Kesintili 12 yıllık zorunlu eğitim yasasına mecliste bir madde eklenmişti. Madde ile üniversite giriş sisteminin okul başarısını hesaplayan kısmını yani AOBP'yi kaldırmayı ve OBP'yi yeniden düzenlemeyi amaçladılar. Geçen yıl uygulanması için harekete geçildi ama tepkiler üzerine YÖK uygulamayı bu yıla erteledi. ÖSYM 2013-ÖSYS kılavuzdaki değişiklik yayınlandı. Üstelik bu değişiklik yasa ile düzenlendiği için yasa değişmeden uygulamada düzenlenemiyor.
Değişikliği hatırlamanız açısından kısaca anlatayım, eski sistemde öğrencinin sınav puanına okul başarısı ekleniyordu. Bu ekleme sırasında öğrencilerin bireysel başarısının okulun diğer öğrencilere göre değeri OBP ile hesaplanıyor. Bu puanın hesaplanmasında da okulun notları şişirmemesi için istatistiksel ayarlamalar yapılıyordu. Örneğin bir okul notları şişirmişse ÖSYM bu okulun notlarını çan eğrisi sistemine göre düşürüyordu. Düşük olan okulu da yükseltiyordu. OBP'nin ardından bir de işin ikinci aşaması vardı. Öğrencilerin ÖSYS puanlarının ortalaması alınarak AOBP yani sınav başarısı katılarak ağırlıklandırılmış puan hesaplanıyordu. Öğrencinin bireysel başarısına okulun başarısı eklenerek adil bir sistem işletiliyordu. Öğrenci ve okul başarılıysa öğrenci avantajlı, okul başarılı öğrenci başarısızsa öğrenci avantajlı, öğrenci ve okul başarısızsa zaten yapacak bir şey yok, öğrenci başarılı ve okul başarızsa öğrenciyi destekleyen bir sistemdi.
TAM BİR FELAKET
Şimdi değişiklik yapıldı hem de ne değişiklik. Sistem o kadar kabaca ve istatistikten yoksun ki sormayın gitsin. Yeni okul başarı sistemi şöyle çalışıyor: Öğrencinin 100'lük sistemde başarı puanı '5' ile çarpılıyor çıkan rakam da '0.12' ile çarpılıp öğrencinin sınav puanına ekleniyor. Bu bir felaket. Bu ne ölçme değerlendirme bilimine uyar, ne istatistiğe uyar. Bu tam bir rezalet. Şimdi bir düşünün bir okul bütün öğrencilerine “100' tam puan verse bütün öğrenciler 500 OBP ve bunun karşısında tam puan olan 60 puan alıyor. Bunu engelleyen hiçbir şey yok. Daha basit anlatayım bir okulun birincisi 100 diğer okulun 90 ise, 90 olan okulun birincisi '6' puan kaybediyor. Bu çok ciddi bir kayıp, dolayısıyla okul yöneticileri öğrencilerine düşük ya da yüksek not verdiğinde eski sistemde bu istatistiki yöntemlerle eşitlenirken şimdi tam tersi yüksek ve şişirilmiş not veren destekleniyor. İşin ilginci bunu engelleyen bir yaptırım da yok. Şimdi her okulun birincisi 100*5=500 x 0.12 = 60 puan alacak. Sonuncusu ise hangi okulda olursa olsun 50*5=250 x 0.12= 30 puan alacak. Bu durumda okul farkı ortadan kalkmış oluyor. Bu formül o kadar istatistikten yoksun ki aynı SBS'de olduğu gibi isteyen okul bu formülle oynar ve istediği öğrenciye istediği puanı verir.
NOTU ŞİŞİRİLEN YAŞADI
Sonuç olarak bu karar son derece sakıncalı ve yanlış. Çünkü eşitliği bozuyor. Tamam yasa ile AOBP'yi kaldırabilirsiniz ama Allahaşkına OBP hesaplamasında hiçbir istatistiki ayar yapmamak neyin nesidir. Şimdi okullar çıkıp notları şişirdiğinde bunun hesabını nasıl soracaksınız veya not kavgalarına nasıl engel olacaksınız. Bu kararınız liselerde eğitimi engellemiyor mu? Bu kararla yüksek puanlarla girilen ve başarılı öğrencilerin toplandığı okullar boşalacak. Öğrenciler kendilerine yüksek not verecek okullara gidecektir. Üstelik hesaplama formülü herhangi bir istatistik” anlam ifade etmediği için öğretmenlerin ve bazı okulların öğrencilere not satmasının veya notlarla oynamasının da önü açılmış olmaktadır. Son söz: Bu değişikliğin eğitim sistemimize çok büyük zararları olacak. Önerim okul başarısının ya tamamen devre dışı bırakılması ya da politikacıların değil bilim adamlarının yaptığı formüller kullanılmalı.