Asrın felaketi olarak nitelenen Kahramanmaraş merkezli depremlerin yıldönümündeyiz. Depremde büyük bir yıkım yaşanmış, 11 ilimiz, 124 ilçemiz, 7 bine yakın köyümüz doğrudan etkilenmişti. Depremden 14 milyon vatandaşımız etkilenmişti. Can kaybı sayımız 53 bin, yaralı sayımız 107 bin olmuştu. 676 bin konut ve 115 bin işyeri, depo ve ahır olmak üzere toplamda 800 binin üzerinde bağımsız bölüm hasar görmüştü.

Deprem bölgesinde 14 Mayıs 2023 seçimlerinde AK Parti birinci parti çıkınca CHP'liler depremzedelere hakaret etmişlerdi. Bazı CHP'li belediyeler misafirhanelerde barınma imkânı verdikleri depremzedeleri seçimlerden sonra kapının önüne koymuşlardı. İnsani yardımları bile siyasi tercihlerin konusu yapmak milletimizin büyük tepkisiyle karşılanmıştı.

Yaralarımızı, milletimizin büyük dayanışması ve devletimizin büyük gayretiyle sardık, sarıyoruz. Depremin ilk günlerinde bölgede meydana gelen yıkımın büyüklüğünü yerinde görmüştük. Depremin yıldönümünde de Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı'nın tertip ettiği programla deprem bölgesindeki ihya ve inşa çalışmalarını yerinde görme imkânımız oldu. Gaziantep ve Hatay valiliklerinde bir yıllık faaliyetlerle ilgili sunumlar yapıldı. Nurdağı ve İslahiye ilçelerinde yapımı tamamlanan kalıcı konutlar ve ticari mekânların inşa sahalarını yerinde gördük. Bölgede hayatın normale dönmesinde ev ve işyeri inşa çalışmaları büyük önem taşıyor. Depremin ilk günlerinde bölgeyi gören olan biri olarak yapılan inşa ve ihya çalışmalarının büyük bir başarı olduğunu söyleyebilirim.

Deprem bölgesi genelinde evleri yıkılan 390 bin hak sahibi var. Yapımı tamamlanan evlerin bir kısmının anahtarlarını depremzedelere teslim eden Cumhurbaşkanımız, yaklaşık 2 ay içinde 75 bin konutun, yıl sonuna kadar da 200 bin konutun tesliminin yapılacağını ifade etti.

İşyerlerimizin çarklarının yeniden dönmesi amacıyla işveren desteklerinin yanı sıra işçilerin işlerini kaybetmemesi için kısa çalışma ödenekleri, nakdi ücret desteği ve işsizlik ödenekleri verildi. Küçük ve orta ölçekli esnaflarımız desteklendi.

Depremzedelere yönelik hizmetlerin sağlanması amacıyla Toplum Yararına Program (TYP) uygulanmaktadır. Bu kapsamda deprem nedeniyle toplamda 58 bin 75 kişilik program ile 13 milyar 749 milyon lira ödenek tahsis edilmiştir.

Depremden etkilenen işyerlerinin bu süreçte işçi çıkarmamaları için Kısa Çalışma Uygulaması devreye alınmıştır. Bu kapsamda 29 bin işyerindeki 110 bin 977 işçi için uzatma ödemeleri dâhil yaklaşık 1 milyar ödeme yapılmıştır.

Deprem sonucu işyerinin kapanması sebebiyle işsizlik ödeneği almak için başvuranlar ile işvereni tarafından kısa çalışma uygulamasına tabi tutulanlardan gerekli prim şartlarını taşımadığı için hak sahibi olamayanlara Nakdi Ücret Desteği verilmesi karar altına alınmıştı. Bu kapsamda toplamda 82 bin işçiye 700 milyon TL nakdi ücret desteği ödenmiştir.

Deprem sebebiyle işgücü piyasası olumsuz etkilenen bölgeye yönelik yakın zamanda yapılan kanuni değişikliklerle birlikte "İstihdama Dönüş Programı" yürürlüğe konulmaktadır.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın devreye aldığı bu düzenlemelerin temel amacı depremin işgücü piyasalarına olumsuz etkilerini gidermektir. Zira hayatın normale dönmesi için sadece imar faaliyetlerinin değil iş ortamlarının da normale dönmesi gerekir.

Deprem bölgesinde gözlemlediğimiz ve vatandaşlarımızın da sık sık ifade ettiği bir hakikat var. Bölgede depremin ilk günlerinde sürekli "devlet yok" diyenleri depremden sonra gören olmamış. Ancak devletimiz, milletiyle beraber bölgenin yaralarını sarmaya devam ediyor. Bölgede asrın felaketinin, asrın birlikteliğine dönüştüğünün resmini görmek mümkün.