TEMİZLİK: Bulaşıcı hastalıkların özellikle yayılmasının önlenmesinde ilk tedbir el-yüz temizliğidir. Mikrop-virüs gibi bulaşıcılar esas olarak iki yolla bulaşmaktadır. Bunlardan birincisi mikroplu yüzey, malzeme veya eşyaya temas iken; ikincisi ise hapşırma, tıksırma ve tükürük gibi vücuttan dışarıya atılan sıvılarla olmaktadır. Kaldı ki bahsedilen ikince yolla dışarı atılan sıvıların temas yoluyla bir başkasına bulaşması da aynı meyanda telakki edilmelidir. Dikkat edilirse en önemli bulaşma yolu el ile olan temas şeklinde olmaktadır. Ellenen materyal ağıza, buruna ve göze değdirilmek suretiyle hastalık yayılmaktadır. Burada düşünülmesi gereken en önemli unsur kişiye hastalığı bizatihi kendisinin bulaştırmakta olduğudur. Çünkü bir kişinin ağzına, burnuna veya gözüne ancak yine kendisi dokunur. Bu nedenle el temizliği oldukça önemlidir.

KARANTİNA: Salgın hastalıklarda bir diğer önemli korunma yolu ise seyahatlerin kısıtlanması, yani karantina tedbirlerini almaktır. Karantina tedbirleri alınmazsa ne olacağını, hele dünyanın küçük bir köy haline geldiği günümüzde bizatihi gördük. Nitekim Çin’de tek bir noktada ortaya çıkan COVID-19’un kısa sürede dünyanın her tarafına yayıldığına da şahitlik ettik. Eğer ilk günden itibaren yeterli karantina tedbirleri alınsaydı tablonun böyle olmayacağı aşikardı. Bunu artık bütün dünya görmeye başladı. Nitekim ABD'nin ünlü dergilerinden olan Newsweek, Peygamber Efendimiz ’in (SAV) salgın hastalıklarla mücadele etme metoduna dikkat çeken bir makale yayımladı.

Covid-19 salgınından kurtulmak isteyenlerin sadece duaya sığınmalarıyla ilgili bir yazı kaleme alan Rice Üniversitesi Sosyoloji bölümünde çalışan bilim insanı Dr. Craig Considine, Peygamber Efendimiz’in salgın hastalıklar ve kişisel hijyenle ilgili sözlerine yer verdiği makalesinde özetle şu ifadeleri kullanmıştır:

Salgın zamanlarında iyi hijyen ve karantinanın başka kimin tarafından tavsiye edildiğini biliyor musunuz?

İslam Peygamberi Hz. Muhammet (SAV) tarafından hem de 1300 yıldan fazla bir zaman önce. Kesinlikle o öldürücü hastalıklar konusunda bir uzman değildi. Buna rağmen coronavirus gibi salgın hastalıklarla mücadele ve bunları engelleme konusunda çok sağlam öğütleri vardı. Hz. Muhammed, 'Eğer bir şehirde veba salgınının olduğunu duyarsanız oraya girmeyin. Eğer bulunduğunuz yerde veba salgını başlarsa oradan çıkmayın. Hastalık bulaşan insanları sağlıklı insanlardan ayırın' demektedir.

Aynı makalede Peygamber Efendimizin kişisel hijyen, karantina, mantık ve inancı dengeleyen hadislerinden de övgüyle söz edilmiştir.

Yaklaşık 1400 yıl önce ne virüs ne de mikrop tanımlanmıştı. Ancak o dönemde öğretilen el, ağız, burun, yüz temizliğini artık herkes kabullenmektedir. Burada ayrıca taharet ve banyo yapma tavsiyelerini ve özellikle tırnak temizliğini de dikkatlerinize sunmak isterim. Temizliğin esası olan suya olan saygı ve itibarı da bu cihette önemsediğimi ifade etmek isterim.

TIRNAK TEMİZLİĞİ: Tırnakların muntazaman temizlenmesi ve kesilmesi, kesildiklerinde etrafa atılmamasının öğütlenmesi ise hastalıkların bulaşmasının önlenmesi bakımından dikkate değerdir.

SAĞ EL-SOL EL KULLANIMI: El ile bulaşıcılık arasında çok önemli bir bağ olduğuna ve el hijyeninin önemine yazımın başında değinmiştim. Buradaki bulaşıcılığı kesmek adına tedbir olarak en basitinden ne yapabiliriz diye düşünürsek cevap çok kolayca uygulanabilen ve çok tanıdık, bildik bir uygulamadır: Temiz işleri (yemek, içmek gibi) yapan elimiz ile kirli işleri (taharet, temizlik ve benzeri) yapan elimizin görevlerini farklılaştırmak. Yani temiz işleri bir elle, kirli işleri diğer elle yapmak. Bu, kadim kültürümüzde var olan bir uygulamadır. Bahsettiğimiz bu uygulama henüz batı kaynaklarının yeterince dikkatini çekmese de, henüz çok fazla dillendirilmese de aslında çok mühim bir uygulamadır. Nitekim İslam toplumu temiz işleri sağ elle, kirli işleri sol elle yapma uygulamasını 1400 yıldan beri yaşatmaktadır.

Tedbir tevekkülden önce gelir düsturu ile gerekli tedbirleri almayıp sadece dua etmeyi kabullenmenin doğru olmadığı gibi, gerekli tedbirleri aldıktan sonra dua edenleri küçümsemek de bir o kadar yanlıştır.

Gözle göremediğimiz bir varlık tüm insanoğluna dünyayı dar etti. Camileri, okulları, stadyumları, meydanları boşalttı. İbret almak için yetmez mi?

Tüm sağlık çalışanları ve COVID-19 mücadelesine katkı veren herkesi gönülden alkışlıyorum.

Sağlık ve afiyet içinde kalınız.