• $8,3672
  • €10,234
  • 502.297
  • 1459.57
24 Nisan 2021 Cumartesi 07:00 | Son Güncelleme:

Çocuklara dini, oyun ve masallarla sevdirin

Çocuklara dini, oyun ve masallarla sevdirin
- GÜLCAN TEZCAN / gulcantezcann@gmail.com

Çocuklara dini değerleri anlatma konusunda zamanın ruhuna uygun projeler geliştiren İstanbul Müftülüğü Aile ve Dini Rehberlik Bürosu (ADRB) Çocuk Birimi, Ramazan'ın çocuklara dinimizi sevdirebilmek ve ibadet farkındalığı kazandırabilmek için önemli bir fırsat olduğuna dikkat çekiyor.

İstanbul Müftülüğü Aile ve Dini Rehberlik Bürosu (ADRB) Çocuk Birimi bugünlerde çok hareketli. Ramazan'da çocuklara yönelik program ve projelerine hız kazandıran birimde çocuklara yeni medya mecralarında din eğitimi vermek üzere içerikler hazırlanıyor, kitaplar basılıyor. İstanbul İl Müftü Yardımcısı Halime Yıldız, Aile ve Dini Rehberlik Çocuk Birimi koordinatörü Zehra Gönenç ve Aile ve Dini Rehberlik Çocuk Birimi koordinatörü Eğitimci-Yazar Havva Irmak'la dijital çağa doğan çocuklara nasıl din eğitimi verilmesi gerektiğini ve İstanbul Müftülüğü'nde bu alanda yapılan çalışmaları sorduk.

ÇOCUKLAR SORGULAYARAK ÖĞRENİR

Eğitimci-Yazar Havva Irmak / Aile ve Dini Rehberlik Çocuk Birimi koordinatörü

Dini konularda çocuklara yönelik içerik hazırlayan isimlerden birisiniz. Çocuk algısı ve dünyasına 'din' nasıl anlatılmalı?

İslam geleneğinde din eğitimi anne karnında başlar. Çocuk doğduktan sonra önce anne ve babanın yaşantısını, ahlakî davranışlarını taklit eder ve yaşar. 4-6 yaş, çocuklarda ahlakî kazanım elde etme çağı olarak nitelendirilen "altın çağ"dır. Bu yaşta çocuk dinî kavramları ve ibadetleri bilinçsiz şekilde tekrar ederek öğrenir. Çocuk, İslamî yaşantıyı ne kadar erken tanır ve şahit olursa ondaki dinî ve ahlakî farkındalık düzeyi o kadar yüksek olur.

Çocuklara iyiyi öğretmenin en güzel yolu alıştırarak ve sevdirerek öğretmektir. Çocuk, Allah'ın emirlerini yerine getirmeden önce Allah'ı sevmeli ve ibadetleri evvela bir oyun olarak görüp onlara ısınmalı ve bu sayede irade gelişimi sağlanmalıdır. İbadetlerde dışarıdan güdülenme başlangıçta çok önemlidir. Daha sonraki amaç vicdan mekanizması ve diğer duyuların geliştirilmesidir.

İbadetlerde ve bir değerin kazanımında aşamalı olması da çok önemlidir. Davranış kazanımında veya ibadetlerde, Kuran'ı Kerim'in peyderpey inişini de göz önünde bulundurursak tedriciliğin çok önemli bir eğitim ilkesi olduğunu söyleyebilirim. İçinde bir toplumun geleceğini barındıran çocuklarımız da tekne orucu gibi uygulamalarla aşama aşama İslam kültürüne ve emirlerine alıştırılabilir. Çocuk da tıpkı bizler gibi dünyayı sorarak, sorgulayarak öğrenir. Kendisini, yaşadığı çevreyi ve kendisini yoktan var eden Rabbini öğrenebilmek ve tanıyabilmek için sorularla merakını gidermeye çalışır. Çocuğa kolaydan zora doğru, somuttan soyuta doğru bilgi aktarımı sağlanmalıdır. Sadece kısa ve öz cevaplar yeterli olacaktır. Çocuğa aklı nispetince verilen cevaplar çocuğu tatmin edecektir

Çocukça Ramazan Günlüğü'nün içeriğinden bahseder misiniz?

