• $9,4936
  • €11,041
  • 545.58
  • 1514.96
22 Mayıs 2021 Cumartesi 07:00 | Son Güncelleme:

Bebekler doğuştan hangi bilgilere sahiptir?

Bebekler doğuştan hangi bilgilere sahiptir"
- DR. SEVDA SARIKAYA / sevda.sarikaya@stargazete.com

Yapılan çalışmalar bebek beyninin bazı bilgilere sahip olarak doğduğunu gösteriyor. Bebek beyninin bir akıllı telefon gibi düşünürsek, telefonu ilk aldığımızda içinde yüklü olan uygulamaları bu bazal yetiler gibi düşünebiliriz. Zamanla kendi çabamızla beynimize birçok farklı uygulama yüklüyoruz. kavrayabiliyorlar.

Beyin bilinmeyeni en fazla olan, her geçen gün şaşırtan yeni bilgilere sahip olduğumuz en mucizevi organımız. Söz konusu bebek beyni olunca bildiklerimiz daha da azalıyor. Çünkü bebeklerde çalışma yapmak erişkinler kadar kolay değil. Yapılan çalışmalar bebek beyninin bazı bilgilere sahip olarak doğduğunu gösteriyor. Mesela bebekler doğuştan temel fizik kurallarına hâkimler, basit matematiksel hesapları kavrayabiliyorlar. Bebeklerde bu konudaki çalışmalar, bakış süreleri baz alınarak yapılıyor. Örneğin birkaç haftalık bebekler bile sihirbazlık oyunlarından etkileniyorlar. Bir nesnenin aniden kaybolması onları çok şaşırtıyor. Gözden kaybolan nesneyi gözleri ile tarıyorlar. Bir nesnenin aniden yok olmasının mümkün olmadığını biliyorlar. Yerçekiminin farkındalar. Hatta bunu oyun haline getiriyorlar. Çocuğu olanlar bilir. Bebekler ellerine geçirdikleri her şeyi yere atmayı severler. Yerçekimi ile nesnelerin düşüşünü gözlerler, bunu oyun haline getirirler. Objelerin sayılarının da farkındadırlar. Bir araştırmada bebeklere içerisinde iki adet obje olan resimler gösterilmiş. Bir süre sonra içerisinde üç obje olan resim gösterildiğinde, değişikliği fark edip bakış süreleri artmış. Yenidoğan bebeklerin doğumdan sonraki birkaç saat içerisinde rakamları anlayabildiği düşünülüyor. Bunun da doğuştan gelen bir yetenek olduğu yönünde bulgular var. Bebek beyninin bir akıllı telefon gibi düşünürsek, telefonu ilk aldığımızda içinde yüklü olan uygulamaları bu bazal yetiler gibi düşünebiliriz. Zamanla kendi çabamızla beynimize birçok farklı uygulama yüklüyoruz.

DÜNYAYA PEK ÇOK DONANIMLA GELİYORUZ

Bebeklerin olasılık değerlendirebildiği ve bunu anlamlandırabildiğine dair kanıtlar mevcut. Örneğin birkaç aylık bebeklere içerisinde üç kırmızı ve bir yeşil topun döndüğü şeffaf bir kutu gösteriliyor. Kutunun bir de çıkışı var. Dönmeyi aniden durdurunca çıkıştan bir top geliyor. Sayısı çok olan kırmızı top geldiğinde daha kısa süre bakarken, yeşil top geldiğinde bakma süreleri uzuyor. Bu da olasılığı düşük olanın denk gelmesinin şaşkınlığı olarak yorumlanıyor. Bebekler, insanlar ve hayvanların objelerden farklı davranışa sahip olduğunu da biliyorlar. Canlı nesnelerin hareketlerini ve davranışlarını kendilerinin belirlediğinin, cansız nesnelerin otonomileri olmadığının farkındalar.

İnsan yüzlerini, cansız nesnelerden ayırt etme de doğuştan var olan bir yetenektir. Bebekler doğduktan birkaç saat sonra gülen bir yüz imajına, aynı imajın ters çevrilmiş halinden daha fazla reaksiyon gösterirler. Beynin görme ile ilgili merkezi de bebeklerde çok erken dönemde yüzlere daha kolay tepki verir. Bebekler kendi anadilleri ile diğer anadilleri de ayırt ederler. Anne karnında özellikle gebeliğin son üç ayında sesleri duyarlar. Bu nedenle doğduklarında kendi anadillerinin seslerine diğer dillerden daha fazla tepki verirler. Seslerin tonlaması, dilin ritmi, duraklamaları kelimelerden daha önce öğrenilir. Böylece dili bir bütün olarak çözmeye başlarlar. Bebeklik çağlarından birkaç dile maruz kalmak, bebeklerin her bir dili aynı seviyede öğrenip hepsini anadili olarak konuşabilmesi bu nedenle mümkündür. Belli bir yaştan sonra dil öğrenildiğinde sesler, tonlamalar ve ritm hiçbir zaman anadil seviyesine ulaşmaz. Bu yaş birçok çalışmada farklı belirtilmesine rağmen ortalama olarak 14 yaş diyebiliriz. Tabi ki ne kadar erken maruz kalınırsa anadile ulaşma şansı o kadar yüksek olur. Burada maruz kalmadan kastım, o dilin konuşulduğu bölgede yaşama ya da anne-babanın farklı anadillere sahip olması.

<p><span style='font-size: 1.6rem;'>Beyaz Saray Sözcüsü Psaki, düzenlediği  basın toplantısında, gün

ABD'den 'müttefiklik' vurgusu

İran'da akaryakıt krizi! Benzin istasyonlarının önünde uzun kuyruklar oluştu

Rusya'da düzenlenen cenaze hizmetleri fuarından ilginç kareler

NASA açıkladı: Samanyolu galaksisi dışındaki ilk gezegen bulunmuş olabilir