Suriye'de 48 yıllık olağanüstü halin kaldırılması sonrası rejimin, barışçıl gösterilere yanıtı kanlı oldu. Akan kan devam ederse Suriye'ye müdahale gündeme gelebilir ancak İran'ın buna göz yumması zor görünüyor

Suriye'de rejim korkulan adımları atmaya başladı. 48 yıllık olağanüstü halin kaldırılması daha fazla özgürlük isteyen yığınları sokağa döktü ancak bu barışçıl gösterilere rejimin yanıtı son derece kanlı oldu. Bağımsız kaynaklar ölü sayısının 100'ü aştığını bildiriyor. Barzeh, Zamalka, Harsta, Duma, Muadamiya, Lazkiye, Dara gibi onlarca yerleşim yerinde cuma namazı sonrası çıkan olaylar adeta Suriye'yi bekleyen karanlık günlerin habercisi... Aktivist Suhai Atasi, Twitter'a şunları yazdı: 'Olağanüstü hal sadece aşağı çekildi... Kaldırılmadı... Bu bile Suriye'nin özgürlüğü için dökülen şehit kanları ve protestoların bir sonucudur'' 18 Mart'ta Dara'da başlayan Suriye protestolarında cuma gününe kadar 220 kişi hayatını kaybetmişti. Sadece bir günde 100'den fazla insanın öldürülmesi sürecin vehameti hakkında bir fikir veriyor. Günlerdir bu köşeden Suriye'deki olayların bir rejim değişikliğine yol açması, tüm bölge için, sonuçları itibarıyla hiçbir şeye benzemeyeceğini yazıp duruyordum. Öncelikle İran rejimi ve Hizbullah açısından Suriye'deki Baas rejiminin devamı bir beka sorunudur. Suriye'deki Baas kadroları cuma günü itibarıyla bu saatten sonra protesto gösterilerine nasıl yanıt vereceğine dair net bir mesaj verdi. Korku duvarını aşan yığınlar ise sokağa çıkmaktan ve özgürlük çığlıkları atmaktan hayatları pahasına vazgeçmeyecek. Peki Batı ne yapacak? Libya'da binlerce insanın ölümüne karşın yeterli desteği vermemekle eleştirilen ABD, Britanya ve AB, Suriye'de ölü sayısı hangi noktaya ulaştığında adım atacak? Atabilecek mi? Atarsa İran'ın tavrı ne olacak? Burada konuştuğum ve bölge dengelerini çok iyi bilen gözlemcilerin analizi şu yönde: 'Müslüman Kardeşler dışında bazı selefi grupların Suriye'deki olaylara karıştığını biliyoruz. Aynı şekilde iktidar yanlısı bazı gruplarda olaylarda silah kullanıyor. Tüm bu kaosu bastırmak için Esad orduya talimat verebilir. Bu ise katliam demektir. Uluslararası müdahale gündeme gelebilir. Kaldı ki dün itibarıyla tüm Batılı başkentlerden açık, sert ve net tepkiler geldi. Bir sonraki adımda akan kana, medyaya yansıyan görüntülere ve tepkilere göre müdahale gündeme gelebilir. O durumda İran olan bitene göz yumabilir mi? Asıl soru budur... İran'da rejim ciddi sıkıntı içinde. Seneye seçimler var ve sokaktaki muhalefet çok güçlü... Bunca iç gerilim varken Suriye'ye yapılacak bir müdahaleye karşı eli kolu bağlanabilir. Bu Lübnan'daki Hizbullah açısından uzun vadede büyük sıkıntı yaratacaktır. Zira Suriye'de bir rejim değişikliği ardından İran'da mollaların elinin zayıflaması (ve hatta bir rejim değişikliği) tüm Ortadoğu coğrafyasını yeniden şekillendirecektir.''

