Suriye diken üzerinde otururken reform beklentisi bir başka bahara kaldı. Suriye Meclisi söz verdikleri reform paketini görüşemeden yasama dönemini dün kapattı. Bu gelişme üzerine zaten Şam'ın kapısına dayanan 'Arap baharı' hız kazanır mı bilinmez ama ülkede bir cuma sendromu yaşandığı tartışmasız tek gerçek.
Suriye haftalardır durulmuyor. Dara'da başlayan olaylar ülke genelinde belli şehir ve kasabalara sıçradı. İsyan Şam'ın kapısında. Dara'dan gelen haberler öylesine vahim ve ülkede yaşanan (yaşatılan?) tansiyon o kadar yüksek ki bu gerilim Şam sokaklarında henüz görülmese de hissediliyor.
Önceki gün bir grup kadının şehrin en işlek meydanında parlamentoya sadece birkaç yüz metre mesafede Hamra caddesinde protesto gösterisi yapacağı haberini aldık. Söz konusu caddenin girişindeki meydanda olası protestoculardan önce sivil giyimli (çoğu siyah deri mont tercih ediyor) onlarca istihbarat mensubu yerini almıştı. Protesto yapılamadı ama o kadar istihbarat mensubunun tavırları sıradan bir gün yaşayan insanları fazlasıyla tedirgin etmeye yetti.
Ülkede doğru düzgün bir polis teşkilatı yerine dört ayrı istihbari yapılanma var. Son derece yaygın, kudretli ve birbirinden özerk bu istihbarat yapılanmaları gerçekten korku verici.
Bu istihbarat örgütlerinin şüpheli gördükleri insanları aylarca hatta yıllarca nasıl tutukları birer kabus gibi anlatılıyor.

SORUNUN KALBİ HALA DARA'DA
Dara'yı kontrol altına almaya çalışan özel birliği Beşşar Esad'ın kardeşi Mahir Esad komuta ediyor. Suriye resmi haber ajansı SANA, şehirdeki operasyon ve baskınlarda 2'si asker 12 kişinin öldüğünü, 499 kişinin gözaltına alındığını bildirdi. İnsan hakları örgütleri ise cuma gününden bu yana 70 kişinin öldürüldüğünü duyurdu. Son 72 saatte gözaltı sayısının 1000'e ulaştığı öne sürülüyor.
Gözlemciler; bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanamayan ifadelerinde şehirde bir insan avı yaşandığını aktarıyor. Dara ile iletişim kesik. Tıbbi yardım ve gıda sıkıntısı yaşandığı biliniyor. Şam'ın çevresindeki ilçeler, mahalleler de son derece gergin.

DÜNYA NE YAPACAK?
ABD, AB, Rusya ve BM olan biteni izlemeye ne kadar devam edecek bilen yok. Ancak ABD'nin tavrı ve son gelişmeler bir fikir veriyor.
John McCain, Lindsey Graham ve Joseph Lieberman, Suriye rejimini hedefleyen bir bildiride ne demişlerdi?
'Beşar Esad rejimi tarafından Suriye halkına karşı artırılan baskılar tahammül edilebilir noktayı aşmıştır. Esad ve onun destekçileri, Muammer Kaddafi'nin açtığı yolu izleyip barışçıl gösterilerin üzerine askeri kuvvetleri salarak iktidar meşruiyetini yitirmiştir. Başkan Obama'yı, Kaddafi ve Mübarek meselesinde yaptığı gibi, kesin bir şekilde Esad'ın zamanının dolduğunu açıklamaya çağırıyoruz.''
Obama istediklerini yaptı. Aslına bakarsanız, karanlık Hariri suikastı sonrası Bush yönetiminin başlattığı 'Suriye'de rejim değişikliği' projesinin bir başka safhasındayız.
Suriye, tıpkı Libya gibi, Akdeniz Diyaloğu isimli, İsrail, Ürdün, Mısır, Tunus, Cezayir, Fas ve Moritanya'yı kapsayan askeri ortaklığa üye değil.  İran ve Rusya'nın tavrı kadar Türkiye'nin tonu da bu süreçte belirleyici olarak.
Türkiye, kaçınılmaz olarak Batılı sitemin cephesinde hizalanacak.

GÖSTERİLER SÜRÜYOR, TABLO VAHİMLEŞİYOR
Orantısız güç kullanılmasına rağmen, Suriye'nin çeşitli kentlerinde gösteriler devam ediyor.
Farklı kaynaklardan irili ufaklı onlarca gösteri haberi geliyor. Kimisi sadece barışçıl, kimisinde silah kullanılıyor. Fakat bir polis devletinden çok istihbarat devleti olan Suriye'de bu gösterilere verilen yanıt gerçekten çok acımasız. Suriye rejimi ise, göstericilere teslim olmaları ve ellerinde olan her türlü silahı da teslim etmeleri için iki hafta süre tanıdı.
Resmi haber ajansı Sana'nın ''Ordu, terörist grupların izini buldu' ifadesini kullanması dikkat çekici.
Bu arada ülkede reformların fiilen askıya alınmasının yaratacağı psikolojik etki bir yana ekonomi feci vaziyette. Mevcut meclisin görev süresi 6 Mayıs'ta doluyor.
Takvime göre 10 gün içinde genel seçim sürecine gidilmesi gerekiyor.
Ancak reform paketi içinde yer alan çok partili siyasi yaşama ilişkin yasanın henüz tamamlanmadığı ve anayasadaki, Baas Partisi'ni 'toplumun ve ülkenin lideri' olarak tanımlayan 8. maddenin değişmemesi nedeniyle siyasi bir belirsizlik oluştu.
Anayasadaki 'yeni meclis 90 gün içinde toplanamazsa, eski meclis cumhurbaşkanının seçim tarihini ilan edeceği bir kararname yayınlamasına kadar devam eder' ilkesi çerçevesinde mevcut parlamentonun görev süresi uzayacak.
Birtakım kesimlere yapılan iyileştirmelere karşın bu kadar vahim bir ekonomik tabloyla; genç, işsiz ve huzursuz nüfusa, 'reformları askıya aldım' mesajı vermek ötesinde üzerlerine gerçek mermi sıkmak ne kadar akılcı göreceğiz.