Dün kaldığımız yerden devam edelim. “Kamusal Acaiplik” yazımızda “Bir yanda derununu tanzim etmek isterken öte yandan kamusal alanda savaş vermek nereden geliyor bu adamın aklına?” diye sormuştuk.

Bu soruya cevap arayalım.

Zira muhatabımızın zaman zaman tekinsiz bir tipe dönüşmesi hepimizin yaşam konforunu derinden etkiliyor.

Belki bir teselli olur.

Kamusal alan savaşı veriyor; zira reel tecrübelerden değil, okuduğu kitaplardan yola çıkıyor.

Burayı Hristiyan Avrupa sanıyor.

Kiliselere, manastırlara, hastanelere, okullara, bakımevlerine el konulunca dinin eli ayağı kesilen Avrupa ile mukayese ediyor memleketi.

Aynı tecrübeleri farklı hikâyede tatbik ederek benzer sonuç elde edebileceğini umuyor.

E iyi de bu sınavda kâğıtlar gruplara ayrılmış.

Yanındakinden bakıp da, havuz probleminin formülünü trigonometri sorusuna tatbik edemezsin.

Çok zorladı, itti kaktı “Ne de güzel oldu di mi?” dedi. Zorla tasdik ettirdi çevresindekilere.

Oysa kral çıplaktı.

Hiç de güzel olmamıştı.

Vücudu çıplakken kafasına taç takmış kral gibi çarşı pazar gezdirdi, şalvarında kırk yama ile gezen Anadolu insanını kafasına kasket takıp.

Ne de güzel modernleştik dedi.

Olmadı.

Olmaz iki gözüm zira soru farklıydı. Sen başkasından kopya çekip saçma sapan bir formülle bir yere ulaşmaya çalıştı.

Kendine benzetti.

Aradan yüz sene geçti, dönüp geldiği yer karşı devrimcilik iddiaları, cumhuriyetin kazanımlarının yitirilmesi vaveylası…

Hiç bitmez ah-ü eninler.

“Ah neree o eski cumhuriyet baloları?”, “Biz buraya ütüsüz pantalonla çıkmazdık”… Saçma sapan hikâyeler.

Ve en acısı hala akıllanmış, uslanmış değil.

Muhatabının Türk olduğunu, kendince ıslah etmeye çabaladığı dinin Sünni İslam olduğunu hala akıl etmiyor.

Hala ısrarla ve inatla kamusal alanda kazanacağı bir Pirus zaferinin memleketteki dini telakkiyi dönüştüreceğini düşünüyor.

Yukarıda ifade etmiştik. Reel tecrübelerden yola çıkmıyor, aksine okuduğu Avrupa kitaplarından esinleniyor.

Çünkü 19. yüzyılı toplumsal devrimlerle, çatışmalarla, dönüşümlerle ardımızda bırakmış değiliz.

“Mart 1848” isimli bir caddemiz yok.

Atamızdan dedemizden dinlediğimiz gerçek bir hikayemiz yok.

Bu sebeple Paris Komünü’nü gün be gün anlatabilen bu abilerimizin hiç birisi benzer bir hikayeyi Türkiye menşeli olarak anlatamıyor.

Orada bir kamusal alan tahdidi ile ulaşılan neticelere Türkiye’de de aynı yoldan ulaşılabileceğini düşünüyor.

Neresinden bakarsanız bakın saçma.

Teorik olarak saçma, zira hiyerarşik olarak kurumsallaşmamış bir din.

Pratik olarak da saçma, zira bir kez denedin ve neler yaşadığımızı gördün.

İstediğin sonuç elde edilemedi.

Olan bin senedir dantel gibi ilmek ilmek ördüğümüz otantik dindarlık tipimize oldu.

Kayboldu gitti, amorf dini pratikler çıktı ortaya.

Hiçbir yerde örnekleri olmayan modern dini yapılar ortaya çıktı.

Bu defa da bunlara düşmanlık etmeye başladı.

Adam farkında değil ki, biz Katolik değiliz.

Kazık gibi, kütük gibi bir dindarlık tipi değildir bizimkisi.

Vurmakla kıramazsın.

Avrupalı kırdı.

Reformasyonla yamulttu, sekülarizasyonla kırdı.

Bizim dindarlığımız civa gibi bir şey.

Vurmakla ancak şeklini bozarsın. Ancak yepyeni bir şekil alır ve cıva olarak yine var olur.

Ondan sonra ne sen mutlu olursun ne de eski şekle meftun olan bizler.

Bizi mutsuz etmek yeterli kazançsa senin için yap.

Fakat unutma, kamusal alanda kazanacağın bir Pirus Zaferi burayı dilediğin yer haline getirmeyecek.

Haydi, bugün kamusal alan hevesini konuştuk seninkinin.

Yarın da derunumuzu tanzim etmeye ne diye bu kadar hevesli olduğundan bahsedelim.

Arkası yarına devam…