Geçtiğimiz hafta sonu İran Cumhurbaşkanı Reisi'nin düşen helikopterde hayatını kaybetmesi İran'dan daha çok Türkiye'de gündem oldu.

Bir yandan ortaya atılan komplo teorileri ile insan muhayyilesinin sınırları zorlanırken diğer yandan Akıncı TİHA'nın ortaya koyduğu başarı birilerinin kimyasını bozdu.

Reisi'nin kullandığı helikopterin 1979 yılında üretilen bir ABD yapımı helikopter olduğu ve elverişsiz hava koşullarında uçabilecek yoğun teknoloji ürünü ekipmanlara sahip olmadığı, uluslararası uzmanlarca dile getiriliyor.

Buna rağmen bu helikopterlerin hem de cumhurbaşkanı düzeyinde yolcu taşımasına müsaade edilmesi İran açısından birçok konuda akla birçok soru işareti getiriyor.

İran uygulanan ambargolar ile ulaşım maksatlı kullanılan bu hava araçlarını Batı ülkeleri üzerinden yenileyemiyorsa neden alternatif ülkelerden tedarik etmiyor ya da edemiyor?

İran'da hava araçlarına uygulanması gereken standart bakım hizmetleri ne ölçüde kusursuz uygulanabiliyor? Bu şartlarda İran devletine ait sivil havayolları unsurlarına uluslararası nitelik ve standartta bir bakım ve onarım hizmeti uygulanabiliyor mu?

İran'ın füzeler konusunda elde ettiği teknolojik kazanım diğer alanlarda kendisini göstermiyor. Bu hususun rafineri tesislerinden tutun doğalgazın uluslararası ortama pazarlanması aşamasında dahi yaygın şekilde zuhur ettiğini görebiliyoruz.

Geçtiğimiz yıllarda İran'ın Türkiye'ye sağladığı doğalgaz, yeterli basınç seviyesi sağlanamadığı için uzun süre sıkıntılı bir seyir arz etmişti. Keza Kasım Süleymani'nin öldürülmesi sonrasında da benzer koordinasyon ve icra kusurlarından dolayı Ukrayna'ya ait bir sivil uçak düşürülmüştü.

Buradan İran'ın teknolojik kapasitesi ile icra kapasitesi hakkında çıkarılacak kuşkusuz çok büyük dersler var ve önümüzdeki süreçlerde bu konulara sıklıkla temas etme gayretinde olacağız.

GELELİM SABOTAJ İDDİALARINA

Düşen helikopterin imal yılı ve kötü hava koşullarında uçuşa imkân veren ekipman ihtiyacı ortadayken çok fazla sabotaj iddialarına girmek sanırım gereksiz. Her ne kadar uçuş saati çerçevesinde mezkûr helikoptere uygulanan bakımlar ile alakalı çok detaylı bilgilere sahip olmasak da İranlı yetkililerin ABD'yi uygulanan ambargolar nedeniyle suçlamalarından anlayabiliyoruz ki yeterli bakım hizmetinin verilmesi noktasında kayda değer sıkıntılar mevcut.

GELELİM AKINCI TİHA KONUSUNA

İranlı yetkililer enkaza ulaşamayıp yardım talep ettiklerinde Batman'dan havalanan Akıncı TİHA yaklaşık üç saat içerisinde görevini başarıyla tamamlayarak üssüne geri döndü. Hiçbir insanlı hava aracının o hava şartlarında giremediği bölgeye ve vadilere Akıncı büyük bir başarıyla girdi hatta 100 m irtifaya kadar alçalarak enkazın bulunmasına katkıda bulundu.

Bu hem Türkiye'nin teknik gücünü tüm dünyaya gösterdi hem de geldiğimiz nokta konusunda bizleri mutlu etti.

Bizleri mutlu etti zira rahmetli Muhsin Yazıcıoğlu'na günlerce ulaşamayan bir ülkeden, komşu ülkenin devlet başkanının düşen helikopterinin bulunmasında ana rolü üstlenmek sanıldığı kadar kolay olmadı.

Her ne kadar kerameti kendinden menkul bazı itibarsız düşkünler Kanada sakızı çiğnemeye devam etseler de ülkedeki en temel gelişmeleri takip etmekten mahrum bu tipler keşke sadece Roma'da devlet kesesinden yürüyüş yapmakla iktifa etseler.