• $8,4734
  • €10,0667
  • 493.588
  • 1413.8
18 Ağustos 2013 Pazar

İki dev havayolu birleşecek mi?

Tolga Turgut
Tolga Turgut
YAZARIN SAYFASI

Son aylarda American Airlines ile US Airways’in birleşme projesi, sektör tarafından dikkatle takip ediliyor. Bu birleşme gerçekleşirse dünyanın en büyük havayolu oluşacak. Ne var ki ABD Adalet Bakanlığı iki havayolunun birleşmesini engellemek için geçtiğimiz salı günü 56 sayfalık bir rapor hazırlayarak dava açtı.
Şirket birleşmeleri, diğer adıyla konsolidasyonlar havacılık ve özellikle havayolu işletmeciliğinde pek sık rastlanan bir durumdur. Zira havayolları büyük cirolar elde etmelerine rağmen iyi bir ekonomik iklimde bile net kâr oranları yüzde 1-3 arasında değişen kuruluşlardır. Hatta ekonominin kötü olduğu dönemlerde ciddi zararlar ederler. American Airlines, 20 aydır ABD’de Chapter 11 yasası olarak bilinen iflas koruma sürecinde ayakta duruyor ve reorganizasyon yapıyor. US Airways ise mevcut ölçeği ile ABD’de orta büyüklükte bir havayolu konumunda. Özellikle 11 Eylül sonrası başlayan ve 2008 ekonomik kriziyle devam eden süreçte ABD’li havayolları çok kan kaybetti. Tüm dev havayolları iflas koruma kanunuyla toparlandı. Akabinde ise United-Continental, Delta-Northwest ve Southwest-Airtran havayolları birleşerek daha da güçlendiler. Adalet Bakanlığı ise şayet bu havayolları birleşirse iç hatlarda 4 havayolunun yüzde 80’lik bir pazar payına erişerek tröstleşecekleri endişesi taşıyor. 
değerli bir havayolu OLacak
American ve US havayollarının üst yöneticileri açılan davanın birleşme sürecini uzatacağını işaret ederken halen iyimserliklerini koruyorlar. Zira bu birleşme sayesinde çok daha verimli bir havayolu olarak müşterilerine daha kapsamlı ve iyi hizmet verecekleri iddiası içindeler. Öte yandan Adalet Bakanlığı birleşme sonrası yeni havayolunun kapasitesinde ve bazı hatlarda rekabet azalacağı için bilet fiyatlarını arttıracağı endişesinde. Özellikle Washington Reagan havalimanında American ve US Airways’in toplam izinlerin (slot) yüzde 69’una sahip olması akıllara “Birleşme sonrası tekel mi oluşturacaklar?” sorusunu getiriyor. 
Açıkçası daha önceki birleşmelerin emsal teşkil edeceğini ve American-US birleşmesinin gecikmeli de olsa sonuçlanacağını düşünüyorum. 

TAV’IN ABD ATAĞI  
Ülkemizin en büyük havalimanı işletim markası TAV’ın, İstanbul’un yeni havalimanı ihalesini kaybettikten sonra nasıl bir strateji değişikliğine gideceği merakla bekleniyordu. Başarılı CEO Sani Şener’in de ifade ettiği gibi yurtdışı projelere daha fazla odaklanarak ve iştirak şirketlerini daha da aktif hale getirerek 6-7 sene sonra Atatürk Havalimanı’nın kapanması sonrası doğacak gelir kayıplarını telafi etmeyi düşünüyorlar. İşte bu bağlamda TAV  geçtiğimiz haftalarda New York La Guardia Havalimanı Ana Terminali ihalesine teklif vermek üzere yeterlilik aldı. TAV’ın liderliğinde oluşturulan konsorsiyumda ortağı ADP’nin yanı sıra Tutor Perini Corp. ve ABD’li dev yatırım bankası Goldman Sachs da bulunuyor. Sadece inşaat maliyetinin 2.5 milyar dolar olacağının tahmin edildiği proje tasarım-yapım-finans-işletim ve bakım onarım hizmetlerinden oluşuyor. 
Bilindiği üzere ABD havalimanı özelleştirmelerinde dünya genelinden daha farklı bir yapıda ve bu sahada çok yeni. TAV’ın özellikle ABD’nin en büyük hava ulaştırma sisteminin işleticisi olan Port Authority of New York ve New Jersey’nin düzenlediği bu boyuttaki bir ihalede yeterlilik almasını çok önemli buluyorum. TAV bu ihalede tüm şartları zorlayarak, doğru bir şekilde hazırlanırsa ipi göğüsler ve ABD’de ilk olarak pek çok yeni proje alabilir. 
TAV, bir yandan da hummalı bir çalışma ile 2014’te açılışını yapacağı Medine havalimanındaki terminal inşaatını sürdürüyor. Yeni terminal 8 milyon yolcu/yıl kapasitesinde olacak. Bu projede konsorsiyum ortakları Saudi Öger ile Al Rajhi Holding. Medine gibi peygamberimizin türbesinin bulunduğu ve hac-umre trafiğinin iki numaralı şehrine bir Türk firmanın imza atması çok önemli. Şener, TAV’ın dünyada ve bölgede artık seçilebilir bir firma olduğunu ve dev firmalarla değişik coğrafyalarda ortaklıklar kurabileceğini ifade ediyor. 

<p class='MsoNormal'>Yusuf Güney, geçtiğimiz gün Antalya Manavgat'ta Çardak  Mahallesi Balamut mevki

Yangın söndürme görevlileri ile tartışıp gözaltına alınan Yusuf Güney olay anının görüntülerini paylaştı

Tarihi değiştiren araştırma: Machu Picchu'nun bilinenden daha eski olduğu ortaya çıktı

Kemerköy Termik Santrali'ne yaklasan yangin havadan görüntülendi

Evsel atıklar burada elektrik enerjisine dönüşüyor