Dün 10 Kasım'dı. Tarihin en büyük liderlerinden büyük önder Mustafa Kemal Atatürk’ü andık. Ama öğrencilerime, oğluma hep söylerim Atatürk’ü anmanın en güzel yolu ona layık bir genç olarak yetişmenizdir. Onun büyük eseri Cumhuriyetimizi armağan ettiği genç olarak yetişmenizdir.

Bu konuda malum 10 Kasım gelin bir türlü çözemediğimiz dünyada sonlarda yer aldığımız eğitim sistemiyle ilgili yaptıklarına ve vizyonuna bir daha bakalım. Belki bir şeyleri yeniden düşünmemize yol açar da biz de doğru yolu buluruz. Zira eğitimde durumumuz artık felaket durumda.
Atatürk bir ulusun yaşamında eğitimin önemini belki de en iyi anlamış, anlatmış devlet kurucusu ve Cumhurbaşkanı idi. Ona göre, ekonomide, sağlıkta, sanatta, sporda nerede bir problem varsa onun temelinde eğitim yatmaktadır
Atatürk’ün eğitime ne denli önem verdiğinin bir kanıtı olarak Kurtuluş Savaşı sırasında Sakarya savaşının kokularının geldiği en zor koşulların yaşandığı 1921 Temmuz’unda bir ara cepheden Ankara’ya dönerek 16-21 Temmuzunda 1. Maarif Kongresi’ni toplamasıdır. Atatürk 1923’te Eskişehir’de yaptığı bir toplantıda da geleneksel eğitimle ilgili şu saptamayı yapmıştır. “İstikrarlı bir eğitim politikamız yoktur. Eğitimimizin amacı kendini, hayatı bilmeyen, her konuda yüzeysel bilgi sahibi, tüketici insan yetiştirmek olmuştur. Bütün bu uygulama ve programlar ne veriyordu? Çokbilmiş çok öğrenmiş bir takım insanlar, Amma neyi bilmiş efendiler! Birtakım teorileri bir takım nazariyatı sadece ezberlemiş kişiler. Amma neyi bilmemiş efendiler? Kendini bilmemiş, hayatın ihtiyacını bilmemiş, yaşamak için hiçbir şeyi bilmemiş ve aç kalmış insanlar.” Ve Atatürk devam eder. “Bundan sonra eğitimde izlenecek yol, her an değişmeyen belirli çizgisi olan eğitimdir. “
“Geleneksel eğitim yöntemleri yaratıcılığı engelleyici niteliktedir. Yalnızca ezberciliğe dayanmaktadır. Bu ise yapıcı ve yaratıcı yeni nesillerin yetişmesini sağlamaktan uzak bulunmaktadır.” Bu sözler hem geleneksel eğitimin bir eleştirisi hem de eğitimle ilgili yapılacak yeni düzenlemelerde dikkat edilmesi gereken ilkeler ile ilgili bir uyarıdır. Atatürk yeni eğitim sisteminin ilkelerini şöyle özetler;
İnsanlığa karşı saygılı, iyi kalpli ve ahlaklı vatandaşlar yetiştirme
Tam vicdan ve fikir hürriyetine sahip ve saygılı, laik bireyler yetiştirme
Zorlama ve şiddete dayanmayan şuurlu bir disiplin anlayışı kazandırma
Kadın-erkek, ırk, din, mezhep ve sınıf farkı gözetmeden her vatandaşa fırsat eşitliği verme
Öğretimde deneye, uygulamaya, yaparak yaşayarak öğrenmeye dayanan ve hayatta geçerli bilgileri veren aktif bir öğretim sistemi uygulama
Bütün yeniliklere ve gelişmeye daima açık olan en ileri düzeyde bilgi verecek bir ders programı uygulama
20.yüzyılın ilk çeyreğinde büyük bir savaştan yeni çıkmış, halkın neredeyse tamamına yakını eğitimden yoksun, 1927 sayımına göre, okuma-yazma bilenlerin 7 yaşından yukarı çağ nüfusa oranı % 5-6 olan ve her alanda geri kalmış bir ülkede, Mustafa Kemal Atatürk engin bir uzak görüşlülükle bilim toplumunun, yani 21. Yüzyılın gerektirdiği insan tipini çizmiş ve bunu gerçekleştirecek eğitim ilkelerini ortaya koymuştur.
21.yüzyılın bilim toplumunun gerektirdiği “fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür” özellikteki bireyleri yetiştirmek üzere, eğitim sistemini ezbercilikten kurtarıp yaratıcı, eleştirici, düşünme becerilerini geliştirebilecek uygulamaya dayalı bir eğitim sistemi önermiştir.
Atatürk’ün benimsediği eğitimin, milli niteliklere sahip ve başarılı olabilmesi için her şeyden evvel öğretimde birliğin olması gerekir. 3 Mart 1924’te Tevhid-i Tedrisat Kanunu çıkarılarak Milli Eğitim’de birlik, bütünlük sağlanmıştır. Eğitimde birlik ilkesi sınıfsal, kültürel yönden farklılıkların da ortadan kaldırılmasını sağlamıştır.
Şimdi sormak lazım bu yolu takip etseydik bugün eğitimde nerede olurduk? PİSA’da ilk 5’te olmaz mıydık? Peki neden bu eğitim vizyonunu oy kaygılarına kurban ettiniz yazık değil mi?