Ülke olarak genelde karmaşık şeyleri pek sevmeyiz. Uzun vadeli işleri pek sevmiyoruz. Bizim için anlık olacak, hızlı sonuç verecek, kısa vadeli olacak işler makbuldür. Bu yüzden eğitim ile ilgili ne zaman bir çalışma olsa dikkat ediyorum. Eğer konu SBS, TEOG, YGS, KPSS ve öğretmen atama, sınav sonucu ise herkes pür dikkat ama konu müfredat, içerik geliştirme, sonuç analizi, denetim, akreditasyon vb ise herkes kenarından kaçıyor.
Bugün İstanbul’da Bahçeşehir Üniversitesi’nde konusu çok önemli katılımcıları bir o kadar önemli bir çalıştay vardı. Çalıştay dünyanın en iyi eğitim sistemlerini yönetenlerin başarılı sistemi nasıl bir denetim ve geliştirme ile yarattıklarını anlatıyordu. İstanbul Milli Eğitim sayın Muammer Yıldız’a özel teşekkür etmek istiyorum. İstanbul teftiş kurulu yönetici kadrosu da oradaydı. Bakanlık denetim ve teftiş genel müdür yardımcısı da oradaydı. Bu iyi bir gelişme demek ki artık bu işin günlük politikalarla yönetilmeyeceğini fark etmişiz.
Kimler vardı; Kaya Henderson Washington DC eğitim müdürü, Mike Tomlinson İngiltere eğitim geliştirme ve denetim ofisi direktörü, Annette Roeters Hollanda eğitim baş müfettişi, Rabea Ali Alsumaiti Dubai eğitim bakanlığı baş müfettişi, Souzan Albert Salibi Dubai eğitim müfettişi ve Türkiye’den birçok kamu ve özel kurum yöneticisi çalıştaya katıldı. Ama hepsini uzun uzun anlatamıyorum. Benim en dikkatli dinlediğim konuşmayı sizinle paylaşmak istiyorum.
Washington DC eğitim müdürü Kaya Henderson çok ilginç şeyler anlattı kendi cümleleri ile yazmak istiyorum. “Amerika’nın başkenti olmamıza rağmen ülke çapında okul performansımız en düşük seviyedeydi. Öğrencilerimizin, yüzde 50’si Latin yüzde 15’i beyazdı. Ben göreve geldiğimde öğrencilerin sadece yarısı okuma yazmayı biliyordu. Fakat eğitim verenler iyi olduklarını düşünüyorlardı. 2007 yılında bir değişim yaşandı. Eğitim kurulu değişti ve belediye başkanı da değişti. Başkenttik, göç alıyorduk ve korkunç bir eğitim sistemimiz vardı. Öncelikle yapmamız gerekenin eğitimi ölçme olduğuna karar verdik. Öğretmen değerlendirme sistemi kurduk. Çalışanlar ve rehber öğretmenler devreye sokulmuyordu. 7 bin okul çalışanı müdürler öğretmenler vs hesap verme konusunda bilinçlendirmeye çalışıyorduk. 20 grubumuız var. Eyalet çapında yapılan, öğrencilerin öğretmenlerin, erken dönem mezun olan öğretmenlerin, rehber öğretmenlerin. Herkes için ayrı bir ölçüm sistemi var ve farklı performans düzeyleri var. Bu sadece bir boyutu. Örneğin öğretmeni sınıf ortamında değerlendiriyoruz. Çok daha verimliden daha az verimliye göre öğretmenlerimizi değerlendiriyoruz. İyi puanlı hocalarımıza bonus ücretler veriyoruz. Üst düzey öğretmenlerin ücreti 25 bin dolara kadar gidebiliyor. Sürekli verimliyseniz sürekli maaşta artış oluyor. Verimsizliğinizi düzeltmezseniz işinize son veriliyor. Kendilerini iyileştirmeleri için de fırsat oluyor. Bu şekilde devamlılık ve verimlilik konusunda gelişimi sağlıyoruz. Öğretmenlerin yüzde 60’ı verimsizdi ve 1 sene içinde kendilerini düzeltme şansı aldı. Avantajı kullanabildiler. Öğretim gücümüz inanılmaz gelişti. Müdürler de değerlendirildi. Korkular oldu olumsuzluklar oldu ama birçok kişiye kucak açtık. Öğretmenler başarısız olduklarını fark ettiklerinde istifa da etmeye başladılar. Biz çok verimli hocaları elimizde tutuyoruz ve % 92’si en iyi performans gösteren öğretmenler. Bonus sisteminden dolayı prestijimiz de arttı, DC’de Öğretmen Olmak kavramı oluştu. Öğretmenlerimizi değerlendirmezsek ve ödüllendirmezsek beklentiler sağladığınız zaman, hak ettiklerini verdiğiniz zaman performans artışı sağlanıyor. Liderlik ve ortamı zenginleştirip güçlendirebiliyor. “
Şimdi lütfen bayan Henderson’u bir daha okuyun. Bakın ölçmenin değerlendirmenin aslında kötü bir şey olmadığını göreceksiniz. Çünkü ölçülmeyen şey başarılı olamaz. Umuyorum artık bu kavramların önemini kavrarız. Yoksa her yıl büyük bütçelerle yaptığımız eğitim faaliyetinin verimsizliğinin çözümünü bulamayız. Hem insan hem de zaman kaybetmeye devam ederiz.