Yıllar önce gazeteci-yazar Galip Erdem ağabey 12 Eylül günlerinin ağır baskı ortamında ‘Beşiktaş nasıl kurtulur?’ başlıklı bir yazı kaleme alarak, hem partisinin (MHP) geleceğini tartışıyor hem de o zamanlar çok kötü günler geçiren Beşiktaş’ın yaşadığı sorunların aşılması hususunda neler yapılması gerektiğinin üzerinde duruyordu. Bir dava adamının, faşizan bir baskı rejimi altında, taraftarı olduğu spor kulübünün sorunlarını ‘bir siyasi mesele’ olarak bu şekilde ele alması oldukça ilginç bir değerlendirme tarzıydı. 12 Eylül Cuntası’nın bunu fark ettiğini, yasak olan siyasi tartışmanın spor kulübü üzerinden yapıldığını, yasağın bu yolla delindiğini anladığını gösteren bir emare de ortaya çıkmamıştı.
Benim aynı soruyu sormama gerek yok, çünkü Beşiktaş çoktan kurtulmuştur, ayrıca Türkiye de 12 Eylül rejimini tarihsel olarak mahkûm etmiştir. Yılın en önemli spor olaylarından biri Beşiktaş’ın şampiyon olmasıdır. Bu sadece sportif bir mesele değil aynı zamanda doğru bir yol, doğru bir yöntem seçildiğinde spordan siyasete her alanda geçerli olan bir kuralın da göstergesidir.

Usul ve esas

Bahsedilen yöntem bilinmeyen bir şey değildir. Olayın evrensel kurallarını, o kurallar içinde olayın (ister siyasi ister sportif isterse başka türlü) tekniklerini anlamak ve onu kendi insan kaynağınızla, aklınızla uygulamaya sokmak, bunu başarmak için de özgüven sahibi olmak gerekmektedir. Bunu, futbolda ilk yapan, uygulamaya sokan Fatih Terim olmuştu. Herkesin Avrupa karşısında herhangi bir başarı kazanılmasını imkânsız diye düşündüğü zamanda, bir ilki gerçekleştirmiş takımını Avrupa şampiyonu yapmıştı. Arkasından Şenol Güneş’in Türk Milli Takımı ile kazandığı Dünya Kupası üçüncülüğü geldi. Bunların hepsi aynı zihniyetin, aynı yöntemin ürünü olan başarılardır. O çok söylenen sözün bu bağlam içinde de geçerli olduğunu yani ‘futbolun sadece futbol olmadığını’ hatırlatmak isterim. Herhangi bir olay gibi futbol da siyasetten ekonomiye, milli olandan milletler arasına uzanan boyutlarıyla değerlendirilmeden, onun tabi olduğu dayandığı prensipler anlaşılmadan bir yere varmak mümkün değildir. Burada hareket noktası; her olayın dayandığı evrensel kuralları anlamakla başlar. Bunu uygulamaya koymak için gerekli teknikler de bu kurallara dâhildir, bir anlamda ‘usul esasa tabidir’.

Beşiktaş’ın yaptığı, futbolun esasına dair prensipleri ve bu esasa dâhil olan usulleri, tıpkı Fatih Terim gibi yere, sahaya indirmektir. Şenol Güneş bildiği tecrübe ettiği bu çalışma şeklini, bu defa Beşiktaş’ta uygulama imkânı bulmuştur, çünkü Beşiktaş Serpil Hamdi Tüzün’le başlayan bir çalışma geleneğiyle zaten bu anlayışa hazırdı, bunun yeniden ele alınması ve inançla sürdürülmesi gerekmekteydi.

Futbolda yerli olmak

Siyasette geçerli olan kuralların futbolda da geçerli olduğunu söylüyorum elbette bunun tersi de doğrudur. Söz konusu olan evrensel olanı anlamak, kavramak, onu yerli imkânlarla buluşturmak, onu bir değer olarak yeniden üretmektir. “Buradaki yerlilik vurgusunun futbolcuların yerli mi yoksa yabancı mı olmasının ötesinde başka bir şeyi ifade ettiğini; bir anlayışın, bir tarzın uygulanmaya konulması olduğunu vurgulamaya ayrıca gerek yoktur sanırım.”
Beşiktaş’ın nasıl kurtulduğu, geçmişte yaşadığı zorlukları nasıl geride bıraktığını anlamak rahmetli Galip Erdem ağabeyin dolaylı anlatımıyla, siyasette kriz yaşayanlara bir şey ifade eder mi bilinmez. Bilinen odur ki Şenol Güneş’in, oyunun evrensel kurallarına dayanan, onun tekniklerini kullanan, Dostoyevski’nin kendi halkı için söylediği gibi ifade edersek, olaya ‘yerli ruhu katan’ anlayış Beşiktaş’ı şampiyon yapmıştır. Konya Torkuspor maçı öncesi Aykut Hoca’nın oyuncularıyla birlikte şampiyon takımı sahada karşılarken gösterdiği unutulmaz davranış, misafirperverlik, zarafet ise hep saygıyla anılacaktır.