|
|
|
|
Arapsaçı kokusu
Geçen ay içinde bir araştırmadan haberdar olmuştuk. İzmir'in Menemen ilçesindeki Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürü Ertuğ Fırat, Ege sofralarında binlerce yıldır tüketilen otların yararlarını bilimsel olarak kanıtlayan bir araştırmanın sonuçlarını açıklamıştı. Araştırmaya göre "hardal" baş ağrısına iyi geliyor, "sinameki" ishali durduruyordu. "Isırganotu" akciğeri güçlendiriyor, kanseri önlüyor. "Raziyane" kalp, damar, bağırsak hastalıklarına iyi geliyor, "arapsaçı" kandaki üreyi düşürüyor, "rezene" bağırsak iltihabına, "şevketibostan" ise bronşite iyi geliyordu.
Bilimsel adı Foeniculum dulce olan "arapsaçı", geniş bir sülalenin yenebilen türleri arasında yer alıyor. Anason kokusu en belirgin özelliği olarak tanımlanabilecek familyanın en küçük üyesi olan arapsaçının en büyük ağabeyi ise "narteks". İçinde sönmeyen ateşi taşıyan "narteks". Azra Erhat, Halikarnas Balıkçısı'na yazdığı bir mektupta "İçimizin sönmeyen ateşini yansıtması için yeni çıkaracağımız derginin adını Narteks koyalım" der. Gerçekten de bir yerin antik yerleşim olduğunu anlamanın en kısa yollarından biridir narteksler. Antik çağda şehirlerin aydınlatılmasında kullanıldıkları için tarımı yapılan nartekslerin bahar dallarının yenildiğini de antik çağ yazarlarından öğreniyoruz.
Familyanın anason kokulu diğer üyeleri rezene, raziyane, irziyan ve mayana. Arapsaçı familyasının ot olarak yararları şöyle sıralanıyor: Spazm giderici, midevi, safra söktürücü, iştah açıcı, dışkı yumuşatıcı, süt arttırıcı, idrar söktürücü, gaz giderici... Arapsaçının kökü safra taşarına ve idrar azlığına iyi gelirken tohumu ise mide ve bağırsak gazları ve parazitlerine iyi geliyormuş. Menemen'deki araştırmanın sonuçlarına göre ise arapsaçı kandaki üreyi düşürüyor, burun tıkanıklığını açıyor ve cildi koruyor. Haşlanarak, kavrularak ya da etle terbiyeli pişirilerek yenilebiliyor. İstanbul'da Galatasaray'daki Balıkpazarı'nda arapsaçı satıldığını anımsatalım.
Bugün size "Tarihten Günümüze İzmir Mutfağı" kitabımızda da yer alan bir Kuzuetli Arapsaçı tarifi sunuyoruz:
Kuzu etli arapsaçı
Malzeme: 1 kg arapsaçı, yarım kg kuşbaşı doğranmış kuzu eti, iki yemek kaşığı un, yarım su bardağı zeytinyağı, iki limonun sıkılmış suyu.
Hazırlanışı: Arapsaçı otları ayıklanıp büyük bir kabın içindeki suda bir-iki saat beklemeye bırakılır. Kuzu etleri zeytinyağında biraz çevrilip suyunu çekmesi beklenir. Daha sonra tencereye arapsaçları konur ve bir su bardağı sıcak su eklenip kısık ateşte pişmeye bırakılır. Suyunu çekerse yeniden su eklenir, burada önemli olan yemeğin suyunun çektirilmemesidir. Ayrı bir kapta 2 yemek kaşığı un, bir limonun suyu ile ezilir. Bu karışıma yemeğin suyundan alınarak azar azar dökülür. Elde edilen karışım tenceredeki yemeğin ortasından yavaşça dökülür ve tencere 2-3 kez sallanır.
|
|
|
|
|
|
Cumartesi, Akşam Gazetesi'nin cumartesi günü ücretsiz ekidir.
|
|