Çocukça Ramazan Takvimi aslında kızım Zeynep Zühre ile geçen sene pandemi sürecinde Ramazan ayında birlikte yaptığımız etkinlerden ortaya çıkmış bir çalışma. Her anne baba ve eğitimci gibi dünyayı saran hastalıkla nasıl mücadele edeceğimizi bilmediğimiz bir zaman diliminde, hem bu süreci nasıl hayra çevirebiliriz hem de çocuklarımızla mübarek günleri nasıl değerlendiririz sorusu üzerine oluştu. Oyunun çocuğun ibadeti olduğu söylenir. Ramazan, çocuklara dinimizi sevdirebileceğimiz ve onlara ibadet farkındalığı kazandırabileceğimiz önemli bir fırsattır. Kanaatimce onların dini kavramlara aşinalığını arttırmada ve onları yavaş yavaş ibadetlere alıştırmada oyun ve etkinlikler oldukça önemli bir role sahip. Ramazan Ayı boyunca bu nedenle oyunları önceledim.

Birlikte oynadığımız oyunlar, ettiğimiz dualar, Peygamberimizin güzel sözleri, bilmeceler ve Ramazan'ın olmazsa olması manilerle örülü bir takvimi kıymetli arkadaşım Aslıhan ile hazırladık. Bu takvim birlikte kaliteli zaman geçirmek isteyen ebeveynlere çocukları ile oyunlar oynamaya yardımcı olduğu gibi çocukların da yaparak ve yaşayarak öğrenmelerini amacıyla hazırlandı.

Son dönemde sosyal medyada Ramazan konulu güzel içerikler hazırlanıyor. Bu tür çabaları nasıl değerlendiriyorsunuz?

Esasında din ve değer eğitiminin yüz yüze aynı ortamı paylaşarak yapılması gerektiğini düşünüyorum. Ancak gerek pandemi koşulları gerekse çağın dayatmış olduğu dijitalleşme bizi yeni yöntemleri de göz önünde bulundurmaya zorlamaktadır. Bundan dolayı çocuklarımızın karakter inşalarına yardımcı olmaya dönük bir din ve değer eğitimi için yeni medya unsurları bir araç olarak kullanılabilir. Burada her aile ve eğitimcinin gayesi, çocuklarının dini ve milli değerleri gözeten, kaynağından doğru dini bilgiyi aktaran ve çocukları ahlaklı bireyler olmalarını hedefleyen sayfa ve sitelere ulaşmaları. Benim de özellikle din eğitimi yazıları ve etkinlikleri paylaştığım bir sayfam var. @havvaileademinmeyvesi ismiyle kurduğumuz instagram sayfamıza bakılabilir. Bunun dışında, benim de kızım için severek takip edip faydalandığım siteler mevcut. Online dergi sayfaları olan e-mümeyyiz, @banadinimisevdir ve İstanbul Müftülüğü 4-6 yaş sayfalarına bakabilir aileler.

DİNİN SADECE KİTABÎ BİLGİ OLMADIĞINI HİSSETTİRMEYE ÇALIŞIYORUZ

Halime Yıldız / İstanbul İl Müftü Yardımcısı

Çocuklara din eğitimi konusunda en temel eksiklikler neler? Siz bu anlamda son dönemde nasıl adımlar attınız?

