Yarın Cumhuriyetimizin 100'üncü yılı.

29 Ekim 1923'te, 1921 tarihinde kabul edilen Anayasa'nın bazı maddelerinde değişiklikler yapılarak Türkiye Devleti, Türkiye Cumhuriyeti olarak ilan edildi.

1921 Anayasası'nın birinci maddesi 'Hakimiyet bilâkaydü şart milletindir. İdare usulü, halkın mukadderatını bizzat ve bilfiil idare etmesi esasına müstenittir' hükmünü ihtiva etmekte idi. Tüm Millî Mücadele işte bu maddedeki paradigmaya yani millet iradesine dayanarak verildi.

Yukarıdaki maddeye 'Türkiye Devleti'nin hükümet şekli cumhuriyettir' cümlesi eklendi, üçüncü madde ise 'Türkiye Devleti Büyük Millet Meclisi tarafından idare olunur ve hükümeti Büyük Millet Meclisi Hükümeti unvanını taşır' olarak değiştirildi.

Bu açıdan 1921 Anayasası Türk Devleti'nin idaresini esas itibarıyla millete dayandırmaktaydı.

Osmanlı Devleti'nin anayasal tecrübesi 1876 Kanuni Esasi'nin yazılıp uygulanmaya konulması ile başlamış ve bu konu birçok kesintiye ve darbeye rağmen 1921'deki Millî Mücadele dönemine kadar ulaşmıştı.

Kabaca 100'üncü yaşını kutladığımız Cumhuriyetin geri planında 150 senelik bir anayasa ve Meclis geçmişi, 100 senelik bir Cumhuriyet tecrübesi ve 77 senelik çok partili bir hayat deneyimi bulunmaktadır.

Tam 100 senedir büyük bir ihtimam ile muhafaza etmek için gayret gösterdiğimiz yönetim şekli olan cumhuriyet, bugün tüm artık genç bir fidan değil, asırlık bir çınardır.

Cumhur ile cumhuriyetin arasına yıllarca örülmek istenen duvarların kaldırılmasıyla ismi ile müsemma cumhura yani halka dayanan, halkın değerlerinden beslenen, halka rağmen değil, halk ile birlikte bir gelecek kurgulayan döneme girmiş olduk.

Bakmayın etrafta yaygara kopartarak slogan atanlara, bu ülkede yaşayan kahir ekseriyet için Türkiye Cumhuriyeti Devleti hava kadar elzem, su kadar aziz ve mukaddestir.

İnsanımız binlerce yıllık feraseti ile devletin yönetiminde iplerin kendi ellerinde olmasından asla feragat etmek istemez.

Ülkede yapılan seçimlerde katılım oranlarının yüzde doksanlar ile ifade edilecek derece yüksek olması, hem demokrasinin hem de halka dayanan bir idare şekli olan Cumhuriyetin millet tarafından nasıl özümsendiğini gösterir.

Halka dayanması isminin gereği bir zaruret olan cumhuriyet; jakoben, elitist, seçkinci ve üstenci bir bakış tarafından uzun yıllar suiistimal edildi.

'Halka rağmen halk için' diye geliştirdikleri klişeler ile milletin tüm değerlerini yönetim sistematiğinin dışına atanlar bugün milletin değerleri ile bezenen cumhuriyeti sindirmede birtakım sorunlar yaşasalar da değişmez hakikat cumhuriyetin cumhur ile tam olarak kucaklaştığı hakikatidir.

Cumhur ile arasındaki duvarlarını kaldırmış olan cumhuriyet, dünyanın bu kadar çalkantılı bir döneme girdiği şu zamanlarda sahip çıkmamız gereken en önemli kavramdır. Bu yüzden cumhuriyetin 100'üncü yaşını milletçe kutladığımız bugünler ayrışmalara değil kenetlenmelere vesile olmalıdır.

Coğrafyamızda yaşananlar bir kez daha göstermiştir ki milleti ile bütünleşmiş devletler olmadığı ya da olamadığı takdirde geriye sadece kan, gözyaşı ve sürgünler kalmaktadır.