Eskiyi biliyoruz. Yaşadık, gördük. Yeniyi yaşamadan anlayamayız. Yaşadıkça göreceğiz. Parlamenter sistem pişmanlıktı. Koalisyon kavgalarından, darbelerden, vesayetlerden, kaos ve kargaşadan, huzursuzluktan, güvensizlikten, istikrarsızlıktan, dış güdümden çok çektik. Pişman olduk ve vazgeçtik. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ni tercih ettik. Bunun için sandığa gittik. Oy ve onay verdik. Şimdi tercih ettiğimiz sistem uyarınca yeni bir “devlet düzeni” tesis ediliyor.

Başkan Erdoğan seçildiğinde hükümet kurulmuş oldu. Yani hükümeti “doğrudan” millet kuruyor. Araya kimse girmiyor. Eski sistemdeki gibi bir bakanlar kurulu söz konusu değil. Bakanların TBMM’ye, seçim bölgelerine karşı sorumlulukları yok. Doğrudan Başkan’a bağlılar ve ona karşı sorumlular. Eskisi gibi “Bakanlar Kurulu” yerine “Başkanlık Kabinesi” demek daha doğru olur. Yani “bakanlık” kavramından anladığımız şey eski sistemdekinden farklı. En önemlisi bakanlar artık birer “siyasi aktör” değiller. Özgül ağırlıklarıyla değil iş yapıp yapmadıkları ile değerlendirilecekler. İşleri de “ağırlık yapmak” değil “milletin yükünü hafifletmek” olacak. Bakanlar seçimle gelmedikleri için seçim bölgeleri de yok. Böylelikle seçim bölgelerinde ve TBMM’de siyasi meşguliyetleri olmayacak.

Eski sistemdeki hantal devlet yapısı yerini “zıpkın gibi fişek gibi” bir düzeneğe bırakıyor. Bunun pratikteki yansımalarını fazla zaman geçmeden hissetmeliyiz. Karar süreçlerinin hızlandığına şahit olmalıyız. Yani devlette “anında görüntü” dönemi başlamalı. Adını değiştirmekle sistemi değiştirmiş olmuyoruz elbette. Yeni bir zihniyet ve çalışma tarzı geliyor. Eski kafayla yeni sisteme uyum sağlamak mümkün olmayacağına göre kafaların da değiştiğini görmeliyiz.

Devletteki zihniyet değişiminin odağında Cumhurbaşkanlığı bünyesindeki “Kurullar” yer alacak. Bilim, teknoloji, yenilik, eğitim, ekonomi, güvenlik, hukuk, kültür, sanat, sağlık, gıda, yerel yönetimler, sosyal işler ve dış politika alanlarındaki kurullar büyük işlev görecek. Başkanlık kurulları “ana stratejileri” belirleyecek. Bakanlıklar ile birlikte tüm kamu kurum ve kuruluşlarının çalışmalarını izleyecek.

Kuruların “doğrudan Başkan’a rapor sunacak olmaları” hızlı bilgi akışına dolayısı ile sağlıklı bir koordinasyona imkan sağlayacak. Bunun için görev alanlarına giren konularda her türlü bilgi ve belgeyi bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarından talep edebilecekler ve bu talepler “öncelikli olarak değerlendirilmek zorunda” olacak.

Meselenin özünde yeni sistemin ruhunu yansıtan davranış tarzlarının uygulayıcılar tarafından doğru algılanması var. Bunun için “Öğrenen Devlet” mantığıyla tüm uygulayıcıları kapsayan “Uyum Eğitimi” çalışmalarının da başlatılması gerekiyor. Millet yeni sistemin meyvelerini hızlıca görebilmeli. Sorunları daha ortaya çıkmadan teşhis ve tespit edebilen, yönetilen ile yöneten arasındaki “ihtiyaç-çözüm” denklemini “simultane” yani eşzamanlı kurabilen bir anlayışa geçiyorsak bunun fikir altyapısı için de emek harcamalıyız.