İstanbul Müftülüğü Aile ve Dini Rehberlik Bürosu (ADRB) Çocuk Birimi, İstanbul Müftümüz Prof. Dr Mehmet Emin Maşalı'nın destekleri, takdiri ve tensipleri ile faaliyete başladı. ADRB Çocuk Birimi, özellikle 6-11 yaş grubu ilkokul çocukları için, dinî ve millî değerleri öğrenmelerine yardımcı olacak, onların bilişsel ve psikososyal gelişimlerine katkı sağlayacak atölyeler, seminerler, çalıştaylar düzenlenmek amacıyla kuruldu. Çocuklar için sosyal medya ve internet üzerinden dinî ve millî hassasiyetle hazırlanmış, güvenli içeriklerle 6-11 yaş grubuna hitap etmeye gayret ediyoruz.

AİLELERİN TALEPLERİ İLE HAREKETE GEÇİLDİ

Bu dönemde ekran karşısında zararlı içeriklere çok fazla maruz kalmaları, akranlarıyla oyun oynayamamaları ve pandemi döneminde eğitimin de uzaktan olmasıyla çocuklar ve aileler evde fazlaca yoruldular. Bunun neticesinde aile içi psikolojik sıkıntılar, iletişim kopukluğu gibi sorunlarla karşılaştılar. Bizim insanımızın felaketlerle başa çıkma yöntemlerinden biri de kuşkusuz dine yönelmedir. Bu süreçte gerek yetişkinlerin gerekse ailelerin çocukları için dini eğitime duydukları ihtiyaçta ciddi bir artış oldu. Gelen talepler ve söz konusu ihtiyaç neticesinde bu birimin açılmasına karar verildi.

Çocuklarda dini eğitim konusunda temel eksiklik, çocuğa uygulama alanı vermeden, yaşamın içinde hissetmediği bir eğitim verilmeye çalışılması olabilir. Oysa din yaşamın kendisidir ve hayatın her alanında vardır. Bu yüzden dinin sadece kitabî bilgi olmadığını yaşamın kendisini olduğunu hissetmelerini sağlayacak çalışmalar yürütüyoruz.

Dijital dünyaya doğan çocuklara inanç ve din nasıl anlatılmalı?

Dijital çağın çocukları bizlere çok şey öğretiyor aslında. Biz öncelikle onlardan gözlemlediklerimizle, onları işin içine dahil ederek onların çağına göre projeler yürütüyoruz. Dijital dünyada doğan çocuklar oldukça sorgulayıcı ve bilgiye çok daha çabuk ulaşabilmekte. Ancak doğru dini bilgiye ulaşma konusunda çocuklar ve büyükler oldukça zorlanıyor. Diyanet İşleri Başkanlığımızın basılı ve görsel yayınları, web sitesi, sosyal medya sayfaları ve İstanbul Müftülüğü Aile ve Dini Rehberlik Bürosu çalışmaları doğru dini bilgiyi vermek konusunda önemli bir boşluk dolduruyor. Aile ve dini rehberlik büromuz, verdiği aile eğitimleri ve çocuk atölyeleriyle, doğru dini bilgiyi çocuklara ve ebeveynlere ulaştırmak çabası içinde. Sorgulayan, araştıran, doğru kaynağa ulaşma konusunda sıkıntı yaşan hedef kitlemize, tüm sosyal medya hesaplarımız ve çevrimiçi programlarımızla doğru dini bilgi vermeye çalışıyoruz.

ÇOCUK RUHUNA MASAL VE OYUNLA HİTAP EDİYORUZ

Çocuk Birimi Masaldan Çocuğa isimli proje yürütüyor. Bize bu projeden de bahsedebilir misiniz?

