B.

Ayı Yogi'nin çekirgesi Ayı Bobo'dan bahsetmiyorum, Beşiktaşlı Bobo'dan da...

New York Times köşe yazarı David Brooks'un kült kitabı "Bobos in Paradise"ta tarif ettiği bir tipten bahsediyorum.

Fransızca burjuva (Bourgeoisie) ve bohem kelimelerinin ilk iki harfini terkip ederek mürekkep bir kelime üretmişler.

Hem o hem o demek aslında; fakat ikisinin de uzlaşmaz taraflarını kendinde toplayan bir karakter.

Doksanlardaki Amerikan toplumunun karakterini analiz ederek bu kavramsallaştırmayı ortaya koymuş Brooks. Blue Jean giyen muhafazakarlar ve karşı kültürün kapitalistlerinden oluşan bir toplum olarak tanımlıyor Amerikan toplumunu.

Bobolar bu çelişkinin sonucu olarak ortaya çıkmış bir sınıf. Her saçma şeyini ihraç ettiği gibi Amerika bu saçmalığını da dünyanın geri kalan kısmına ihraç etti. Bilgi çağının elitleri olarak özetleyebileceğimiz bu tipler, o güne kadar bir araya gelmesi mümkün olmayan talepleri kendi içlerinde barındırır ve iddiaları sürekli birbiriyle çelişir: Bir yandan maddi durumları çok iyidir, kapitalizm onlara sürekli lütfetmektedir; öte yandan sürekli devrim talep ederler. İlginç bir melodi ile devrim devrim diye inilderler. Oysa bir tarafları bu devrimi asla istemez, zira gerçekleşmesi muhtemel bir devrimin kendilerini zenginleştiren bu sistemi dönüştüreceğini onlar da gayet iyi bilirler.

Bir yandan daha cool gözüktüğü için hippilerin taleplerini dillendirir, hippiliği överler diğer yandan hippiliğin hiç de konforlu bir hayat sunmayacağını bildikleri için yuppi hayatı yaşamayı tercih ederler. Bu tezat içinde muhafazakâr hayat yaşayanları küçümsemeyi de ihmal etmezler.

Sizin anlayacağınız kendi iç çelişkileri o kadar yoğundur ki asla başa çıkamayacakları huzursuzluklarını sizinle didişerek telafi etmek isterler.

Anlayacağınız vicdan azabı gibidirler, asla atamazsınız başınızdan. Sürekli sizinle uğraşır dururlar ki, kendilerini rahat hissetsinler. Hem kel hem foduldurlar. Katiyen sahip olmadığı değerler ile sizi dövmeye kalkar, bu değerleri yüceltirken asla çıkarına olmadığını bildiği için başkalarının yaşamasını ve bir şekilde temsil edilmesini isterler.

Bir zamanlar Viyana'da bir restoranda PKK'nın ne kadar yüce bir örgüt olduğunu anlatan yirmili yaşlarında bir gence denk gelmiştim; yanında kırklı yaşlarında bir adam yine aynı örgüt propagandasını yapıyordu. Dağa çıkan gençlerin ne kadar asil olduklarını vs anlatıyordu her ikisi birden. Açık bir propagandaydı sizin anlayacağınız.

Propagandaları bitince her ikisi birden Kaiserschmarrn sipariş ederek üstlerine döke döke yediler. O esnada dağdaki heval sarı poşete girmekle meşguldü.

Böyledir, bir idealden bahsedip bunu başkasının tatbik etmesini isterler. Günün sonunda kendi sınıfından olmayıp da bu ideale karşı duranların ensesinde boza pişirirler.

İşte bunlar Bobolardır. Hem burjuva hem bohem... Tahammül edilmez bir çelişkiler bütünü. Böyle olmalarına karşı değilim yeter ki kendi kendilerine böyle olsunlar. Bırakmıyorlar ki peşimizi.

Türkiye gibi bir ülkede Avrupalı taklidi yaparak yaşayıp bir de organik Avrupalıların Avrupalılıktan sıkılmışlıkları gibi Asya kültürlerine, yogaya heves edenler, şehirli modern insanın ıstırabından bahsedenler yok mu? İşte bunlar bizim Bobolardır.

Daha dolambaçlı bir yoldan, daha uzun ve zahmetli ve Batı'nın Bobolarından daha da çekilmez. Agresifdirler her şeyden önce. Çocukken sokak arasında top kapma kavgasında arkadaşının başını yaran çoktur içlerinde; dolayısıyla o, öyleymiş gibi davrandığı adamdan çok uzak refleksleri, mevcut iddialarıyla çelişip-çatışıp durmaktadır.

Bizim Bobolar PKK dahil olmak üzere sol örgütlere devletten daha sıcak bakarlar, ancak devletin vazifesi bu şımarıklıkları o sempatik gördükleri sol örgütlerin şerrinden korumaktır. Olası bir güvenlik zaafını da devlete fatura ederler.

Şimdi bu yazımın yazılış sebebi siz kıymetli okurlara bu karakteri anlatmak değildi zira bu karakteri benden daha iyi bildiğinize hiç şüphem yok. Sadece son derece eminim ki sizlerin de benim gibi sıtkınız sıyrıldı bunlardan. Aynı belanın dünyanın pek çok yerinde başka başka insanların da başında olduğundan haberdar etmek istedim haberdar olmayanları. Belki bir teselli olur diye.

Yine de bu teselliyi içinde sizleri sinir edecek bir sonla bitireyim. Dünyanın hiçbir yerinde Bobolar bizdeki kadar sinir bozucu tipler değildir! Bu da sizin ıstırabınız.

Enformasyon çağının sanal elitleri işte...