Kendi dışındaki canlılara karşı dahi sorumluluğu bulunan, hayat ve yaşamak hakkına saygıyla ödevlenmiş insan için kendi hayatına kastedebilmek başlı başına bir araştırma konusu olup birçok başlık altında incelenmesi, haritalandırılması gereken bir husustur.

Geçtiğimiz günlerde içimizi acıtan, yüreklerimizi dağlayan, şapkamızı önümüze koyup bizleri düşünmeye sevk eden bir intihar vakası ile sarsıldık.

Hayatını kaybeden yavrumuza Allah'tan rahmet, ailesine, sevenlerine sabır ve başsağlığı diliyorum.

En az yaşanan intihar kadar bizi üzen bir durum da medya ve özellikle sosyal medya platformlarında daha çok izlenme, tıklanma, beğeni vs. kaygılarıyla hayatını kaybeden yavrumuzun boy boy fotoğraf ve videolarının adeta bir yarış halinde paylaşılması olmuştur. Bu tablo, zihin ve ruh dünyamızı büsbütün tarumar etmiştir.

Genç yetişkinlerde daha sık rastlanan ve çeşitli gerekçelere oturtulan bu tip eylemler için bir karşı hareket başlatılması; intihar girişimlerinin önüne geçmek kadar, intihara özendiriciliğin de önüne geçilmesi gerekmektedir. İntiharları ve intihar girişimlerini azaltmaya çalışmanın kilit bir yöntemi de risk altındakiler için taramayı artırmaktır. Bu da ruh sağlığı hizmetlerine sevk ve idare süreçlerinin doğru işletilmesiyle mümkün görünmektedir diye düşünmekteyim.

Derdimiz tam da bu olmalıdır. Yoksa, çarpıcı ifadelerle haber yarışına girilecek bir konu değildir bu!

Bir insan hayatı sonlanmış ve geride binlerce soru, gözyaşı ve ıstırap bırakmıştır. Kendi içinde bile sarsıcı ve tahammül sınırlarını aşan bir infiale sebep olan bu eylemin etkileri de bir o kadar tesirlidir diye düşünüyorum. Bilim insanları bu tesire 'intihar bulaşması' demektedir.

İntihar bulaşması, kişinin ailesi, akran grubu veya medyadaki intihar haberleri ve yöntemlerinden etkilenmek suretiyle intihar veya intihar davranışlarına maruz kalmasıdır. İntihar davranışına doğrudan ve dolaylı maruz kalmanın, özellikle ergenler ve genç erişkinlerde, intihar riski taşıyan kişilerde intihar davranışındaki artıştan önce geldiği gösterilmiştir.

Bundan yıllar önce siyanürle intihar eden bir ailenin haber bültenlerine yansıyan dramlarına şahit olmuştuk. O haberlerden sonra siyanürle intihar vakaları peş peşe gelmişti.

Amerikan İntiharı Önleme Vakfı tarafından yapılan bir araştırma, intihar haberlerinin 25 yaşından küçük intihar ölümlerinin yaklaşık yüzde 10'unda rol oynadığını ortaya koyarak konunun önemine işaret etmiştir.

Avusturya'nın Viyana kentinde insanların kendilerini trenlerin önüne atarak intihar ettikleri ile alakalı haber medyada yoğun bir şekilde yayınlandıktan sonra, daha fazla insanın aynı şeyi yaptığı görüldü ve medyada intihar haberleriyle ilgili ulusal yönergelerin sıkı bir şekilde uygulanmasının ardından araştırmalara göre intihar oranlarının yüzde 81'e kadar düştüğü gösterildi.

Bu ve benzeri bilimsel örnekleri artırmak mümkündür.

Güzel ve faydalı olanın yaygınlaşmasına taraf olduğumuz kadar, toplumda infiale; bireylerde hezeyana dönüşecek hadiselerin istismarının da bir o kadar karşısında olmamız gerekir.

İçinden geçtiğimiz pandemi sürecinde maske, mesafe ve hijyen kurallarında göstermemiz beklenen hassasiyetin intihar vakalarına karşı da gösterilmesi gayet önem arz etmektedir. Haber alma ve haber yapma özgürlüğünün kısıtlanması olarak algılanmasın söylediklerim. Aksine, sorumlu ve toplumsal hassasiyet içinde bir haber anlayışına işaret etmektedir bu ifadelerim. İntiharların gerekçe ve yöntemleri filtre edilmeden kamuya sunulduğunda bu eyleme yatkınlığı olan bireylerin cesaret bulabileceği ve hatta oluşan kamuoyu reaksiyonuyla kendilerini kahramanlaştırma dürtülerinin dahi devreye girebileceği göz ardı edilmemelidir.

İnanç ve medeniyet birikimimiz bizlere bu konunun mahrem olduğunu öğretmektedir. Çözüm olarak; ölümü, birtakım açmazlara düşmüş kişiler için bir "kaçış" olarak tanımlayan veya intiharla ilgili sansasyonel veya hastalıklı ayrıntılar veren haber, bildirim ve sosyal medya paylaşımları mercek altına alınmalı ve bu bağlamda medya yönergeleri geliştirilmeli ve uygulanmaya konulmalıdır diye düşünmekteyim. Anlık duygu ve reaksiyonların maksadını aşan sebepler haline dönüşebileceği unutulmamalıdır.

Velhasıl sevgili okurlarım, kendi içinde detaylandırılarak çözüm süreçlerinin oluşturulması sosyal bir sorumluluğun da ötesinde insani, vicdani ve evrensel bir mecburiyettir. Konunun uzmanı olmayan insanların ellerine bırakılamayacak kadar hassas bir konudur bu. Zaten canlarını yitirerek bir yıkıma uğramakta olan aileler, üzerlerine yıkılan ve temelsiz onca saldırının da altında acılarını yaşamaya çalışmaktadırlar. Her insan ve her hayat kutsal bir hassasiyetin, yaratılmışlık şerefinin odak noktasıdır ve hiçbir siyasi, maddi-manevi, şahsi istismara alet edilemez, edilmemelidir!

Sağlıkla kalınız...