İRAN NÜFUZU BİTERSE REJİM BİTER
Geçen günlerde Nuray Mert Lübnan'daydı... Olan biten üzerine sohbet ederken o da şu çarpıcı tespiti yaptı: Mevcut rejimlerde yaşayanlar memnun değil. Batılı sistem açısından Sünni dünyada güçlü bir muhatap yok. ABD baskılamasıyla da İran nüfuzu eksilmiyor artıyor. Mısır sokaklarında bile İran ve Nasrallah'ın popülaritesi var. Batı'ya kafa tutan tek aktör İran ve direniş örgütleri... Bu dünya sistemi açısından sürdürülebilir bir denge değl... Sünni dünyasında bir muhatap olması istenen bir şey. ABD uzun süredir Mübarek'i mecburen destekliyordu. Değişimi kaçınılmaz buluyordu. Şayet süreç iyice savrulmazsa yeni kurulabilecek iktidar denklemleri daha fazla popüler desteğe sahip olacak. Batılı sistem açısından daha güçlü muhataplar olacak. Filistin meselesi ve İran'ın dengelenmesi açısından böylesi bir süreç başladı. İran'ın zaten rolü zayıflıyor. Suriye'ye destek veremeyebilir... Seneye seçim var ve içeride büyük sorunları var... Batı bundan memnun... İran çok dikkatli davranıyor ama olan biten İran'ı çatışma alanına çekebilecek bir düzeye ulaşabilir. Bu bölge açısından katastrofik bir durum olur.
İran Bahreyn'i bile sineye çekmek zorunda kaldı. Suriye de elden giderse aynı sabrı gösteremezler.
İran nüfuzu biterse rejim de biter.

TÜRKİYE BÜYÜK BASKI ALTINDA
Davutoğlu'nun dış politikasını, en hafif deyimle fazlasıyla iyimser bulan Nuray Mert, 'İdealizm politikaya dinamizm katar. Ama sıfır problem hiç gerçekçi değil... Belki sembolik manada almak gerekir. Ama bu hedefin bile gerçekleşmesinin imkansız olduğu ortaya çıktı. Ermenistan yüzünden Azerbaycan'la  ve Kuzey Kıbrıs'la bile yani dost ve kardeş ülkelerle bile krizler çıktı.Türk dış politikası çok fazla iddialıydı. Türkiye bölgeyi ve süreçleri iyi bilmiyor.  Arap dünyasının kendi iç dünyaları var. Yakın tarih, ortak dil ve kültür... Türkiye bu denklemin çok dışında... Soyunulan bölgesel liderlik olmadı. Türkiye'nin en başarılı olan taraf ekonomik taraf.
Türkiye büyük baskı altında...
Mevcut iktidarın Libya'da nato müdahalesine karışmakta tereddüt göstermesi son derece anlaşılabilir bir şey.

Kanlı cenaze töreni
Suriye'de cuma günü ülke genelindeki gösterilerde 100'den fazla kişinin öldürülmesinin ardından dün cenaze törenlerinde yine kan döküldü. Cenaze törenine katılan en az 10 kişi öldürüldü. İzraa kentindeki cenaze törenine katılmaya gelenlere  ateş açıldı. Saldırıda 6 kişi öldü. Suriye genelinde on binlerce kişi cenaze törenlerine katılırken, başkent Şam'ın Douma semtindeki cenaze törenine yaklaşık 50 bin kişi geldi. Katılımı önlemek için güvenlik güçlerinin gerçek mermi kullandığı ve 4 kişinin öldüğü iddia edildi. ABD Başkanı Obama da, Suriye yönetimine, göstericilere karşı şiddet kullanımına 'hemen son verme' çağrısında bulundu. Obama, Esad'ı, halkına baskı uygulamak için İran'ın yardımını almaya çalışmakla suçladı. BM Genel Sekreteri Ban Ki Mun da, Suriye'de göstericilere ateş açılmasını şiddetle kınadı. Göstericilerin üzerine ateş edilmesini protesto eden iki milletvekili istifa etti. Fransa da şiddet nedeniyle Suriye yönetimini kınadığını açıkladı.