Asgari ücret tespit komisyonu ikinci toplantısını Çalışma Bakanlığı'nda bugün yapacak. Toplantıda farklı kurumlardan gelecek veriler paylaşılacak. İşçi tarafı ve işveren tarafı paylaşılan bu veriler üzerine değerlendirmeler yapacak. Bu toplantıdan da asgari ücrete dair bir rakamın çıkmasını beklemiyoruz. Zira muhtemelen bundan bir hafta sonra yapılacak üçüncü toplantıda asgari ücrete dair rakamların konuşulması kuvvetle muhtemel.

Mevzuata göre asgari ücretin belirlenmesinde; ülkenin içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik durum, ücretliler geçinme indeksleri, bu indeksler yoksa geçinme indeksleri, fiilen ödenmekte olan ücretlerin genel durumu ve geçim şartları göz önünde bulunduruluyor. Bunların dışında asgari ücretin belirlenmesinde masada başka kriterler de dikkate alınıyor. Bunlar enflasyon oranları, işgücü piyasasının durumu ve ekonomik büyümedir.

Asgari ücretin ne kadar artacağına dair bir rakam vermek komisyonun iradesini gölgelemek anlamına gelir. Ancak bu konuda özellikle belli çevrelerde dillendirilen asgari ücretin hedeflenen enflasyon oranında artacağına ilişkin görüşlerin doğru olmadığını düşünüyorum. Zira böyle olması durumunda asgari ücrete yüzde 21 oranında artış yapılacağı anlamına gelir. Asgari ücret her durumda 2025 yılının hedeflenen enflasyonu üzerinde olacaktır. Ancak ne kadar olacağı komisyonun müzakereleri sonucunda ortaya çıkacaktır.

Asgari ücret artışıyla birlikte çok sayıda kalem etkileniyor. Kıdem tazminatı taban tutarı, işsizlik ödeneği, Genel Sağlık Sigortası primi, SGK'ya ödenen sigorta primleri, stajyer ücretleri, gelir ve damga vergisi istisna tutarı ile askerlik, doğum ve yurt dışı borçlanma tutarları asgari ücretle birlikte artıyor.

İşçilerimizin satın alma güçlerinin artması için ürün, hizmet ve kira fiyatlarındaki aşırı artışların olmaması gerekir. Asgari ücretin artışını gerekçe yaparak etiketlerde artış yapmak fırsatçılıktır. İşçi maliyetlerinin artışını orantısız biçimde fiyatlara yansıtmak fırsatçılıktır. Bu fırsatçılığa ve aşırı kâr hırsına engel olunamazsa asgari ücrete yapılacak artış işçilerin satın alma gücünü artırmayacaktır.

Fahiş fiyat artışlarına yönelik olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan ile Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 9 Aralık 2024 tarihinde perakende sektör temsilcileriyle toplantı yaptılar. Toplantıda ülkemizin tüm ulusal ve yerel market zincirleri ile gıda sektörü temsilcileri katıldı. Asgari ücret tespit komisyonunun ilk görüşmesinden bir gün önce yapılan toplantı en az asgari ücret toplantısı kadar önemliydi. Zira bu toplantıda fahiş fiyat artışlarına yönelik sert uyarılar yapıldı.

İki bakan, asgari ücret artışının vatandaşlarımızın alım gücünü artırmak ve refahını yükseltmek için yapıldığını, asgari ücret artışının suistimal edilerek gıda fiyatlarını artırma fırsatçılığına dönüştürülmemesi gerektiğini ve fırsatçılığa asla geçit vermeyeceklerini ifade ettiler. Asgari ücreti artışı belirlenirken eş zamanlı olarak fahiş fiyat artışlarını önlemek için harekete geçmek doğru bir yöntem.