanınmasını sağlayarak kadim Türkiye-Afrika kültürel ilişkilerine bir nebze de olsa katkı sağlamak.

Çok farklı dillerden böylesi kapsamlı bir eser hazırlarken önünüzdeki zorluklar nelerdi?

Afrika Atasözleri Seçkisi’nin birinci cildinde yer alan Afrika’nın 18 ülkesinin Sahraaltı Afrika ülkelerinde yaygın olarak konuşulan Bantu ve Nijer-Kongo dil ailelerinin Bambara, Bemba, Duala, Fang, Fon, Kikongo, Lingala, Somali, Sussu, Svahili, Tshilunba, Venda, Volof, Yaka, Yoruba gibi ulusal veya yerel dillerindeki atasözleri, ilgili Afrika ülkelerinin Büyükelçi eşleri tarafından itinâ ile derlendi ve kendilerinin yardımıyla söz konusu ülkelerde resmî veya yaygın olarak kullanılan Fransızca veya İngilizce’ye çevrildi ve bu dillerden Türkçe’ye atasözlerinin düşünce yapısına olabildiğince sadık kalınarak bire bir aktarıldı.

Tabii burada en büyük zorluk, söz konusu Afrika ulusal veya yerel dillerinin ülkemizde hemen hemen hiç bilinmemesi nedeniyle Fransızca veya İngilizce çevirilerinden dilimize yine Afrikalı Büyükelçi eşleri ve Afrikalı lisansüstü öğrencilerimiz ile istişare edilerek aktarılmaya çalışılmasıdır.

Kitaba kimler, nasıl katkı sağladı?

Afrika Atasözleri Seçkisi kitabı birinci cildi Cumhurbaşkanlığı himayelerinde ve Dışişleri Bakanlığımız koordinasyonunda yürütülen “Afrika Kültür Evi” uluslararası projesinin bir yayını olarak Afrika Büyükelçi Eşleri Derneği (ASHOM), Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi (AHBV) Akdeniz Havzası ve Afrika Medeniyetleri Uygulama ve Araştırma Merkezi (AKAF), AHBV Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Mütercim- Tercümanlık Bölümü ile Çeviri ve Kültürel Çalışmalar Lisansüstü Programının Türk ve Afrikalı doktorantlarının işbirliğiyle, eserin sanat tasarımı ise AHBV Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Fotoğraf ve Video Bölümü’nün katkısıyla hazırlandı. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yunus Emre Enstitümüz tarafından yayınlandı.

Seçkinin kaç ciltte tamamlanması planlanıyor?

Kitabın ilk cildinde yer alamayan 36 Afrika ülkesinin yerel ve ulusal dillerindeki atasözlerini, eserin ikinci ve üçüncü ciltlerinde Türkçe, Fransızca, Arapça ve İngilizce karşılıkları ile yer alacak şekilde yine Afrika Büyükelçilikleri ve Afrikalı lisansüstü öğrencilerimiz işbirliğiyle hazırlanacak.

Afrika atasözlerinde en çok hangi konularda nasihat ve uyarılar söz konusu?

Tüm dünya halkları sözlü geleneklerin de olduğu gibi birlik ve beraberliğe, aile büyüklerine saygı, küçüklere sevgi göstermenin, çalışmanın ve dürüstlüğün erdemine ilişkin çok sayıda atasözü mevcuttur. Örneğin dayanışmanın Afrika halkaları için ne denli önemli olduğunu, Batı Afrika bölgesi ülkelerinden Gine’de yaygın olarak kullanılan Sussu dilindeki atasözü “Kuşların kanatlarının sesi kalabalık oldukları zaman daha kuvvetli yankılanır.” olarak ifade ederken, Afrika’nın güney bölgesinde yer alan Zimbabve’nin ulusal dillerinden Tjikalanga’da “Bir karga değil, bir karga sürüsü bir yılanı öldürebilir.” olarak yakın çevresindeki tabiatı gözlemleyerek öğütler.

Kültürümüzdeki atasözleri ile benzerlikler var mı? Varsa neler?

Kitabın ilk cildinde yer alan ve üç asıra yakın Osmanlı idaresinde yaşamış Cezayir veya Libya gibi Türkiye ile kadim kültürel ve tarihi bağları bulunan Kuzey Afrika ülkelerinin atasözlerinde, atasözlerimiz ile benzerlikleri hatta bire bir aynı atasözlerini bulmamız pek de şaşırtıcı olmasa gerek. Örneğin ülkemizde yaygın olarak kullanılan “Çok fazla dost arayan dostsuz kalır. “ veya “Ev alma komşu al.” atasözleri Cezayir’de de çok yaygın olarak kullanılır. 

<p>Bu süreç şu şekilde ilerleyecek:<br></p><p>İllerimiz 100 bin nüfusa düşen vaka  sayısı baş

Kontrollü normalleşme nasıl olacak?

Düzce'de altyapı çalışması sırasında şans eseri bulundu!

Her yerde uyuyabilen vurdum duymaz insanlar

Endonezya'nın Sinabung Yanardağı'nda hareketlilik