• $7,4161
  • €9,014
  • 446.616
  • 1569.35
30 Kasım 2011 Çarşamba

Metropol hiyerarşi tutmaz

Serdar Akinan
Serdar Akinan
YAZARIN SAYFASI

Bugün sizi bambaşka bir dünyaya götürmek istiyorum.                            
Türkiye'nin yüz akı iki uluslararası mimarımız Kerem Erginoğlu ve Hasan Çalışlar geçtiğimiz günlerde seçili işlerinden oluşan bir kitap yayınladı.
Uğur Tanyeli'nin giriş yazısını kaleme aldığı bu eser, son yıllarda okuduğum en etkileyici kitaplardan biri oldu.
'Dünyanın her geçen gün belirgin biçimde metropoller tarafından tarif edildiği, kırsallığın küçük ceplere sığınmakta olduğu ve kentsel alanlarda yaşayanların tırmanan oranda metropol boyutunda yerleşmelerde barındığı bir dönemde metropol mimarı olmak ne demek?' sorusuyla söze başlayan kitap mimariden yola çıkarak, siyasete, kültürel dönüşüme; insana ve insanı çevreleyen; onu onunla dönüştüren ne varsa bunun tarifine soyunan sağlam bir hesaplaşma vesikası.
'Kent içinde kent içeren'i yani metropolü, oldukça çarpıcı bir dil ve içerikle tanımlayan Tanyeli, 'çelişen kimlikler aynı bünyede birlikte var olurlar hem de farklı kimlik çeşitlilikleri gösteren bünyeler aynı metropoliten ortamda yaşarlar. Paradoksal, hatta ironik olan şu ki, geleneksel kentler sonraki mimar kuşakları için bunun aksini örneklediklerinden dolayı çekicidir. O yüzden, mimarlık en az bir yüzyıldır kendi tasarımsal görev alanını, çoğunlukla yitirilmiş olanı yeniden kazanma hedefi doğrultusunda biçimlemeye uğraşır durur. Yeniden türdeş, yeniden kimlik bütünlüğü olan, tasarımsal nitelikleri üzerinde herkesin fikir birliğine varacağı, üslupsal açıdan (ve ender olarak açık ifade edilse de, toplumsal açıdan) bütünlüklü fiziksel çevreler düşler. Kuşkusuz söz konusu düş yıkılmaktadır; büyük ölçüde yıkılmıştır da... Ama Türkiye'de çok daha az aşındırılabilmiş gözükür. Burada mimar ve mimar olmayan çoğunluğunca hala ısrarla yaşatılır ve umutla, tasarımın araçlarına başvurularak, çevreye türdeşlik ve kimlik bütünlüğünün iade edilmesi umulur. Erginoğlu & Çalışlar ise Türkiye'de bu verimsiz düşle yaşamayı reddeden az sayıdaki mimar arasında' diyerek iki mimarın aslında bir anlamda politik duruşlarının da kıymetine hassas bir vurgu yapıyor.
'Metropol farklılık ve çeşitlilikleri bir arada barındırma imkanları içerdiği için, bireyselliğin de mebzuliyetinden taştığı yerdir. Hiçbir yerde ve tarihsel durumda modern metropolde olduğu kadar geniş bireysel varoluş fırsatları yoktu.'
Cümlesi gibi... Ya da, 'Para ekonomisinin belirleyici olduğu ortamda, geniş bir tasarımsal çeşitlilik denizi vardır, ama onun ortasında küçük entelektüalite adaları da bulunur.
Yani metropoliten bağlam naif zevzeklikler ürettiği gibi, paradoksal olarak düşünsel apaçıklık, yalınlık, ciddi bir sükunet de üretir' gibi bence üzerinde düşünülmesi tartışılması gereken son derece lezzetli cümleler kuruyor.
Yerim olsaydı yazının virgülüne dokunmadan burada yayınlamak isterdim. İçinde debelenegeldigimiz sığ tartışma zemininde bu kitap bana nefes aldırdı.
Erginoğlu ve Çalışlar dehasının sadece mimari yansımasını değil onların işlerinin manasına dair böylesi bir metnin de ortaya çıkması beni tarifsiz mutlu etti.
Not: yemkitabevi.com isbn 978-9944-757-58-4

<p>Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar ve Genel  Kurmay Başkanı Orgeneral Yaşar Güler’in IrakR

Sincar'daki PKK Varlığı Nasıl Son Bulacak?

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

Yılan belgeselciyi canlı canlı yedi! İşte o anlar

ABD'de güvenlik önlemleri arttırıldı! Askerler sokaklara indi