Masaldan Çocuğa Projesi; Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına bağlı çocuk yuvaları ve çocuk sitelerinde görev alan 90'a yakın personelimiz için hazırladığımız bir eğitim projesi. Hem personelimizi desteklemek hem de burada olan çocuklarımızın bilişsel ve psikolojik gelişimlerine katkı sağlamak amaçlanıyor. Çocuk ruhuna hitap etmenin iki yolu var. Bunlardan biri masal diğeri ise oyun. Burada bulunan çocuklar toplumun çocuklarıdır. Onların yaralarını sarıp kültürel ve milli değerlerle topluma hazırlamak bizim vazifemiz. Bu nedenle masalların, mesellerin, hikâyelerin gücünü kullanarak çocuklarımıza değerleri ve kültürel mirasımızı aktarabileceğimizi düşünüyoruz. "Masaldan Çocuğa" eğitimi iki aşamadan oluşuyor. İlk aşamada teorik ve uygulamalı örnekleriyle; masal ve hikâye anlatıcılığı, eğitimde ilke ve yöntemler, drama ve oyun eğitimleri yer alıyor. İkinci aşama ise bu eğitimi uygulayacak personelimize eğitim boyunca süpervizörlük ile devam edip raporlama ile bitecek. Eğitimi alan personelimiz çocuklarımıza masal anlatacak, oyunlar oynayacak ve böylece projenin basamaklarını tamamlanacak. Diğer bir çalışmamız ise çocuk yuva ve evlerine çocuk kütüphaneleri kurmak. Diyanet İşleri Başkanlığımızın kitaplarından oluşan kütüphaneler her evde yer alacak.

YAŞAYARAK ÖĞRENME ORTAMI OLUŞTURUYORUZ

Zehra Gönenç / Aile ve Dini Rehberlik Çocuk Birimi koordinatörü

Çocuklara yönelik yeni projelerinizde hangi yaş grubunu hedefliyorsunuz?

İlkokula başlayan çocuklar okuma yazma öğrenimi ile başlayan süreçle yoğun şekilde bilişsel gelişim odaklı bir baskıya maruz kalıyor. Bu yüzden 6-11 yaş grubunu hedefliyoruz. Aslında bu dönemin özelliği, araştırma, soru sorma kendi yaşlarına keşfe çıkma, yetişkin desteğini daha az kullanarak kendi potansiyellerini daha fazla hissederek, potansiyellerini açığa çıkarmaktır. Hem duygusal bağlamda hem de okul formatından çıkarak etkileşimli, uygulamalı, etkinlikler yaparak, yaşayarak öğrenme ortamı oluşturup hedef kitlemize katkı sağlamaya çalışıyoruz. Yazarla etkileşimli şiir yazma, drama etkinliğinde çocukların katılımıyla duygularını keşfetmeye yönelik çalışmalar, bir yazar gördüm sanki etkinliğimizde ise etkileşimli yazarlık deneyimi kazandırmaya çalışıyoruz.

Ailelerden din eğitimi konusunda ne tür talepler geliyor? Bu ihtiyaçları karşılamak üzere hangi mecralarda çalışmalar yürütüyorsunuz?

Ailelerden dini eğitimi konusunda çok fazla talep geliyor. Doğru dini bilgiye ulaşmada ve ulaşılan bilginin uygulama kısmında aileler kendilerini yetersiz hissedebiliyorlar. Çocuklara ibadet bilinci kazandırma, inanç konularında sordukları sorulara cevap bulamamaları, değer ve dinî kaynaklara ulaşma ve çocuklarına tavsiye etme konusunda bizlerden destek istiyorlar. Başkanlığımızın ve Diyanet Vakfı yayınlarının bu konulara dair birçok eseri var. Onları tavsiye ediyoruz. Çocuklara öğrenirken sıkılmayacakları, sevecekleri ortamlar hazırlıyoruz. Eğitimler ve etkinlikleri yüz yüze yapamasak da sosyal medya veya çevrimiçi olarak aralıksız devam ediyoruz.

  • istanbul müftülüğü
  • adrb
  • din eğitimi
  • çocuk
<p> </p>

İsrail'e karşı uluslararası denge nasıl sağlanır?

Siyah-beyaz mutluluk... Beşiktaş'ta kupa sevinci

İstanbul'da kısıtlama öncesi trafik yoğunluğu yaşandı

Rus donanmasına ait savaş gemisi İstanbul Boğazı'ndan geçti